فەڕەنسییەکان
| فەڕەنسییەکان | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 • مۆلیێر • ڕێنی دیکارت • جاک کارتیێر • جوان ئۆف ئارک ڕیزی دووەم: ماری کیوری • ھێنری دی لووتر • پیێر دی کوبەرتین • ئیڤڵ • ژول ڤێرن • لویس پاستور • ئیڤاریست گالۆیس • ئەلێکساندەر دوماس • ڤیکتۆر ھوگۆ ڕیزی سێیەم: زێدان • بریجیت باردۆت • فرانسوا میتران • ئیدیت پیاف • ئەلبێرت کامۆ ڕیزی چوارەم: جاک ئیڤ کۆستۆ • جۆزێفین بەیکەر • چارڵز دی گۆڵ • مارسێل پرۆست | |||||||
| وڵات | ھاووڵاتیانی فەڕەنسی | فەڕەنسییە فرنکۆفۆنیۆن | فەڕەنسی ڕەسەن | ||||
 فەڕەنسا |
٦٤٬٤٧٣٬١٤٠ (پارێزگاکانی دەرەوەی وڵات و بیانییەکانی فەڕەنسا دەگرێتەوە) |
نزیکەی ١٠٠٪ | |||||
 ویلایەتە یەکگرتووەکان |
١١٦ ھەزار و ٤٣٨ | ~2,000,000 (لەوانەش کرێۆل و زاراوە ناوخۆیییەکان) |
٩٬٦٥١٬٧٦٩ (بەبێ ٢٫٢٤٠٫٦٤٨ فەڕەنسی کەنەدی یان ١١٤٫٣٩٩ کاجۆن) | ||||
 کەنەدا |
٧٨ ھەزار و ٧٨٥ | ٦٬٧٧٧٬٦٦٥ | 5,188,685 | ||||
 بەلجیکا |
١٣٢ ھەزار و ٤٢١ | ٤٬٢٠٠٫٠٠٠ | والۆنەکان ڕەگەزێکی جیاوازن | ||||
 سویس |
٧٣ ھەزار و ٥٠٠ | ١٫٤٨٥٫١٠٠ | ١٫٣٥٠٫٠٠٠ سویسرییە فەڕەنسییەکان خەڵکی سویسران نەک فەڕەنسا. | ||||
| داڕێژە:Country data لۆکسمبۆرگ | ٢٥٫٢٠٠ | ٤٣٠ ھەزار | ئایین = خاچ پەرستە کاسۆلیکەکان و بێ ئایین و ئیسلام. | ||||
 ئەڵمانیا |
١٠٤ ھەزار و ٨٥ | ||||||
 ئیسپانیا |
١٠٠ ھەزار و ٤٠٨ | ||||||
 شانشینی یەکگرتوو |
لە سەرژمێری ساڵی ٢٠٠٠ دا ٩٤ ھەزار و ١٧٨ لەدایکبوویەکی فەڕەنسی لەم شانشینییەدا بوونیان ھەبووە. | ||||||
فەڕەنسییەکان یان فەڕانسییەکان (فەڕەنسی: Françai) گرووپێکی نەتەوەیین،[١][٢][٣][٤] کە لەگەڵ وڵاتی فەڕەنسا دەناسرێتەوە. ئەم پەیوەندییە ڕەنگە نەتەوەیی، یاسایی، مێژوویی یان کولتووری بێت.
لە ڕووی مێژوویییەوە زۆربەی کەلەپووری گەلی فەڕەنسی دەگەڕێتەوە بۆ کێلتەکان و خەڵکانی جێرمانی و ڕەچەڵەک ڕۆمانییەکان و لە دانیشتووانی کۆن و کۆرتۆسەکانی گال، لیگورییەکان، گەلانی ئیتالیک، ئیبەرییەکان، فرانکەکان، ڕەچەڵەکیان ھاتوون.[٥] فەڕەنسا ھەمیشە تێکەڵەیەک بووە لە داب و نەریتی ناوخۆیی و جیاوازییە ناوچەیییەکان و لەکاتێکدا زۆربەی خەڵکی فەڕەنسی ھێشتا بە زمانی فەڕەنسی وەک زمانی دایکی خۆیان قسە دەکەن، زمانەکانی وەک نۆرمان، ئۆکسیتان ، کەتەلۆنی، کۆرسی، بریتانی، باسکێنچ و ئەلزاسی ھێشتا بە زمانی خۆیان قسەیان پێدەکرێت لە ناوچەکانیان. زمانی عەرەبی بە شێوەیەکی بەرفراوان قسەی پێدەکرێت، و بەبێ گومان گەورەترین زمانی کەمینەکانە لە فەڕەنسا لە سەدەی بیست و یەکەمەوە (شوێنێک کە پێشتر لەلایەن بریتۆن و ئۆکسیتانییەوە بوو).[٦] بەپێی نەریتی زۆربەی فەڕەنسییەکان ئایینی مەسیحی وەک ئایینێکی ڕۆمانی کاسۆلیکی لە باوەش دەگرن.[٧]
کۆمەڵگەی مۆدێرنی فەڕەنسی دەفرێکی تواوەیە.[٨] لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەمەوە فەڕەنسا ڕێژەیەکی بەرزی کۆچبەری بەخۆیەوە بینی، کە بە شێوەیەکی سەرەکی لە عەرەب و بەربەر، ئەفریقایییەکان لە باشووری بیابان، چینی و گەلانی دیکە پێکھاتبوو کە لە ئەفریقا و ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست و ڕۆژھەڵاتی ئاسیا ھاتبوون. میری فەڕەنسا کە فەڕەنسا وەک نەتەوەیەکی گشتگیر و بەھا گشتگیرەکان پێناسە دەکات، بانگەشە بۆ ئاسمیلەکردن لە ناو کولتووری فەڕەنسیدا کردووە و پێشبینی دەکات کۆچبەران پابەندبن بە بەھا و بنچینەکانی کولتووری فەڕەنسی. لە ئێستادا، لەکاتێکدا میری ڕێگەی بە تازە٥اتووان داوە لە ناوەڕاستی ھەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە کولتوورە جیاوازەکانیان بپارێزن، و تەنھا داوایان لێدەکات کە تێکەڵی بکەن،[٩] ھاووڵاتیانی فەڕەنسی ھێشتا ڕەگەزنامەی خۆیان لەگەڵ ھاووڵاتیبوون یەکسان دەکەن وەک ئەوەی یاسای فەڕەنسا دەیکات.
جگە لە زەوی سەرەکی فەڕەنسا، کۆمەڵگەی خەڵکی فەڕەنسی و خەڵکی بە ڕەچەڵەک فەڕەنسی دەتوانرێت لە ئاستی جیھانیدا بدۆزرێتەوە، لەوانەش لە وەزارەتەکانی دەرەوەی فەڕەنسا و ناوچەکانی وەک ئەنتیلی فەڕەنسی، و لە وڵاتانی بیانی کە کۆمەڵگەی دانیشتووانی قسەکەر بە زمانی فەڕەنسی ھەیە وەک سویسرا، ئەمریکا و کەنەدا و بەلجیکا و ئەرجەنتین و بەرازیل و شیلی و ئۆرۆگوای.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups. Greenwood Publishing Group. 2000. لاپەڕە ٢٥٧. ژپنک ٠-٣١٣-٣٠٩٨٤-١. لە ڕەسەنەکە لە ٧ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە.
The French are a basically Latin people of mixed جرمان، Mediterranean, and other European strains
- ↑ Arel، Dominique (٢٠٠٢). Census and Identity: The Politics of Race, Ethnicity, and Language in National Censuses. مطبعة جامعة کامبریدج. لاپەڕە ٨٠. ژپنک ٠-٥٢١-٠٠٤٢٧-٦. لە ڕەسەنەکە لە ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە.
{{cite book}}:|author1=ونە (یارمەتی) - ↑ «Ethnic Diversity Survey: portrait of a multicultural society» (PDF). Statistics Canada. ٢٠٠٣. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە.
- ↑ Adsett, Margaret؛ Mallandain, Caroline؛ Stettner, Shannon، eds. (٢٠٠٥). «The Advantages of Analyzing Ethnic Attitudes Across Generation – Results from the Ethnic Diversity Survey». Canadian and French perspectives on diversity: Conference proceedings, October 16, 2003 (PDF). Ottawa: Canadian Heritage, Minister of Public Works and Government Services Canada. لاپەڕە ١١١. ژپنک ٠-٦٦٢-٣٨٢٣١-٥. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٦ی کانوونی دووەمی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی ئایاری ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ "Les Gaulois figurent seulement parmi d'autres dans la multitude de couches de peuplement fort divers (Ligures, Ibères, Latins, Francs et Alamans, Nordiques, Sarrasins...) qui aboutissent à la population du pays à un moment donné ", Jean-Louis Brunaux, Nos ancêtres les Gaulois, éd. Seuil, 2008, p. 261
- ↑ «To count or not to count» (بە ئینگلیزی). لە ٢٦ی ئایاری ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ «CIA Factbook - France». لە ڕەسەنەکە لە ٢٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی ئازاری ٢٠٢٣ ھێنراوە.
Roman Catholic 83%-88%
- ↑ French historian Gérard Noiriel uses the phrase "creuset français" to express the idea, in his pioneering work Le Creuset français (1988). See The French melting pot: immigration, citizenship, and national identity. Minneapolis: University of Minnesota Press. ١٩٩٦. ژپنک ٠-٨١٦٦-٢٤١٩-٤. ; translated from French by Geoffroy de Laforcade.
- ↑ «French Government Revives Assimilation Policy». ١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٣. لە ١٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٧ ھێنراوە.
