بۆ ناوەڕۆک بازبدە

قەڵغان

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
نیگاری دیواری کە قەڵغانێکی 'شێوە ھەشت'ی یۆنانیی مسینی نیشان دەدات، سەدەی ١٥ی پێش زایین، مۆزەخانەی شوێنەواریی نیشتمانی، ئەسینا

قەڵغان (بە ئینگلیزی: Shield) پارچەیەکە لە زرێی کەسی کە بە دەستەوە دەگیرێت، و لەوانەیە بە مەچەک یان قۆڵەوە ببەسترێت یان نەبەسترێت.[١] قەڵغانەکان بەکاردەھێنرێن بۆ ڕێگریکردن لە ھێرشی دیاریکراو، جا چ لە چەکی مەودا-نزیک وەک ڕم بێت یان پڕۆجێکتایلی مەودا-دوور وەک تیر. ئەوان وەک ئامرازێکی بەرپەرچدانەوەی چالاک کاردەکەن، ھەروەھا بۆ دابینکردنی پاراستنی پاسیڤ لە ڕێگەی داخستنی یەک یان زیاتر لە ھێڵەکانی شەڕ لە کاتی شەڕدا.

قەڵغانەکان لە قەبارە و شێوەدا زۆر جیاوازن، لە پانێڵی گەورەوە کە تەواوی جەستەی بەکارھێنەر دەپارێزێت تا مۆدێلی بچووک (وەک بەکلەر) کە بۆ بەکارھێنانی شەڕی دەستەوییەخە دروست کرابوون. قەڵغانەکان ھەروەھا لە ئەستووریدا جیاوازییەکی زۆریان ھەیە؛ لەکاتێکدا ھەندێک قەڵغان لە تەختەی دارینی تاڕادەیەک قووڵ و ھەڵمژەر دروست کرابوون بۆ پاراستنی سەربازان لە کاریگەریی ڕم و تیری کەوانەدەستی، ھەندێکی تر تەنکتر و سووکتر بوون و بە شێوەیەکی سەرەکی بۆ لادانی لێدانی تیغ دیزاین کرابوون (وەک ڕۆرۆماراگی یان کاواتا). لە کۆتاییدا، قەڵغانەکان لە شێوەدا زۆر جیاوازن، لە خڕییەوە تا گۆشەیی، درێژی و پانیی ڕێژەیی، ھاوسەنگی و شێوازی لێوار؛ شێوە جیاوازەکان پاراستنی باشتر بۆ پیادە یان سوارە دابین دەکەن، گواستنەوە ئاسانتر دەکەن، بەکارھێنانی لاوەکی دابین دەکەن وەک پاراستنی کەشتی یان وەک چەک و ھتد.

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. «Definition of SHIELD». www.merriam-webster.com (بە ئینگلیزی). ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤. لە ١٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٤ ھێنراوە.