قووتدان
ئەم وتارە بەزۆری یان بەتەواوی پشت بە تەنیا یەک سەرچاوە دەبەستێت. (تشرینی دووەمی ٢٠٢٥) |
قووتدان، کە لە چوارچێوەی زانستی و پزیشکیدا پێی دەوترێت دیگلوتیشن یان ئین گلوتیشن،[١] پرۆسەیەکی فیزیکیی کۆئەندامی ھەرسکردنی گیانلەبەرێکە (بۆ نموونە، ھی جەستەی مرۆڤ) کە ڕێگە بە ماددەیەکی خورا و (بە شێوەیەکی گشتی خۆراک) دەدات لە دەمەوە بۆ قوڕگ و پاشان بۆ ناو سوورێنچک تێپەڕێت. لە زمانی ئاخاوتندا، زاراوەی «قووتدان» ھەروەھا بۆ وەسفکردنی کرداری ھەڵلووشین بەکاردێت، واتە وەرگرتنی پاروویەکی گەورەی خۆراک بەبێ ھیچ جوینێک.
قووتدان بە پاڵنانێکی سەرەتایی لە بەشی دواوەی زمانەوە (لەگەڵ بەرکەوتنی نووکی زمان بە مەڵاشووی ڕەقدا بۆ جێگیربوونی میکانیکی) و گرژبوونە ھاوئاھەنگەکانی دواتری ماسولکەکانی قوڕگ ئەنجام دەدرێت. ئەو بەشەی خۆراک، خواردنەوە و/یان کەرەستەی تر (بۆ نموونە، لینج، دەردراوەکان و دەرمانەکان) کە لە یەک قووتداندا دەچێتە ناو گەرووەوە، پێی دەوترێت بۆڵەس، کە پاشان بەرەو گەدە پاڵ دەنرێت بۆ ھەرسکردنی زیاتر لە ڕێگەی جووڵەی کرمئاسای خۆکارانەی سوورێنچکەوە.