مردنەکان لە ٢٠٢٥

ئەم مردووانەی خوارەوە کەسە بەناوبانگەکانە کە لە ٢٠٢٥دا مردوون. نموونەی تۆمارکردنی ڕاپۆرتی زانیارییەکان وەک ئەم زنجیرەیەی خوارەوەیە:

• ناو، تەمەن، وڵاتی ھاونیشتیمانی (لە لەدایکبوون)، بەدوایدا نەتەوە (ئەگەر بەسوودبێت)، ئەو بابەتەی کە پێی ناسرابوو، ھۆکاری مردن (ئەگەر زاندرا)، و سەرچاوە.

کانوونی یەکەم

٣٠

• خالیدە زیا، ٧٩، سیاسەتوانی بەنگلادێشی و سەرۆک وەزیرانی بەنگلادێش (١٩٩١–١٩٩٦ و ٢٠٠١–٢٠٠٦)، نەخۆشیی درێژخایەن.
• ئیسایا ویتلۆک جونیۆر، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، نەخۆشی.

٢٦

• بەھرام بەیزایی، ٨٧، نووسەر و دەرھێنەری فیلم و شانۆی ئێرانی، شێرپەنجە.

١٤

• ڕۆب ڕاینەر، ٧٨، بەرھەمھێنەری فیلم، ئەکتەر و چالاکی سیاسیی ئەمریکی، برینی قووڵ بەھۆی لێدانی چەقۆ.

٤

• کاری ھیرۆیوکی تاگاوا، ٧٥، ئەکتەر و بەرھەمھێنەری فیلمی ژاپۆنی–ئەمریکی، دواھاتەکانی جەڵدەی مێشک.

تشرینی دووەم

٦

• جەیمس واتسن، ٩٧، زانا و ژینناسی ئەمریکی و براوەی خەڵاتی نۆبێل (١٩٦٢)، بەساڵاچوون.

٣

• دیک چەینی، ٨٤، سیاسەتوانی ئەمریکی و جێگری سەرۆک کۆماری ویلایەتە یەکگرتووەکان (٢٠٠١–٢٠٠٩)، سیەسۆ.

تشرینی یەکەم

٥

• کێن جاکۆبس، ٩٢، دەرھێنەری ئەمریکی، سستیی گورچیلە.
• ڕۆن دین، ٨٧، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە نەخۆشخانە.

ئەیلوول

٢٣

• عەبدولعەزیز کوڕی عەبدوڵڵا ئال شێخ، ٨١، زانای سعوودی و موفتیی گەورەی سعوودیە، بەساڵاچوون.

٢٢

• ھێنری جاگلۆم، ٨٧، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، بەساڵاچوون.

١٦

• ڕۆبێرت ڕێدفۆرد، ٨٩، ئەکتەر و دەرھێنەری فیلمی ئەمریکی، مردن لە خەودا.
• عامر محەممەد ڕەشید، ٨٦، سیاسەتوانی پێشووی عێراقی، بەساڵاچوون.

١٤

• فومیتاکا ساتۆ، ٨٧، ستێرفیزیکزان و فیزیکزانی تیۆریی ژاپۆنی، بەساڵاچوون.

ئاب

٣٠

• ئەبوو عوبەیدە، ٤٠، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی کەتیبەکانی شەھید عیزەدین قەسام (لە ٢٠٠٧ەوە)، تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل.

٢٨

• ڕاندی بوون، ٨٣، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەمریکی، نادیار.

٢٣

• جێری ئادلەر، ٩٦، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر و دەرھێنەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

٢٠

• فرانک کاپریۆ، ٨٨، دادوەر و سیاسەتوانی ئەمریکی، نەخۆشی.
• ژێرار شالیان، ٩١، نووسەر و پسپۆڕێکی جیۆپۆلەتیکی فەڕەنسی، بەساڵاچوون.

١٠

• ئەنەس شەریف، ڕۆژنامەنووس و ڤیدیۆگرافەرێکی فەلەستینی و ھەواڵنێری کەناڵی ئەلجەزیرە، تیرۆرکردن لەلایەن ئیسرائیل.
• دەیڤد کێچوم، ٩٧، ئەکتەر و کۆمیدیانی ئەمریکی، سستبوونی دڵ.

٧

• جیم لۆڤێڵ، ٩٧، ئەستێرەگەڕی ئەمریکی (جێمینای ١٢، ئەپۆلۆ ٨ و ئەپۆلۆ ١٣)، بەساڵاچوون.

٥

• نەرمین قادر، ٦٣، خانمەکتەر و شانۆکاری کورد، شێرپەنجە.

تەممووز

٢٧

• کوردۆی شاعیر، ٤٤، شاعیری کورد، جەڵدەی دڵ.

٢٦

• زیاد ڕەحبانی، ٦٩، ئاوازدانەر، نووسەر و مۆسیقاژەنی لوبنانی، جەڵدەی دڵ.

٢٤

• ھاڵک ھۆگان، ٧١، زۆرانبازی پیشەگەری ئەمریکی، وەستانی دڵ.

١٨

• جیمی ھانت، ٨٥، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوای جەڵدەی دڵ.

١٣

• محەممەد بوخاری، ٨٢، سیاسەتوان، ئەفسەری سەربازیی نێجیریایی و سەرۆک کۆماری نێجیریا (٢٠١٥–٢٠٢٣)، نەخۆشیی درێژخایەن.

١١

• ڕێنی کیربی، ٧٠، ئەکتەری ئەمریکی، نیشانەکانی دوایی و تەشەنای سوورێنە، گورچیلە و میزڵدان.

٩

• ڕەبیع مەدخەلی، ٩٢، زانای سوننە و مامۆستای زانکۆی سعوودی، بەساڵاچوون.

٨

• ڕۆجەر کریستیانسێن، ٧٢، دەرھێنەری تەلەڤیزیۆنی ئەمریکی، نادیار.

٣

• دیۆگۆ جۆتا، ٢٨، یاریزانی تۆپی پێی پورتوگالی، ڕووداوی ھاتوچۆ.
• مایکڵ مادسن، ٦٧، ئەکتەر، بەرھەمھێنەر، نووسەر و شاعیری ئەمریکی، وەستانی دڵ.

حوزەیران

٢٦

• ڕیک ھورست، ٧٩، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.

٢١

• بێھنام شەھریاری، ٥٦، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و بەرپرسی باڵای ھێزی قودس، ھێرشی ئیسرائیل.

١٩

• گەیلارد سارتەین، ٧٨، ئەکتەری ئەمریکی، مردنی سروشتی.

١٨

• سابت حەبیب یووسف ئال مێکۆ، ٤٩، قەشەی کاسۆلیکی کلدانیی عێراقی، نادیار.

١٧

• عەلی شادمانی، ٦٢، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی، ئەندامی سوپای پاسداران و فەرماندەی بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا، ھێرشی ئیسرائیل.

١٥

• محەممەد کازمی، ٦٣، ئەفسەری سەربازیی ئێرانی و سەرۆکی ڕێکخراوەی ھەواڵگریی سوپای پاسداران، ھێرشی ئیسرائیل.

١٣

• کوژرانی ئێرانییە بەناوبانگەکان لە ھێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران:
  • فەرەیدوون عەباسی، ٦٦، زانای ئەتۆمی، سیاسەتوان و سەرۆکی زانکۆ، نوێنەری پەرلەمان (٢٠٢٢–٢٠٢٤)، سەرۆکی ڕێکخراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران (٢٠١١–٢٠١٣) و سەرۆکی زانکۆی ئیمام حوسێن (٢٠٠١–٢٠١١).
  • محەممەد باقری، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی و سەرۆکی بارەگای گشتی (لە ٢٠١٦وە).
  • ئەمیرعەلی حاجیزادە، ٦٣، ئەفسەری سەربازی و فەرماندەی ھێزی ھەوابۆشاییی سوپای پاسداران (لە ٢٠٠٩وە).
  • غوڵامعەلی ڕەشید، ٧١–٧٢، ئەفسەری سەربازی، فەرماندەی بارەگای ناوەندیی خاتەم ئەلئەنبیا (لە ٢٠١٦وە) و جێگری سەرۆکی بارەگای گشتی (١٩٩٩–٢٠١٦).
  • حوسێن سەلامی، ٦٤–٦٥، ئەفسەری سەربازی و فەرماندەی سوپای پاسداران (لە ٢٠١٩وە).
  • مەھدی ڕەبانی، ؟، ئەفسەری سەربازی و جێگری ئۆپەراسیۆنەکانی بارەگای گشتی (لە ٢٠١٦ەوە).
  • محەممەدمەھدی تێھرانچی، ٦٠، فیزیکزانی تیۆریک.

١٠

• کەریم شنگالی، ٧٥، سیاسەتوانی کورد و وەزیری پێشووی ناوخۆی ھەرێمی کوردستان (٢٠٠١–٢٠١٩)، نەخۆشی.

٩

• کریس ڕۆبینسۆن، ٨٦، دەرھێنەری فیلم، سیناریۆنووس و ئەکتەری ئەمریکی، سستبوونی دڵ.

١

• جۆناتان جۆس، ٥٩، ئەکتەر و مۆسیقاژەنی ئەمریکی، تەقەکردن.

ئایار

٢٧

• ئێد گەیڵ، ٦١، ئەکتەر و مەترسیکاری ئەمریکی، نادیار.

٢٥

• فیل ڕۆبەرتسۆن، ٧٩، ڕاوچیی پیشەیی، بازرگان، کەسایەتیی تەلەڤیزیۆنی و ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.

٢٢

• جەیمز لۆیدۆڤیچ پاتەرسۆن، ٩١، نووسەر و ئەکتەری ڕووسی–ئەمریکی، بەساڵاچوون.

٢٠

• جۆرج وێندت، ٧٦، ئەکتەری ئەمریکی، مردن لە خەودا.

١٩

• کۆڵتۆن فۆرد، ٦٢، ئەکتەر و گۆرانیبێژی ئەرمەنی–ئەمریکی، نادیار.

١٥

• محەممەد عەباس بارام، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، جەڵدەی دڵ.
• چارڵز ستراوس، ٩٦، مۆسیقاژەن، ھۆنراوەنووس و ئاوازدانەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

١٣

• محەممەد سینوار، ٤٩، شەڕکەری فەلەستینی و سەرکردەی لیواکانی عیزەدین قەسام، بۆردومانی ئیسرائیل.

• خۆزێ موخیکا، ٨٩، سیاسەتوانی ئوروگوایی و چلەمین سەرۆک کۆماری ئوروگوای، شێرپەنجەی سوورێنە.

٨

• خەتەر، ٤٣، کارساز و ڕاپەری کورد–ئەڵمانی، نادیار.

٧

• جۆ دۆن بەیکەر، ٨٩، ئەکتەری ئەمریکی، شێرپەنجەی سییەکان.

٣

• سری سورەیا ئوندەر، ٦٢، دەرھێنەری فیلم، ئەکتەر، نووسەر، کەسایەتیی سیاسیی تورک و ئەندامی دەم پارتی، تێکچوونی فرە ئەندامی.

نیسان

٢١

• پاپا فرانسیس، ٨٨، پاپای کڵێسای کاتۆلیکی ئەرژەنتینی (لە ٢٠١٣ەوە)، جەڵدەی مێشک.

١٥

• پاتریک ئادیارت، ٨٢، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.

١١

• ئاڤاشین، ٦٦، شاعیر و وەرگێڕی کورد، نەخۆشی.

٨

• نیکی کات، ٥٤، ئەکتەری ئەمریکی، خۆکوژی.

٦

• جێرمیا پۆل ئۆستریکەر، ٨٧، فیزیکزانی ئەستێرەییی ئەمریکی و مامۆستای ئەستێرەناسی لە زانکۆی کۆڵۆمبیا، نەخۆشیی گورچیلە.

١

• ڤال کیلمێر، ٦٥، ئەکتەری ئەمریکی، سیەسۆ.

ئازار

٣٠

• ڕیچارد نۆرتۆن، ٧٥، ھونەرمەندی جەنگی، ئەکتەر و مەترسیکاری ئوسترالی–ئەمریکی، نادیار.

٢٩

• ڕیچارد چەمبەرلین، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، جەڵدەی مێشک.

٢٣

• سەڵاح بەردەویل، ٦٥، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی حەماس و وتەبێژی ڕێکخراوەی ئیسلامیی فەلەستین، بۆردوومانی ئیسرائیل.

١٨

• عەبدولڕەحمان حاجی ئەحمەدی، ٨٤، سیاسەتوانی کورد و ڕێبەری پێشووی پارتی ژیانی ئازادی کوردستان، نەخۆشی.
• ئەبوو حەمزە، ٢٩، شەڕکەری فەلەستینی و وتەبێژی لیواکانی قودس، بۆردومانی ئیسرائیل.
• عیسام دەعالیس، ٥٨، سیاستەوانی فەلەستینی و سەرۆکی کۆمیتەی بەڕێوەبەرایەتیی حکوومەتی حەماس (لە ٢٠٢١ەوە)، بۆردوومانی ئیسرائیل.

١٧

• ئەبوو ئیسحاق حوەینی، ٦٨، زانای سوننە، فەرموودەناس و بانگخوازی میسری، جەڵدەی مێشک.
• ئەبوو حەمزە، ٢٩، کەسایەتیی میدیاییی فەلەستینی و وتەبێژی لیواکانی قودس، باڵی سەربازیی بزووتنەوەی جیھادی ئیسلامی لە فەلەستین، بۆردوومانی ئیسرائیل.

١١

• ڕۆبێرت ترێبۆر، ٧١، ئەکتەری ئەمریکی، ژەهراویبوونی خوێن.

٩

• سیمۆن فیشەر-بێکەر، ٦٣، ئەکتەری شانۆ، تەلەڤیزیۆن و سینەمای بەریتانی، نادیار.

٣

• کرەیگ ڕیچارد نێڵسۆن، ٧٧، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.

شوبات

٢٨

• جۆزێف وامبۆ، ٨٨، نووسەری ئەمریکی، شێرپەنجەی سوورێنە.

٢٥

• ڕۆبێرتۆ ئۆرچی، ٥١، سیناریۆنووس و بەرھەمھێنەری فیلم و تەلەڤیزیۆنی مەکسیکی-ئەمریکی، نەخۆشیی گورچیلە.

٢٠

• فرانکێتین، ٨٨، نووسەر، شاعیر و شانۆنامەنووس و وێنەکێشی ھایتی، نادیار.
• پیتەر جەیسن، ٨٠، ئەکتەری ئەمریکی، شێرپەنجە.

١٨

• ئەڵڵاموراد ڕەشتیانی، ٧٤، ھونەرمەند و ئەکتەری کورد، شێرپەنجە.

١٧

• جین ھاکمان، ٩٥، ئەکتەری ئەمریکی، نادیار.

١٦

• کیم سای-ڕۆن، ٢٤، خانمەکتەری کۆریی باشووری، خۆکوشتن.

١٥

• کاھتالی مچە، ٧٢، گۆرانیبێژی کورد، شێرپەنجە.

١٠

• پیتەر تویاسۆسۆپۆ، ٦١، ئەکتەر و یاریزانی تۆپی پێی ئەمریکی، نەخۆشیی دڵ و لوولەکانی خوێن.

٦

• وریا حەمەکەریم، ٣٧، ڕۆژنامەنووس و پێشکەشکاری کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.
• ئارام فەتاح خەراجیانی، ٤٣–٤٤، پاڵەوانی لەشجوانیی کورد، ڕووداوی ھاتوچۆ.

کانوونی دووەم

٣٠

• دیک باتۆن، ٩٥، یاریزانی خلیسکێنەی سەر سەھۆڵی ئەمریکی، بەساڵاچوون.

٢٩

• سەلوان مۆمیکا، ٣٨، چالاکوانی دژە ئیسلامی عێراقی، برینی فیشەک.

٢٤

• موکەڕەم تاڵەبانی، ١٠١، نووسەر و سیاسەتوانی کورد، بەساڵاچوون.
• ئایریس کەمینگز، ١٠٤، فڕۆکەوان و مەلەوانی ئەمریکی، بەساڵاچوون.

١٩

• باڤێ تەیار، ٦٧، ئەکتەری کۆمیدیانی کورد، بۆردوومانی تورکیا.
• پیەر مێرتەنس، ٨٥، پارێزەر و ڕەخنەگری بەلجیکی، بەساڵاچوون.

١٦

• بۆب ئویکەر، ٩٠، یاریزانی بەیسبۆڵ و ئەکتەری ئەمریکی، شێرپەنجەی سییەکان.

١٥

• دەیڤد لینچ، ٧٨، دەرهێنەر، مۆسیقاژەن و ئەکتەری ئەمریکی، کاریگەرییەکانی نەخۆشیی ئەمفیزم.

١٢

• کلۆد جارمان جونیۆر، ٩٠، ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

٩

• بیڵ بێرج، ٨٦، کۆمیدیان و ئەکتەری ئەمریکی، بەساڵاچوون.

٢

• فەردی تایفوور، ٧٩، گۆرانیبێژ، ئەکتەر، دەرھێنەر، ھۆنراوەنووس و سیناریۆنووسی تورک، سستیی گورچیلە.