ماسیی پۆلۆکی ئەلاسکایی

ماسیی پۆلۆکی ئەلاسکایی (بە ئینگلیزی: Alaska pollock یان Walleye pollock، ناوی زانستی: Gadus chalcogrammus) جۆرێکی ماسیی دەریاییە و سەر بە خێزانی ماسیی کۆدە (Gadidae). ئەم ماسییە لە ناوچە ساردەکانی باکووری زەریای ھێمندا دەژی، بەتایبەتی لە دەریای بێرینگ و کەنداوی ئەلاسکا.

پۆلۆکی ئەلاسکایی یەکێکە لە گرنگترین جۆرەکانی ماسی لە ئاستی جیھاندا لە ڕووی بازرگانییەوە و ساڵانە بە ملیۆنان تەن ڕاو دەکرێت. گۆشتە سپی و نەرمەکەی لە دروستکردنی چەندین بەرھەمی خۆراکیدا بەکاردێت، وەک Fish finger ماسی پەنجەییی، بابۆڵەی ماسی لە چێشتخانە خێراکاندا، و بە تایبەتیش لە دروستکردنی سوریمی (گۆشتی قرژاڵی دەستکرد).

دۆخی پاراستن
NE (ھەڵنەسەنگێندراوە، بەڵام بە شێوەیەکی بەرفراوان بەڕێوەدەبرێت)
پۆلێنکردنی زانستی
شانشین	ئاژەڵ (Animalia)
پۆل	تیرۆسکپەڕەکان (Actinopterygii)
خێزان	کۆدەکان (Gadidae)
ڕەگەز	گادوس (Gadus)
جۆر	G. chalcogrammus
ناوی زانستی
ناوی دوانی	Gadus chalcogrammus
نووسەری دوانی	(Pallas, 1811)
ناوی سێیانی	'
نەخشەی جوگرافی
ھاوناوەکان

پۆلێنکاری و ناو

بۆ ماوەیەکی درێژ، پۆلۆکی ئەلاسکایی لە ڕەگەزێکی جیاوازدا پۆلێن دەکرا و ناوی زانستییەکەی Theragra chalcogramma بوو. بەڵام توێژینەوە بۆماوەییە نوێیەکان دەریانخست کە ئەم ماسییە زۆر نزیکە لە ماسییە کۆدە ڕاستەقینەکانەوە. ھەر بۆیە، لە ساڵی ٢٠١٤ـدا بە فەرمی گواسترایەوە بۆ ڕەگەزی Gadus (ھەمان ڕەگەزی ماسیی کۆدی ئەتڵەنتیک)، و ناوە زانستییەکەی بوو بە Gadus chalcogrammus.

تایبەتمەندییە جەستەییەکان

• جەستە: جەستەیەکی درێژ و باریکی ھەیە کە لە لاتەنیشتەوە کەمێک تەخت بووەتەوە.
• ڕەنگ: ڕەنگی پشتی سەوزێکی مەیلەو قاوەییە و بە خاڵی ناڕێک داپۆشراوە، ئەمەش یارمەتیی خۆشاردنەوەی دەدات. لایەکانی زیوی و سکی سپییە.
• چاوەکان: چاوی گەورەی ھەیە، کە ھۆکاری ئەوەیە ھەندێک جار پێی بوترێت "Walleye pollock".
• قەبارە: بە گشتی درێژییەکەی دەگاتە نزیکەی ٣٠-٥٠ سم، بەڵام دەتوانێت تا ٩٠ سم درێژ بێت و کێشی بگاتە نزیکەی ٤ کگم.

ژینگە و بڵاوبوونەوە

پۆلۆکی ئەلاسکایی لە ئاوە ساردەکانی باکووری زەریای ھێمندا دەژی. زۆرترین چڕییان لە دەریای بێرینگدایە، کە یەکێکە لە گەورەترین ناوچەکانی ماسیگرتن لە جیھاندا. ئەم ماسییە بە شێوەیەکی سەرەکی لە ناوەڕاستی ئاوەکاندا دەژی (semi-pelagic)، بەڵام بۆ خۆراک و زاوزێ دەتوانێت بچێتە نزیک بنکی دەریاکەوە.

خۆراک و دوژمنە سروشتییەکان

ماسییەکی برژاوی وشکراوەی پۆلۆکی ئەلاسکایی

خۆراک: پۆلۆکە گەنجەکان بە شێوەیەکی سەرەکی کریل و قرژاڵە بچووکەکان دەخۆن. کاتێک گەورەتر دەبن، دەست دەکەن بە خواردنی ماسییە بچووکەکان، لەوانەش پۆلۆکی بچووکتری ھاوجۆری خۆیان (cannibalism).

دوژمنەکان: پۆلۆکی ئەلاسکایی بەشێکی گرنگی زنجیرەی خۆراکی دەریای بێرینگە و خۆراکی سەرەکیی چەندین گیانلەبەری ترە، وەک سیل، شێری دەریا، نەھەنگ، و ماسییە گەورەکانی تر.

گرنگیی ئابووری و بەکارھێنان

پۆلۆکی ئەلاسکایی گەورەترین سەرچاوەی ماسیی دەریاییە لە ئەمریکا و یەکێکە لە گەورەترینەکان لە جیھاندا.

• بەرھەمەکان: گۆشتەکەی بۆ دروستکردنی چەندین بەرھەم بەکاردێت، وەک:
• ماسیی پەنجە و فیلێی بەستوو: بەھۆی گۆشتە سپی و نەرمەکەیەوە.
• خواردنی چێشتخانە خێراکان: وەک بابۆڵەی McFish لە مەکدۆناڵدز.
• سوریمی (Surimi): گرنگترین بەکارھێنانیەتی. گۆشتی پۆلۆک دەھاڕدرێت و دەکرێتە ھەویرێک کە دواتر ڕەنگ و تامی قرژاڵ، قوباد، یان گۆشتی تری دەریایی پێدەدرێت و وەک "گۆشتی قرژاڵی دەستکرد" دەفرۆشرێت.

بەڕێوەبردن و پاراستن

سەرەڕای ڕاوکردنی بەرفراوانی، کەرتی ماسیگرتنی پۆلۆکی ئەلاسکایی لە ئەمریکا وەک یەکێک لە باشترین کەرتە بەڕێوەبراوەکانی جیھان دادەنرێت. حکومەتەکان سنوورێکی توند بۆ ڕاوکردن دادەنێن و چاودێریی ژمارەی ماسییەکان دەکەن بۆ دڵنیابوونەوە لە بەردەوامیی جۆرەکە. زۆربەی بەرھەمەکانی پۆلۆکی ئەلاسکایی مۆری "ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی دەریایی" (Marine Stewardship Council - MSC)ـیان پێوەیە، کە نیشانەی بەردەوامیی ژینگەییە.

سەرچاوەکان

لەسەر بنەمای وتارەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی و سەرچاوەی دەرەکیی ترەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.