محەممەدسەعید نەججاڕی

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

محەممەدسەعید نەججاڕی ناسراو بە "مامۆستا ئاسۆ" نووسەر و شاعیرێکی ناسراوی کوردە.

محەممەدسەعید نەججاڕی
لەدایکبوون١٩٥٦
بۆکان، کوردستان
نەتەوەکورد
ناوەکانی ترمامۆستا ئاسۆ
پیشەشاعیر

ژیان[دەستکاری]

ئاسۆ بەپێی ناسنامە ڕۆژی ٩ی جۆزەردانی ساڵی ١٩٥٦ لە ئاوایی سارووقامیشی ناوچەی فەیزوڵڵابەگی سەر بە شاری بۆکانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان لە دایک بووە. ھەر لەوێ کە بۆ یەکەم جار بە حەولی برایم خان خوێندنگە کراوەتەوە، نراوەتە بەر خوێندن. لە شارەکانی سەقز و بۆکان درێژەی بە خوێندن داوە. ساڵی ١٣٨٠ لە زانکۆی تەورێز بڕوانامەی باڵای لە ئەدەبیات و وێژەی فارسی‌دا وەرگرتووە.ساڵی ١٩٩٣ لە یەکەم ھەڵبژاردنی ئەنجومەنی ئەدەبیی بۆکاندا وەک یەکێک لە حەوت بەڕێوەبەری ئەو ڕێکخراوەیە ھەڵبژێردرا. لە قوتابخانە و زانکۆکانی شاری بۆکان مامۆستای ئەدەبیاتی فارسی بووە و پاشان خانەنشین کراوە. دواتر بانگھێشت کراوەتەوە بۆ وانە گوتنەوەی فارسی لە کولێژی پەرەستاریی شاری بۆکان.[١]

ناوەرۆکی ھۆنراوە[دەستکاری]

مامۆستا ئاسۆ سەر بە بەرەی شاعیرانی پاش ھێمن و ھەژار و ھێدی و ئاواتە. ھونراوەکانی ئاسۆ زۆربەیان شێعری کلاسیک و لە سەر شێوازی غەزەلن. غەزەلەکانی تژین لە باس و خواسی دڵداری و خۆشەویستی و لە سەر زاران نەرم و ڕەوانن. ھەر وەھا باسی خاک و نیشتمانپەروەریشی ھاوپێچی غەزەلە عاشقانەکانی کردووە. ئاسۆ شێعری نوێشی نووسیوە، بەڵام بەھۆی غەزەلەکانیەوە ناسراوە.

بەرھەم[دەستکاری]

بەرھەمە چاپ کراوەکانی بریتین لە:

  1. دیوانی تەوژمی خەیاڵ (شێعرەکانی تا ١٣٧٠ی ھەتاوی)
  2. دیوانی گەزیزە[٢](شێعرەکانی ١٣٧٠ تا ١٣٧٣ی ھەتاوی)
  3. دیوانی پەیکی شادی (شێعرەکانی ١٣٧٣ تا ١٣٨٦ی ھەتاوی)
  4. دیوانی جومعەکان[٣] (شێعرەکانی ١٣٨٦ تا ١٣٩٢ی ھەتاوی)
  5. ڕۆمانی ڕێبوار
  6. شەرح و لێکدانەوەی شێعرەکانی میسباحودیوان "ئەدەب"[٤]
  7. شەرح و لێکدانەوەی شێعرەکانی میرزا عەبدولڕەحیمی سابڵاغی "وەفایی"[٥]
  8. وەرگێڕانی بەشێک لە شێعرەکانی دیوانی "ناڵەی جودایی"ی مامۆستا ھێمن بۆ زمانی فارسی

نموونەی شێعرەکانی[دەستکاری]

بازنشەست

لەو ھەموو یارانە، ئێستا تاقە یێکیان دیار نییە دۆست و یاری ئەم زەمانەش تاقە یێکیان یار نییە
کوانێ ئەو یارەی کە ئاوێزانی بووم ترسام شەوێ پێی کوتم: لە منت کەوێ! پەلکەن! مەترسێ مار نییە
عاشقیش زۆرن بەڵام عەشق و ئەوین بۆتە ھەوەس دڵ ھەمووی بەسوێن کەچی ھیچ دڵبەرێ دڵدار نییە
ھەر دەڵەی دونیا ھەوارێ کۆنە جێی بێری چەلەنگ ڕانەمەڕ خەوتوون و لوورەی گورگە، شوان ھەر دیار نییە
ھێندە گریاوم مژۆڵم وا تەڕ و جووت جووت بووە پێی لە سەر دانێ مەترسێ چاوەکەم، بزمار نییە
پێت لە سەر چاوم ئەگەر دووبارە ئاشتت بێتەوە ماڵی دڵ ئی خۆتە قوربان، جێگەپێی ئەغیار نییە
بارەگای عیشقە بە پیریش، عەیب نییە و بۆ چوون دەبێ گەرچی ماڵی دڵ وەھاش ڕووخاوە، جێی بۆ بار نییە
شیعری من ئاوێنەیە خۆی تیا دەبینی دەم بە دەم گەرچی خودبینی خراپە، بۆ ئەویندار عار نییە
گەر کرێکارت دەوێ بۆ دەرکەوانی ماڵەکەت بازنشەستە ئێستە «ئاسۆ» کەس وەک ئەو بێکار نییە[٦]

کانی شێتە ١٣٨٧

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ وت‌ووێژی تایبەتی ھاژە لەگەڵ شاعیر و نووسەری کورد مامۆستا ئاسۆ. سایتی ھاژە: http://haje.ir/newsdetails.aspx?itemid=1577
  2. ^ نەججاڕی، محەممەد سەعید، گەزیزە، بڵاوکەرەوە نووسەر، ١٩٩٣
  3. ^ نەججاڕی، محەممەد سەعید، جومعەکان، انتشارات آرمان نگار، تاران ١٣٩٤
  4. ^ نەججاڕی، محەممەد سەعید (شەرح و لێکدانەوە)، دیوانی مصباح الدیوان ئەدەب، انتشارات صلاح الدین ایوبی، ورمێ ١٣٨١
  5. ^ نەججاڕی، محەممەد سەعید (شەرح و لێکدانەوە)، دیوانی وەفایی، بڵاوکردنەوەی کوردستان، چاپی دووھەم، سنە ١٣٩٣
  6. ^ نەججاڕی، محەممەد سەعید، جومعەکان، لاپەڕەی ١٤١ و ١٤٢، انتشارات آرمان نگار، تاران ١٣٩٤