قەزای سەدارەک

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
قەزای سەدارەک
Sadarak District in Azerbaijan 2021.svg
دامەزران٢٨ی ئابی ١٩٩٠
ناو بە زمانی ڕەسمیSədərək rayonu
وڵاتئازەربایجان
پایتەختحەیدەرئاباد
دابەشکاریی کارگێڕیکۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی خۆسەری نەخچیڤان، کۆماری خۆسەری نەخچیڤان
پۆتانی شوێن٣٩°٤٢′٠″N ٤٤°٥٤′٠″E
دانیشتووان١٦٬١٠٠
بەرزی لە ئاستی دەریا٨٣٣ مەتر
ڕووبەر١٦٬٣٧٤ کیلۆمەتر دووجا
کۆدی پۆستە7300

قەزای سەدارەک (بە ئازەربایجانی: Sədərək rayonu)یەکێکە لە ٧ قەزای کۆماری خۆسەری نەخچیڤانی ئازەربایجان. ئەم قەزایە ھاوسنوورە لەگەڵ قەزای شارور، ھەروەھا لەگەڵ پارێزگای ئیغدری تورکیا، پارێزگای ئاراراتی ئەرمینیا و پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوای ئێران. پایتەختەکەی حەیدەرئابادە و گەورەترین شارۆچکەی سەدارەکە. تا ساڵی ٢٠٢٠ ژمارەی دانیشتووانی قەزاکە ١٦ ھەزار و ١٠٠ کەس بووە[١]

سەداراک تاکە قەزای ئازەربایجانە کە ھاوسنوورە لەگەڵ تورکیا. پردی ئوموت بەسەر ئاراسدا کە بە «پردی ئومێد» ناودەبرێت، ئازەربایجان بە تورکیاوە دەبەستێتەوە، کە ڕێڕەوی پاسی نەخچیڤان-ئەستەنبوڵ لەوێدا تێدەپەڕێت. ھەروەھا قەزای سەداراک ئیکسکلەی کەرکی لەخۆدەگرێت کە لە جەنگی یەکەمی ناگۆرنۆ-قەرەباغەوە لەلایەن ئەرمینیاوە کۆنترۆڵکراوە.

جوگرافیا[دەستکاری]

ناحیەی سەداراک لە باشووری ڕۆژاوا ھاوسنوورە لەگەڵ تورکیا (تەنھا ناوچەی سنووری لەگەڵ تورکیا و ئازەربایجان لێرەدایە - ١١ کم)، لەگەڵ ئەرمینیا لە باکووری ڕۆژاوا – ٢٤ کم و قەزای شارور لە باشووری ڕۆژھەڵات – ٢٧ کم.

کەش و ھەوای سەدارەک کیشوەرییە و ھاوینێکی گەرم و زستانی ساردی ھەیە. کانی ئاوی کانزایی ھاوشێوەی ئیستیسو و ژێلێزنۆڤۆدسک لە ساڵی ١٩٨٠ لە سەداراک دۆزرایەوە.

خاکی قەزاکە لە دەشتەکان پێکدێت، کە بە مەسیفەکانی ئوجوبیز، ئەغداکان، وەلیداغ و تەکگەر دەورە دراوە. ڕووباری ئاراس بە درێژایی سنووری نێوان تورکیا و ناحیەی سەدارەک دەڕوات.[٢]

دانیشتووان[دەستکاری]

بەپێی ئاماری لیژنەی ئاماری دەوڵەت، تا ساڵی ٢٠١٨، ژمارەی دانیشتووانی ناوچەکە ١٥٫٩ ھەزار کەس تۆمارکردووە، کە ٣٫٧ ھەزار کەس (لەسەدا ٣٠) زیادی کردووە لەکاتێکدا لە ساڵی ٢٠٠٠دا ١٢٬٢ ھەزار کەس بووە.[٣] ٨٫١ ھەزار لە کۆی دانیشتووان پیاون، ٧٫٨ ھەزار ژنن.[٤]

ژمارەی دانیشتووانی قەزا بەپێی ساڵ (لە سەرەتای ساڵدا. کەسەکان)[٣]
٢٠٠٠ ٢٠٠١ ٢٠٠٢ ٢٠٠٣ ٢٠٠٤ ٢٠٠٥ ٢٠٠٦ ٢٠٠٧ ٢٠٠٨ ٢٠٠٩ ٢٠١٠ ٢٠١١ ٢٠١٢ ٢٠١٣ ٢٠١٤ ٢٠١٥ ٢٠١٦ ٢٠١٧ ٢٠١٨
دەڤەری سەدارەک ١٢٬٢ ١٢٬٤ ١٢٬٥ ١٢٬٧ ١٢٬٩ ١٣٬١ ١٣٬٤ ١٣٬٦ ١٣٬٨ ١٤٬٠ ١٤٬١ ١٤٬٤ ١٤٬٦ ١٥٬٠ ١٥٬٣ ١٥٬٤ ١٥٬٦ ١٥٬٨ ١٥٬٩
دانیشتوانی شارەکان - - - ٠٬٧ ١٬٣ ١٬٤ ١٬٤ ١٬٥ ١٬٥ ١٬٦ ١٬٧ ٢٬٠ ٢٬٠ ٢٬٠ ٢٬١ ٢٬١ ٢٬١ ٢٬٢ ٢٬٢
دانیشتوانی گوندنشینەکان ١٢٬٢ ١٢٬٤ ١٢٬٥ ١٢٬٠ ١١٬٦ ١١٬٧ ١٢٬٠ ١٢٬١ ١٢٬٣ ١٢٬٤ ١٢٬٤ ١٢٬٤ ١٢٬٦ ١٣٬٠ ١٣٬٢ ١٣٬٣ ١٣٬٥ ١٣٬٦ ١٣٬٧

پێشانگا[دەستکاری]

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "Population of Azerbaijan". stat.gov.az. State Statistics Committee. Retrieved 22 February 2021.
  2. ^ "Садаракский район". azerbaijan.az. Archived from the original on 2018-10-18. Retrieved 2012-08-27.
  3. ^ ئ ا "Political division, population size and structure: Population by towns and regions of the Republic of Azerbaijan". The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan. Retrieved 2018-12-13.
  4. ^ "Political division, population size and structure: Population by sex, towns and regions, urban settlements of the Republic of Azerbaijan at the beginning of the 2018". Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi (بە ئازەربایجانی). Retrieved 2018-12-13.