لوولە كى خولانەوە

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

لوولەكى خولانەوە (بە ئينگليزى crank shaft)

لوولەكى خولانەوە (نيشان دەراو لە سوور)، پستن لەگەڵ بەستنەوەى بە شيشە بەستراوەكان(خۆڵەمێشى)، لوولەك (شين) و فلايويل (ڕەش) بۆ ينلينە-فۆور مەكينە

لوولەكى خولانەوە شەفتێكى خولانەوەيە كە ( لەگەڵ قۆلەى بەگن) جوولەى ئاڵوگۆڕى پستنەكان دەگۆڕێت بۆ جوولەى خولانەوەى. لوولەكى خولانەوە بەشێوەيەكى گشتى بەكاردەهێنرێ لە مەكينەى سوتانى ناوخۆيى وە وپێكدێت لە زنجيرەيێك لەبازووى ئۆتۆمۆمبيل لەگەل يەك بەستراون .  

لوولەكى خولانەوە دەخولێتەوە لە نێو مەكينە بە بەكارهێنانى بەرگە گرتنى سەرەكى، و كرانكپينس لە نێو شيشە بەستراوەكان بەبە كارهێنانى شيشى هەلگر.لوولەكى خولانەوە عادەتەن لە كانزا دروست دەكرێن، لەگەڵ زۆربەى لوولەكى خولانەوەى هاوچەرخ  كە  دروستيان كردووە بە بەكارهێنانى  پۆڵايى داڕشت.

هێڵكارى[دەستکاری]

بازووى ئوتومبێلى دێرين 250 پێش زايين


پستن له(لووتكە)، بە بەستنەوە تووڵ شووڵ (ناوەند) و لوولەكى خولانەوە (خوارەوە) بۆ مه كينه ى پستن
شێوازى كردارى لوولەكى خولانەوە,شيشە بەستراوەكان لەگەل پستن.

لوولەكى خولانەوە پشتگيرى دەكرێت لەلايەن بلۆكى مەكينە، كە رێدەداتە لوولەكى خولانەوە تا بخولێتەوە لە نێو بلۆكەكە. هاتنە سەرەوەو  خوارەوەى جوولەى هەر پستنێك دەگوازرێتەوە بۆ لوولەكى خولانەوە كە بەپێى بەستنەوەى بە شيشە بەستراوەكان. فلايويلێك زۆرجار دەبەسترێت بە كۆتايى يەكێك لە لوولەكى خولانەوە كە، بۆ گەياندنى توانا و لەرەى خواربوونەوەى كەم دەكاتەوە.

لوولەكى خولانەوە دەكەوێتە بەر فشارى زۆر گەورە، لە هەندێك حالەت زياتر لە(٨.٦ تن )(١٩،٠٠٠ پاوەند) لە بۆ لوولەكێك. لوولەكى خولانەوە بۆ مەكينەى لوولەكى-تاك عادەتەن داڕژتنێكى سادەترى هەيە لە مەكينەى كە لوولەكى زۆرى هەيە.

بەرگەگرتن[دەستکاری]

لوولەكى خولانەوە تواناى هەيە بخولێتەوە لەناو بلۆكى مەكينە بە بەرگەگرتنى سەرەكى .لەوەتەى لوولەكى خولانەوە بەگوێرەى توشى هێزى لاوەكى گەورە دەبێت لە هەر لوولەكێك، بەرگە گرتن ديارى دەكرێن لە خاڵى جۆراوجۆر بەدرێژايى لوولەكى خولانەوە, نەك تەنها يەك لە هەر كۆتايێك.

هەشت مەكينەى بەدوايەك لە سالى (١٩٥٠)لوولەكى خولانەوەى درێژبوو لەبڕێكى نامەقبولەوە دەچەمێتەوە كاتێك نەخشەكێشانى مەكينە دەستيان كرد بەكار هێنانى بڵندترين ڕێژەى پەستان و خێراى زۆر بۆ مەكينە.

هاوسەنگى مەكينه[دەستکاری]

بۆ هەندێك مەكينە پێويستە هاوسەنگ كردن دەستەبەر بكەن بۆ ئاڵوگۆڕكردنى  بارستە بۆ هەر پستنێك و شيشە بەستراوێك تا هاوسەنگى مەكينە باشتر بكات. زۆرجار ئەمانە بەشێكن لە لوولەكى خولانەوە بەڵام، هەندێك جار پارچەى برغوون.

لەسالى( ١٩١٦) كۆمپانياى (Hudson Motor car)تايبەت بە مۆتۆڕى ئوتۆمبێلى دەستى كرد بە بەرهەمهێنانى يەكەم مەكينە بەبەكارهێنانى لوولەكى خولانەوەى هاوسەنگ، كە مەكينەيان ڕێ دا تا كار بكات لە خێرايى بڵندتر لە مەكينەى هاوچەرخ.

دارێكى چەماوەيە كاتێك كە دەهاويژرێت دەگەڕێتەوە شوێنى خۆى لەنێوان دەرزيى بازووى ئوتۆمبێل.


لێدانى بستن[دەستکاری]

مەوداى تەوەرى بازووى ئوتۆمبێل دياريدەكات لە تەوەرەى لوولەكى خولانەوە تا بە درێژايى جەڵتەى مەكينە .

زۆربەى مەكينەكانى ئوتۆمبێلى هاوچەرخ وادەناسرێت هەروەك " زياتر لە چوارگۆشەك" يان لێدانى -كورت، چۆن لێدانى پستنەكە كەمترە لە تيرەى بازنەى لوولەك. ڕێگايێكى باوە بۆ بەرزكردنەوەى تۆركى نزم لە مەكينە ئەوەيە زيادكردنى لێدان، هەندێ جار ناسراوە بە " لێدانى مەكينە".


قالب ,دارشتن وه مه كينه[دەستکاری]

لوولەكى خولانەوەى دەريايى ,١٩٤٢
لوولەكى خولانەوەى داڕشت

ڕێگەى دروست كردنى باو بۆ لوولەكى خولانەوە (عادەتەن بە پێچ داڕشتن) يان قالب. زۆربەى لوولەكى خولانەوە  دروست دەكرێن لە پارچەيێكى تاك، لەگەڵ ئەوەشدا لە هەندێك مەكينەى بچووك و و گەورە لوولەكى خولانەوەيان بەكارهێنا كۆيان كردەوە لە پارچەى زۆرەوە.

بەم دواييە [ كەى؟ ]، داڕشتن بووە بەكاراترين ڕێگەى دروست كردنى باو بۆ لوولەكى خولانەوە، بەهۆى سووكى كێشى، ڕەهەندى پتەوتر   ڤەناديوم: تەخمێكى كانزايى دەگمەنە [دارشتەى زۆر بچووكن] پۆڵا بەزۆرى بەكار دەهێنرێن هەروەك ئەم پۆڵانە دەتوانن هەوا ساردبن لەدواى گەيشتن پۆ خالى بڵند بەبێ چارەسەرى گەرميى زيادە(چاو پۆشين لە ڕووى پتەو لە بەرگە گرتن ) ناوەرۆكى تێكەڵاوى كانزايى خواروو هەروەهاكە ماددە هەرزانتر دەكات لە پۆڵاى تێكەڵاوى كانزايى بڵند.قالب (بەكار هێنان ئاسنى قالب) ئەمڕۆ بەزۆرى بەكار دەهێنرێت بۆ لوولەكى خولانەوەى هەرزان، كەمبوونى كار كردنى مەكينە.لوولەكى خولانەوە هەروەها دەتوانن پێكهاتەك بن لە پۆڵا.

ئەم لوولەكى خولاوانە واديارە كە گرانبەها بن بەهۆى بڕى گەورەى ماددە كە دەبێت لا ببردرێت لەگەڵ چەرخ و ئامێر ميللينگ، خەرجيى زۆری ماددەى، وە زياتر گەرمى چارەسەر پێويست.لەوەتەى هيچ ئامرازێكى گرانبەها پێويست نيە، ئەم ڕێگەى بەرهەمهێنان بەزۆرى بەكار دەهێنرێت بۆ مەكينەى قەبارەى-بچووك.


بەرگەگرتنى روو[دەستکاری]

زۆربەى بەرهەمهێنانى گەورەى لوولەكى خولانەوە هاندەر بەكاردەهێنێ بۆ بەرگە گرتنى ڕوو. هەندێك لوولەكى خولانەوە كاركردنى بڵندە، بەتايبەتى لوولەكى خولانەوەى بليت بەكارهێنان [نيتريديزاتيۆن]لە جياتى ئەو.بۆ لوولەكى خولانەوە كە كاردەكات لەسەر بەرگەگرتن,وە بەكارهێنانى كاربۆنى تێكەلاو.