مایەسیری

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

مایەسیری بریتییە لە ھەوکردن و ئەستوربوونی خوێنھێنەرە لە دەرچەی پیسایی یاخود خوارەوەی کۆم. لەوایەنە پەیوەندی ھەبێت بە زەخت کردن (پەستان کردن) لەکاتی پیسایی کردن یاخود زیادبوونی پەستان لەسەر خوێنھێنەرەکان لەکاتی دووگیانی، ھەروەھا لە کاتی تریشدا.[١][٢] ھەندێک جار بابەتێکی ڕووشکێنە، خەڵکی ھەست بە شەرمەرزاربوون دەکەن لە کاتی باسکردن. بایسیری یەکێک لە باوترین نەخۆشیەکان، نیوەی خەڵکی دوای تەمەنی ٥٠ ساڵی کێشەی خوران و ناڕەحەتی و خوێنبەربوونیان دەبێت کە نیشانەکانی ئەم نەخۆشیەیە. بەشێک لە خەڵکی تووشی هەستکردن بە شەرمەزاری دەبن کاتێک تووشی مایەسیری دەبن،[٣] بەڵام دەتوانن ڕزگاریان ببێت لە نیشانە بێزارکەرەکانی ئەم نەخۆشیە لە ڕێگایی چارەسەری لە ماڵەوە.

نیشانەکانی ئەم نەخۆشییە[دەستکاری]

نیشانەکانی بریتین لە:

  • خوێنبەربوونێکی بێ ئازار لەکاتی دەرچوونی پیسایی.
  • خوران و زوورانەوە لەدەوروبەری دەرچەی پیسایی.
  • ئازار و ناڕەحەتی.
  • ئەستووربوون لە دەوری دەرچەی پیسایی.
  • گرێ لە دەوروبەری دەرچەی پیسایی.

بەڵام نیشانەکانی مایسیری دەوەستێتە سەر جێگای مایسیریکە، لەوانەیە لەڕووی ناوەوەی کۆم بێت کە ھەستی پێناکەیت.

سەردانی پزیشک[دەستکاری]

ھەرکاتێک نیشانەکانی بەدیارکەوتن پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت. باوترین نیشانە بریتیە لە خوێنبەربوون لە کاتی دەرچوونی پیسایی، بەڵام خوێنبەربوون لەوانەیە لە باری تریش ڕووبدات.

ھۆکاری دروستبوون[دەستکاری]

هۆکارێکی تەواو دڵنیایی لە درووستببوونی مایەسیری دیار نییە.[٤] لەگەڵ ئەوەشدا، وابڕوادەکرێت کە ژمارەیەک خاڵ هۆکاربن لەسەر تووشبوون بە مایەسیری.

  • زەخت کردن لە کاتی دەرچوونی پیسایی.
  • دانیشتن بۆ ماوەیەکی درێژ لە توالێت.
  • زگچوون یاخود قەبزییەکی درێژخایەن.
  • قەڵەوەی.
  • دووگیانی.
  • جووتبوونی دەرچەی پیسایی.

چارەسەری لە ماڵەوە[دەستکاری]

دەتوانیت بە شێوەیەکی کاتی ناڕەحەتی و ئازارەکانی ئەم نەخۆشیە کەم بکەیەوە لەڕێگای:

  • خاوێنکردنەوە و شووشتنی ڕۆژانە، پێستی دەوروبەری دەرچەی پیسایی بە ئاوی گەرم بشۆ، پێویست بە صابون ناکات.
  • پەڕۆکێکی سار یاخود بەفر بخەرە سەر جێگای ئەستووبوو بۆ کەم کردنەوەی ئەستووربوونەکە.
  • ئازار شکێنک بخۆ وەک پڕۆفین بەشێوەیەکی کاتی بۆ کەم کردنەوەی ئازار.

تێبینی: ئەم پێوەرانە تەنھا بۆ کەم کردنەوی نیشانە بێزارکەرەکانی نەخۆشیەکەیە، ئەمانە نابنە ھۆیھ چارەسەری نەخۆشیەکە، بۆیە پێویستە سەردانی پزیشک بکرێت ئەگەر ئازارەکە لە ماوەی چەند ڕۆژێکی کەم نەڕۆیشت. ھەروەھا ئەگەر خوێنبەربوونێکی سەختت تووشبوو دەبێت کت و پڕ سەدانی پزیشک بکرێت.

نەشتەرگەری[دەستکاری]

ژمارەیەک لە تەکنیکی نەشتەرگەریی لەوانەیە بەکار بھێنرێن ئەگەر پارێزگاری لێکردن و ڕێسای سادە نشستی ھێنا.[٥] ھەموو چارەسەرە نەشتەرگەرییەکان کەمێک ئاڵۆزی تێدەکەوێت وەک خوێن بەربوون، ھەوکردن، تەسکبوونەوەی کۆم و مانەوەی میز، بەھۆی نزیکی ڕیخۆڵە ئەستورە لە دەمارەکانی کە میزڵدان بەڕێوە دەبەن.[٦] ھەروەھا، مەترسیێکی بچووک لە لێچوونی شلەمەنی[٧][٨] کە ڕێژەی ڕوودانی لە نێوان ٠٪ بۆ ٢٨٪ ە بەپێی ئامارەکان.[٩] دەرپۆقینی ڕووپۆشی ناوەکی یەکێکە لە ئاڵۆزیەکانی دیکە لە دوای توشبوون بە مایەسیری یان زۆرجار تەسک بوونەوەی کۆم.

  1. دەرھێنانی مایەسیری بریتییە لە نەشتەرگەریەکی بڕین بۆ مایەسیریەکە کە تەنھا لە حاڵاتی مەترسیداردا ئەنجام دەدرێت.[١٠] کە بەدوای خۆیدا ئازارێکی زۆر دەھێنێت کە نزیکی ٢–٣ ھەفتەی دەوێت بۆ چاک بونەووە.[١١] بەڵام سوودی درێژخایەنی مەزنترە لەوکەسانەی کە توشبوون بە مایەسیری پلە ٣.[١٢] ئەمە چارەسەرێکی پێشنیار کراوە بۆ ئەو کەسانەی کە مایەسیری دەرەکییان ھەیە ئەگەر بتوانرێت لە ماوەی ٢٤–٧٢ کاتژمێر ئەنجامی بدەن.[١٣][١٤] بەھەرحاڵ بەڵگە بۆ پشتگیری کردن لەم کارە لاوازە.[١٥] بەکارھێنانی مەرھەمی گلیسیریل ترینیترات لە دوای ئەنجام دانی نەشتەرگەریەکە یارمەتی ھەردوو چاکبوونەوە و کەم کردنەوەی ئازار دەدات.[١٦]
  2. نەشتەرگەری رێنماییکاری دۆپلەر کە زۆرتر بەکاردێت بۆ توشبووی مایەسیری ناوەکی، نەشتەرگەریەکی بچووکترە لە شێوازەکانی دیکە کە بە یارمەتی سۆناری دۆپلەری دەماری بەربوونی خوێنەکە دەدۆزرێتەوە. پاشان ئەو دەمارانە دادەخرێنەوە و پێستە جیابووەکان دوورینەوەیان بۆ دەکرێت بۆ گەڕانەوە بۆ باری ئاسایی خۆی. ڕێژەی دوبارەبوونەوەی کێشە کەمێک بەرزترە بە بەراورد لەگەڵ نەشتەرگەری دەرھێنانی مایەسیری.[١٧]
  3. نەشتەرگەری نیمچە دەرھێنانی مایەسیری و ڕێککردنەوەی، بریتییە لە لابردنی شانە گەورەکانی مایەسیری و ڕێککردنەوەی پارچە شانە مایەسیریە بچووکەکان بۆ باری ئاسایی خۆیان. بە گشتی ئازاری کەمترە و چاکبوونەوەیەکی خێراتری ھەیە بە بەراورد لەگەڵ نەشتەرگەری دەرھێنانی مایەسیری.[١٨] بەڵام ڕێژەی گەڕانەوەی نیشانەکانی مایەسیری زۆر زۆرترە،[١٩] ھەر بۆیە پێشنیار کراوە کە تەنھا بۆ تووشبوانی پلە ٢–٣ ی مایەسیری بەکار بێت.[٢٠]

خۆپاراستن[دەستکاری]

خواردنی خۆراکی دەوڵەمەند لە ڕیشاڵ (فایبەر). سەوزە و میوە؛ شلەمەنی، ڕۆژانە خواردنەوەی ٦ پەرداغ لە ئاو و شلەی تر (جگە لە کحول - ئەڵکۆھۆڵ). فشارنەکردن لەکاتی پیسایی کردن. لەکاتی هاتنی پیسایی بەخێرایی بیکە و هەروەها وەرزشکردنیش بەشێکە لە چارەسەر.[٢١][٢٢]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ لەماوەی دووگیانی زیاددەکات، مایەسیری. "مایەسیری لەماوەی دووگیانی زیاددەکات". Rudaw. 
  2. ^ "ھەموو شتێک دەربارەی مایەسیری". Rudaw. 
  3. ^ Kaidar-Person، O؛ Person, B؛ Wexner, SD (January 2007). "Hemorrhoidal disease: A comprehensive review" (PDF). Journal of the American College of Surgeons. 204 (1): 102–17. PMID 17189119. doi:10.1016/j.jamcollsurg.2006.08.022. لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2012-09-22. 
  4. ^ Reese، GE؛ von Roon, AC؛ Tekkis, PP (Jan 29, 2009). "Haemorrhoids.". Clinical Evidence. 2009. PMC 2907769Freely accessible. PMID 19445775. 
  5. ^ Rivadeneira، DE؛ Steele, SR؛ Ternent, C؛ Chalasani, S؛ Buie, WD؛ Rafferty, JL؛ Standards Practice Task Force of The American Society of Colon and Rectal Surgeons (September 2011). "Practice parameters for the management of hemorrhoids (revised 2010)". Diseases of the Colon and Rectum. 54 (9): 1059–64. PMID 21825884. doi:10.1097/DCR.0b013e318225513d. 
  6. ^ Lorenzo-Rivero، S (August 2009). "Hemorrhoids: diagnosis and current management". Am Surg. 75 (8): 635–42. PMID 19725283. 
  7. ^ Beck، David E. (2011). The ASCRS textbook of colon and rectal surgery (وەشانی 2nd). New York: Springer. پەڕە 175. ISBN 978-1-4419-1581-8. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2014-12-30. 
  8. ^ Pescatori، M؛ Gagliardi, G (March 2008). "Postoperative complications after procedure for prolapsed hemorrhoids (PPH) and stapled transanal rectal resection (STARR) procedures". Techniques in Coloproctology. 12 (1): 7–19. PMC 2778725Freely accessible. PMID 18512007. doi:10.1007/s10151-008-0391-0. 
  9. ^ Ommer، A؛ Wenger, FA؛ Rolfs, T؛ Walz, MK (November 2008). "Continence disorders after anal surgery – a relevant problem?". International Journal of Colorectal Disease. 23 (11): 1023–31. PMID 18629515. doi:10.1007/s00384-008-0524-y. 
  10. ^ Lorenzo-Rivero، S (August 2009). "Hemorrhoids: diagnosis and current management". Am Surg. 75 (8): 635–42. PMID 19725283. 
  11. ^ Lorenzo-Rivero، S (August 2009). "Hemorrhoids: diagnosis and current management". Am Surg. 75 (8): 635–42. PMID 19725283. 
  12. ^ Shanmugam، V؛ Thaha, MA؛ Rabindranath, KS؛ Campbell, KL؛ Steele, RJ؛ Loudon, MA (Jul 20, 2005). "Rubber band ligation versus excisional haemorrhoidectomy for haemorrhoids". Cochrane Database of Systematic Reviews (3): CD005034. PMID 16034963. doi:10.1002/14651858.CD005034.pub2. 
  13. ^ Rivadeneira، DE؛ Steele, SR؛ Ternent, C؛ Chalasani, S؛ Buie, WD؛ Rafferty, JL؛ Standards Practice Task Force of The American Society of Colon and Rectal Surgeons (September 2011). "Practice parameters for the management of hemorrhoids (revised 2010)". Diseases of the Colon and Rectum. 54 (9): 1059–64. PMID 21825884. doi:10.1097/DCR.0b013e318225513d. 
  14. ^ Dayton، senior editor, Peter F. Lawrence; editors, Richard Bell, Merril T. (2006). Essentials of general surgery (وەشانی 4th). Philadelphia; Baltimore: Williams & Wilkins. پەڕە 329. ISBN 978-0-7817-5003-5. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2017-09-08. 
  15. ^ Davis، BR؛ Lee-Kong، SA؛ Migaly، J؛ Feingold، DL؛ Steele، SR (March 2018). "The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids.". Diseases of the Colon and Rectum. 61 (3): 284–92. PMID 29420423. doi:10.1097/DCR.0000000000001030. 
  16. ^ Ratnasingham، K؛ Uzzaman, M؛ Andreani, SM؛ Light, D؛ Patel, B (2010). "Meta-analysis of the use of glyceryl trinitrate ointment after haemorrhoidectomy as an analgesic and in promoting wound healing". International Journal of Surgery (London, England). 8 (8): 606–11. PMID 20691294. doi:10.1016/j.ijsu.2010.04.012. 
  17. ^ Lorenzo-Rivero، S (August 2009). "Hemorrhoids: diagnosis and current management". Am Surg. 75 (8): 635–42. PMID 19725283. 
  18. ^ Lorenzo-Rivero، S (August 2009). "Hemorrhoids: diagnosis and current management". Am Surg. 75 (8): 635–42. PMID 19725283. 
  19. ^ Jayaraman، S؛ Colquhoun, PH؛ Malthaner, RA (Oct 18, 2006). "Stapled versus conventional surgery for hemorrhoids". Cochrane Database of Systematic Reviews (4): CD005393. PMID 17054255. doi:10.1002/14651858.CD005393.pub2. 
  20. ^ Rivadeneira، DE؛ Steele, SR؛ Ternent, C؛ Chalasani, S؛ Buie, WD؛ Rafferty, JL؛ Standards Practice Task Force of The American Society of Colon and Rectal Surgeons (September 2011). "Practice parameters for the management of hemorrhoids (revised 2010)". Diseases of the Colon and Rectum. 54 (9): 1059–64. PMID 21825884. doi:10.1097/DCR.0b013e318225513d. 
  21. ^ Kaidar-Person، O؛ Person, B؛ Wexner, SD (January 2007). "Hemorrhoidal disease: A comprehensive review" (PDF). Journal of the American College of Surgeons. 204 (1): 102–17. PMID 17189119. doi:10.1016/j.jamcollsurg.2006.08.022. لە ڕەسەن (PDF)ەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2012-09-22. 
  22. ^ Frank J Domino (2012). The 5-Minute Clinical Consult 2013 (Griffith's 5 Minute Clinical Consult). Hagerstown, MD: Lippincott Williams & Wilkins. پەڕە 572. ISBN 978-1-4511-3735-4. لە ڕەسەنەوە ئەرشیڤ کراوە لە 2017-09-08. 

سەرچاوەکان[دەستکاری]