لەوەڕگە


لەوەڕگە (لە لاتینی pastusەوە، کە partcipleی pascereیە، "خواردن پێدان") زەوییەکە کە بۆ لەوەڕاندن بەکاردێت.[١]
جۆرەکانی لەوەڕگە
[دەستکاری]لەوەڕگەکان بە مانای تەسکتر بریتین لە پارچە زەوییە پەرژینکراوەکانی کێڵگە، کە لەلایەن ئاژەڵە ماڵییەکانەوە دەلەوەڕێنرێن، وەک ئەسپ، مانگا، مەڕ, یان بەراز. ڕوەکی لەوەڕگەی چاودێریکراو، کە پێی دەوترێت ئالیک، بە شێوەیەکی سەرەکی لە گیاکان پێکدێت، لەگەڵ تێکەڵەیەک لە پاقلەمەنییەکان و ڕوەکە دیکە (ڕوەکە گیایییە نا-گیایییەکان). لەوەڕگە بە شێوەیەکی گشتی بە درێژاییی ھاوین دەلەوەڕێنرێت، بەپێچەوانەی مێرگەوە کە نالەوەڕێنرێت یان تەنھا دوای دروێنەکردنی بۆ دروستکردنی پووش بۆ ئالیکی ئاژەڵان بۆ لەوەڕاندن بەکاردێت.[٢]
لەوەڕگە بە مانایەکی فراوانتر لەوەڕانگەکان، سیستەمە شوانکارییە ناپەرژینکراوەکانی تر، و ئەو جۆرە زەوییانەش دەگرێتەوە کە لەلایەن ئاژەڵە کێوییەکانەوە بۆ لەوەڕاندن یان گەڵاخۆری بەکاردەھێنرێن. لەوەڕگەکان بە مانای تەسکتر لە لەوەڕانگەکان جیا دەکرێنەوە بەوەی کە لە ڕێگەی پراکتیزە کشتوکاڵییە چڕترەکانی تۆوکردن، ئاودێری، و بەکارھێنانی پەینەوە بەڕێوەدەبرێن، لەکاتێکدا لەوەڕانگەکان بە شێوەیەکی سەرەکی ڕوەکی ڕەسەنیان تێدا گەشە دەکات و بە پراکتیزە بەرفراوانەکانی وەک سووتاندنی کۆنترۆڵکراو و ڕێکخستنی چڕیی لەوەڕاندن بەڕێوەدەبرێن.
جۆری خاک، کەمترین پلەی گەرمیی ساڵانە، و بارانبارین ھۆکاری گرنگن لە بەڕێوەبردنی لەوەڕگەدا.[٣]


شیپوۆک ناوچەیەکی گیایییە کە مەڕ دەتوانێت بە ئازادی تێیدا بگەڕێت. بەرھەمداریی شیپوۆک بە ژمارەی مەڕ لە ھەر ناوچەیەکدا دەپێورێت. ئەمە، لەنێو شتەکانی تردا، پشت بە بەردی بنەڕەتی دەبەستێت. شیپوۆک ھەروەھا ناوی شارۆچکەیەکە لە کاونتیی ڕۆسکۆمۆن، ئیرلەند، و کاونتیی فێرماناگ، ئیرلەندی باکوور. بەپێچەوانەی بەخێوکردنی کارگەیییەوە، کە لە چڕترین شێوەیدا بە تەواوی ئالیکدان لە ئاخوڕ لەخۆدەگرێت، لەوەڕگەی بەڕێوەبراو یان بەڕێوەنەبراو سەرچاوەی سەرەکیی خۆراکی کاوێژکەرەکانە. لەوەڕاندنی لەوەڕگە باڵادەستە بەسەر بەخێوکردنی ئاژەڵدا لەو شوێنانەی کە زەوییەکە چاندنی دانەوێڵە یان دروێنەکردنی (یان ھەردووکیان) قورس دەکات، وەک لە ناوچە وشکەکان یان شاخاوییەکاندا، کە جۆرەکانی وشتر، بزن، ئاسک، یاک و کاوێژکەرەکانی تر دەژین کە بە باشی لەگەڵ زەوییە سەختترەکاندا گونجاون و زۆر بە دەگمەن لە کارگەدا بەخێو دەکرێن. لە ناوچە شێدارترەکاندا، لەوەڕاندنی لەوەڕگە لە سەرانسەری ناوچەیەکی گەورەی جیھانیدا بۆ بەخێوکردنی ئازاد و ئۆرگانیک بەڕێوەدەبرێت. جۆرە دیاریکراوەکانی لەوەڕگە لەگەڵ خۆراک، پەرەسەندن، و مێتابۆلیزمی ئاژەڵە تایبەتەکاندا دەگونجێن. پەینکردن و چاودێریکردنی زەوییەکە لەلایەن ئەوانەوە لەوانەیە بە درێژاییی نەوەکان ببێتە ھۆی ئەوەی کە لەوەڕگەکە لەگەڵ کاوێژکەرە پرسیارلێکراوەکاندا ببێتە بەشێکی دانەبڕاو لە سیستەمێکی ژینگەیی دیاریکراودا.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «pasture». وشەنامەی مریەم وێبستر.
- ↑ Gilman، D. C.؛ Peck، H. T.؛ Colby، F. M.، eds. (1905). . New International Encyclopedia (چاپی 1st). New York: Dodd, Mead.
- ↑ Tracy، Benjamin F. (٢٠٠٠). «Patterns of plant species richness in pasture lands of the northeast United States». Plant Ecology. ١٤٩ (2): ١٦٩–١٨٠. doi:١٠.١٠٢٣/a:١٠٢٦٥٣٦٢٢٣٤٧٨. ISSN ١٣٨٥-٠٢٣٧.