محەممەد کوڕی حوسێن زاغوولی
 |
ئەبوو عەبدوڵڵا زاغوولی | |
|---|---|
أبو عبد الله محمد بن الحسين بن محمد الأزدي الزّاغُولي | |
| لەدایکبوون | ٤٧٢ی کۆچی (١٠٨٠ی زایینی) زاغوول، بەنج دیە، مەرڤ ڕوود، خۆراسان |
| مەرگ | ١٢ی جومادەلئاخری ٥٥٩ی کۆچی (٦ی ئایاری ١١٦٤ی زایینی) |
| نیشتەجێی | مەرڤ، ھێرات |
| نەتەوە | عەرەبی ئەزدی (یان فارس) |
| پیشە | فەقیھی شافیعی، حافزی فەرموودە، موفەسیر، زمانزان |
| ناسراوە بە | خاوەنی ئینسایکلۆپیدیای گەورەی "قيد الأوابد" |
کارە ناودارەکان | قيد الأوابد |
| ئایین | ئیسلام (ئەھلی سوننە، شافیعی) |
ئەبوو عەبدوڵڵا محەممەد کوڕی حوسێن کوڕی محەممەد زاغوولی ئەزدی (بە عەرەبی: أبو عبد الله محمد بن الحسين الزاغولي؛ ٤٧٢کـ/١٠٨٠ز - ٥٥٩کـ/١١٦٤ز) زانایەکی گەورەی خۆراسانی بوو لە سەدەی شەشەمی کۆچیدا. ئەو فەقیھێکی شافیعی، حافزی فەرموودە، موفەسیر و زمانزانێکی بەتوانا بوو.
ژیان و پایەی زانستی
[دەستکاری]ئەبوو عەبدوڵڵا زاغوولی لە ساڵی ٤٧٢ی کۆچی (١٠٨٠ی زایینی) لە گوندی زاغوول لە ناوچەی مەرڤی خۆراسان لەدایک بووە. ژیانێکی سادە و زاھیدانەی ھەبووە و بە کەم ڕازی بووە. تەواوی ژیانی بۆ داواکردن و کۆکردنەوە و پۆلێنکردنی زانست تەرخان کرد.
ئەو لەسەر دەستی زانایانی گەورەی وەک باوکی ئەبوو سەعد سەمەعانی (ئەبووبەکر محەممەد) و موەفەق کوڕی عەبدولکەریم ھەروی زانستی فیقھی خوێندووە. بۆ بیستنی فەرموودەش گەشتی کردووە بۆ ھێرات و لە زانایانی وەک ئەبولفەتح نەسڕی حەنەفی فەرموودەی بیستووە.
زانای بەناوبانگ ئەبوو سەعد سەمەعانی، کە قوتابی بووە، دەربارەی دەڵێت:
«پیاوێکی چاک بوو، ژیانێکی زبری دەبردە سەر و بە کەم ڕازی بوو. شارەزای فەرموودە و ڕێگاکانی بوو، تەواوی تەمەنی سەرقاڵی داواکردن و کۆکردنەوەی بوو. شارەزای زمانیش بوو... کتێbێکی گەورەی کۆکردەوە کە زیاتر بوو لە چوارسەد بەرگ و ناوی نابوو 'قيد الأوابد'».
بەرھەمەکان
[دەستکاری]زاغوولی خاوەنی بەرھەمێکی یەکجار گەورە و ناوازە بووە بە ناوی:
قيد الأوابد: ئەم پەرتووکە ئینسایکلۆپیدیایەکی زانستیی گشتگیر بووە کە بەپێی گێڕانەوەکان لە زیاتر لە چوارسەد (٤٠٠) بەرگ پێکھاتبوو. تێیدا باسی لە تەفسیر، فەرموودە، فیقھ و زمانەوانی کردووە.
کۆچی دوایی
[دەستکاری]ئەبوو عەبدوڵڵا زاغوولی لە ڕۆژی ١٢ی جومادەلئاخری ساڵی ٥٥٩ی کۆچی (٦ی ئایاری ١١٦٤ی زایینی)، لە شاری مەرڤ کۆچی دوایی کرد.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]لەسەر بنەمای وتاری ویکیپیدیای عەرەبی و زانیارییە دابینکراوەکان داڕێژراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.
