بۆ ناوەڕۆک بازبدە

کوردانی ڕووسیا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(لە كوردەكانی ڕووسیاەوە ڕەوانە کراوە)
کوردانی ڕووسیا
Ermakov. № 6997. Kurd in the Russian service. 557
ژمارەی سەرجەمی دانیشتووان
٦٣.٨١٨ (٢٠١٠)[١]
ناوچەکان بە ژمارەی دانیشتووانی بەرچاو
کەبەرۆڤسک، کڕاسنۆدار، کورسک[٢]
١٠.٠٠٠ لە مۆسکۆ (١٩٩٥)[٣]
زمانەکان
کوردی، ڕووسی[٤]
ئایین
ئیسلام، ئێزیدی[٥]

کوردانی ڕووسیا (بە ڕووسی: Российские курды) مەبەست لە ئەو کۆمەڵەیە کە دانیشتوو یان لەدایکبووی ڕووسیان و لە بنەچەدا کوردن.

ڕووسیا بۆ ماوەیەکی درێژ پەیوەندیەکی گەرمەگوڕی لەگەڵ کوردەکاندا هێشتەوە لە سەروبەری سەرەتای سەدەی ١٩دا. مەرامی سەرەکی ئیمپڕاتۆریەتی ڕووسی لەمەدا بۆ دڵنیابوون لە بێلایەن مانەوەی کوردەکان بوو لە شەڕەکانی دژی وڵاتی فارس و ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی. لە سەرەتای سەدەی ١٩دا، کوردەکان نیشتەجێبوون لە باشووری قەوقاز لە کاتێکدا باشووری قەوقاز بەشێبوو لە ئیمپڕاتۆرییەتی ڕووسی. لە سەدەی ٢٠دا، کوردەکان دەچەوسێنرانەوە و لەناودەبران لەلایان تورک و فارسەکانەوە، بەرودۆخێک کە وای لە کوردەکان کرد بچن بۆ ڕووسیا. لە ١٤٠٨-١٤١٣ و سەرلەنوێ لە ١٨٢٦-١٨٢٨، کە ئیمپڕاتۆریەتی ڕووسی و ئیمپڕاتۆریەتی فارس لە جەنگدابوون، دەسەڵاتدارانی ڕووسی ڕێگەیان بە کوردەکان دا لە ڕووسیا و ئەرمەنستان نیشتەجێبن. لە سەروبەری جەنگی کریمیا و جەنگی ڕووسی-تورکی (١٨٧٧-١٨٧٨)دا. کوردان کۆچیانکرد بۆ ڕووسیا و ئەرمەنستان. بەپێی سەرژمێری ڕووسی ١٨٩٧، ٩٩.٩٠٠ کورد لە ئیمپڕتۆریەتی ڕووسیدا دەژیان. لە ٢٠٠٢دا، ١٩.٦٠٠ کوردی موسوڵمان و ٣١.٣٠٠ کوردی ئێزیدی لە ڕووسیا ژیاون.

عەبدوڵڵا ئۆجەلان هەوڵی بەدەستهێنانی مۆڵەتی پاراستن وەک پەنابەرێکی سیاسی لە ڕووسیا دا لە ١٩٩٨دا.

دانیشتوانی کورد لە ڕووسیا

[دەستکاری]
ساڵدانیشتووانتێبینی
١٨٩٧٩٩،٩٠٠[٦]لە هەموو ئیمپراتۆریەتیی ڕووسیدا
١٩٢٦١٧٨لە کۆماری سۆشیالیستی کۆنفیدڕاسیۆنیی ڕووسیای سۆڤێت[٧]
١٩٣٩٣٨٧لە کۆماری سۆشیالیستی کۆنفیدڕاسیۆنیی ڕووسیای سۆڤێت[٨]
١٩٥٩٨٥٥لە کۆماری سۆشیالیستی کۆنفیدڕاسیۆنیی ڕووسیای سۆڤێت[٩]
١٩٧٠١،٠١٥لە کۆماری سۆشیالیستی کۆنفیدڕاسیۆنیی ڕووسیای سۆڤێت[١٠]
١٩٧٩١،٦٣١لە کۆماری سۆشیالیستی کۆنفیدڕاسیۆنیی ڕووسیای سۆڤێت[١١]
١٩٨٩٤،٧٢٤لە کۆماری سۆشیالیستی کۆنفیدڕاسیۆنیی ڕووسیای سۆڤێت[١٢]
٢٠٠٢٥٠،٨٨٠[١٣]
٢٠١٠٦٣،٨١٨[١]
بەشە فیدڕالەکان کوردەکان (٢٠٠٢ سەرژمێری)[١٤]
 Krasnodar Krai9.463
 Adygea3.687
 Stavropol Krai3.676
 Saratov Oblast3.210
 Nizhny Novgorod Oblast3.158
 Yaroslavl Oblast2.754
 Moscow2.338
 Rostov Oblast2.193
 Novosibirsk Oblast2.099
 Tambov Oblast1.712
 Volgograd Oblast1.544
 Sverdlovsk Oblast1.152
 Oryol Oblast953
 Moscow Oblast788
 Tula Oblast786
 Kursk Oblast761
 Bashkortostan755
 Lipetsk Oblast717
 Samara Oblast700
 Voronezh Oblast645
 Kaliningrad Oblast549
 Tyumen Oblast414
 Saint Petersburg384
 Chelyabinsk Oblast362
 Belgorod Oblast342
 Irkutsk Oblast325
 Kabardino-Balkaria306
 Tver Oblast290
 Kurgan Oblast271
 Krasnoyarsk Krai268
 Omsk Oblast257
 Ivanovo Oblast239
 Kostroma Oblast207
 Ulyanovsk Oblast206
 Kalmykia202
 Vladimir Oblast195
 Primorsky Krai188
 Orenburg Oblast185
 Ryazan Oblast167
 Kemerovo Oblast162
 Bryansk Oblast139
 Penza Oblast139
 Tomsk Oblast139
 Kaluga Oblast138
 Astrakhan Oblast120
 تاتارستان104
 North Ossetia–Alania103
 Karachay-Cherkessia98
 Leningrad Oblast97
 Udmurtia86
 Mordovia76
 Smolensk Oblast71
 Kirov Oblast70
 Perm Krai61
 Vologda Oblast56
 داغستان54
 Chuvashia53
 Sakha Republic53
 Altai Krai51
 Murmansk Oblast47
 Novgorod Oblast44
 Kamchatka Krai40
 Amur Oblast38
 Arkhangelsk Oblast35
 Pskov Oblast24
 Buryatia23
 Komi Republic18
 Khakassia16
 چیچان12
 Republic of Karelia11
 Ingushetia9
 Jewish Autonomous Oblast9
 Khabarovsk Krai9
 Sakhalin Oblast8
 Chita Oblast6
 Tuva3
 Mari El2
 Altai Republic1
 Magadan Oblast1

کەسانی ناسراو

[دەستکاری]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 «Всероссийская перепись населения 2010 г. Национальный состав населения Российской Федерации». Demoscope. Demoscope. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  2. ↑ «Relations With Russia Deteriorate As Kurds Protest». The Russia Journal. The Russia Journal. لە ڕەسەنەکە لە ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە. ٢٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ لە وەیبەک مەشین، ئەرشیڤ کراوە.
  3. ↑ «The Kurds remain caught in the "Transcaucasian Triangle"». jamestown.org. ١٩ی ئایاری ١٩٩٥. لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٥ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  4. ↑ «Kurds». Institute of Estonia (EKI). Institute of Estonia (EKI). لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  5. ↑ «Kurdistan: between U.S. and Iraq». Georgiatimes. Georgiatimes. لە ڕەسەنەکە لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  6. ↑ ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی نادروستی <ref>؛ ھیچ دەقێک بۆ ژێدەری kurdsinussr نەدراوە
  7. ↑ «Всесоюзная перепись населения 1926 года. Национальный состав населения по республикам СССР» (بە Russian). لە ٦ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
  8. ↑ «Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения по республикам СССР». Demoscope.ru. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  9. ↑ «Всесоюзная перепись населения 1959 года. Национальный состав населения по республикам СССР». Demoscope.ru. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  10. ↑ «Всесоюзная перепись населения 1970 года. Национальный состав населения по республикам СССР». Demoscope.ru. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  11. ↑ «Всесоюзная перепись населения 1979 года. Национальный состав населения по республикам СССР». Demoscope.ru. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  12. ↑ «Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по республикам СССР». Demoscope.ru. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  13. ↑ «4. National composition of population and citizenship: 4.3. Population by nationalities and knowledge of Russian». لە ڕەسەنەکە لە ١٩ی تەممووزی ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٢ ھێنراوە.
  14. ↑ «National Composition of Population for Regions of the Russian Federation» (بە Russian). perepis2002.ru. لە ڕەسەنەکە لە ٢١ی نیسانی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی شوباتی ٢٠١٣ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
وەرگیراو لە «https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=کوردانی_ڕووسیا&oldid=1407463»