بۆ ناوەڕۆک بازبدە

لەسێدارەدانەکانی کەرکووک (١٩٩١)

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
لەسێدارەدانەکانی کەرکووک (١٩٩١)
بەشێک لە شۆڕشی گوڵان ،تێکھەڵچوونی نێوان عێراق و کوردەکان، ڕاپەڕینی ١٩٩١
شوێنکەرکووک، باشووری کوردستان
ڕێکەوتئاداری ١٩٩١
ئامانجئەندامەکانی حیزبی بەعس، پۆلیسە عێراقییەکان
جۆری ھێرشکۆمەڵکوژی، سزای مەرگ
مردن(ەکان)دەیان کەس
تاوانباران کوردانی یاخیبوو

لەسێدارەدانەکانی کەرکووک (١٩٩١) لە مانگی ئازاری ١٩٩١ لە کاتی دوای ڕاپەڕینەکانی ساڵی ١٩٩١ لە عێراق ڕوویدا. دوای گرتنی شاری کەرکووک لەلایەن کوردەکانەوە، یاخیبووانی کورد لەسێدارەدانی تۆڵەسەندنەوەیان لە ئەندامانی حیزبی بەعس و ھێزەکانی پۆلیس ئەنجامدا کە پێیان وابوو دڵسۆزی سەددام حوسێن.

پێشینە

[دەستکاری]

دوای کۆتایی ھاتنی شەڕی کەنداو، ڕاپەڕین لە سەرانسەری باکووری عێراق، بەتایبەتی لە ناوچە کوردنشینەکاندا سەریھەڵدا. بەھۆی داڕمانی دەسەڵاتی حکوومەتی ناوەندەوە، شەڕوانان و ھاووڵاتیانی کورد دەستیان بەسەر چەند شارێکدا گرت، لەنێویاندا کەرکووک.

کووشتنەکان

[دەستکاری]

لەگەڵ کۆنتڕۆڵکردنی کەرکووک لەلایەن ھێزە کوردییەکانەوە لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٩١دا، ھەواڵی تۆڵەسەندنەوەی بەکۆمەڵ لە دژی بەرپرسانی حیزبی بەعس و ئەفسەرانی پۆلیس بڵاوبوویەوە. بەپێی زنجیرەی کەناڵی پی بی ئێس، "لە تۆڵەسەندنەوەیەکدا، یاخیبووان ھەر پۆلیس و ئەفسەر و ئەندامێکی سەر بە حیزبی بەعسیان دۆزیبووایەوە، ئەوا لە سێدارەیان دەدان و دەیان کووشتن".[١]

ڕوانگەی مافەکانی مرۆڤ کردەوەی تۆڵەسەندنەوەی ھاوشێوەی لە سەرانسەری باکووری عێراق بەڵگەدار کردووە و ئاماژەی بەوە کردووە کە "گرووپە ئۆپۆزسیۆنەکان بە ئەندامانی حیزبی بەعس و بەرپرسانی ئەمنییان لەسێدارەداوە" لە شارۆچکەکانی وەک دووزخورماتوو.[٢]

ھەرچەندە ژمارەی ووردی قوربانییەکان نادیارە، بەڵام خەمڵاندنەکان باس لەوە دەکەن کە ڕەنگە لە کاتی ڕووداوەکەی کەرکووکدا دەیان کەس لە سێدارە دراون.[٣]

دوای ئەوە

[دەستکاری]

ھیچ لێکۆڵینەوەیەکی فەرمی و لێپرسینەوە لە کووشتنەکان نەکرا. لەکاتێکدا ھەندێک گرووپی بەشداربوو لە ڕاپەڕینەکەدا دواتر خراونەتە ناو حکوومەتی خۆسەری کوردییەوە، بەڵام ھیچ لێپێچینەوەیەکی پەیوەندیدار بە ڕووداوەکانی کەرکووک نازانرێت.

ئەمانەش ببینە

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. «FRONTLINE/WORLD . Iraq - Saddam's Road to Hell - A journey into the killing fields . PBS». www.pbs.org. لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  2. www.hrw.org https://www.hrw.org/reports/1992/Iraq926.htm. لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە. {{cite web}}: پارامەتری |title= ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)
  3. «1991: The Kurdish uprising | libcom.org». libcom.org (بە ئینگلیزی). لە ١٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.