لیشمانیاز

لیشمانیاز یان لیشمانیۆز (بە ئینگلیزی: Leishmaniasis یان Leishmaniosis) نەخۆشییەکی مشەخۆرییە کە بەھۆی زیندەوەرەکی سەرەتایییەوە (Protozoa) لە جۆری لیشمانیاوە دروست دەبێت و لە ڕێگەی پێوەدانی جۆرە تایبەتەکانی مێشوولەی لمییەوە (Sandfly) بڵاو دەبێتەوە. ئەم نەخۆشییە بە سێ شێوازی سەرەکی دەردەکەوێت: لیشمانیای پێستی (برینی ساڵانە)، پێستی-شڵەماتی، یان ئەندامی.

جۆرەکان و نیشانەکان

لیشمانیای پێستی: نیشانەکانی بە شێوەی برینی پێستی دەردەکەون (کە لە ناوچەکەدا بە ساڵەکۆ یان برینی ساڵانە ناسراوە).
لیشمانیای پێستی-شڵەماتی: دەبێتە ھۆی دروستبوونی برین لە پێست، دەم و لووتدا.
لیشمانیای ئەندامی (Visceral): لە سەرەتادا بە برینی پێستی دەست پێدەکات و دواتر نیشانەکانی وەک تا، کەمبوونەوەی خڕۆکە سوورەکانی خوێن، و گەورەبوونی سپڵ و جەرگ دەردەکەون.

پتر لە ٢٠ جۆری لیشمانیا دەبنە ھۆی تووشبوونی مرۆڤ. ھۆکارەکانی مەترسی بریتین لە فقر، بەدخۆراکی، بڕینەوەی دارەکانی جەنگەڵ و شارنشینی. ڕێگەی دەستنیشانکردنی ھەر سێ جۆرەکە، بینینی مشەخۆرەکەیە لەژێر مایکرۆسکۆپدا، ھەروەھا جۆری ئەندامی لە ڕێگەی پشکنینی خوێنیشەوە دەستنیشان دەکرێت. ئەم نەخۆشییە لە نێوان ئاژەڵەکانی تریشدا وەک سەگ و قرتێنەرەکاندا ڕوودەدات.

ئەمانەش ببینە

سەرچاوەکان

ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.