فەریدوون

فەریدوون یان ئافریدوون (بە ئەڤێستایی: 𐬚𐬭𐬀𐬉𐬙𐬀𐬊𐬥𐬀، ڕۆمانی کراو: Thraētaona؛ بە فارسیی ناوەڕاست: فِرِدُن)، یەکێکە لە دیارترین و ناسراوترین کەسایەتییە ئەفسانەیییەکانی مێژووی دێرینی ئێران. ئەو کوڕی «ئابتین» و «فەرانەک» و لە نەژادی پاشا جەمشیدە. فەریدوون بە ھاوکاریی کاوەی ئاسنگەر توانی بەسەر پاشای ستەمکار زوحاکدا سەربکەوێت و لە چیای دەماوەند بەندی بکات. لە دوای ئەم سەرکەوتنە، دەبێتە پاشای جیھان و لە شانامەی فیردۆسیدا وەک یەکێک لە پاشا گەورەکانی زنجیرەی پێشدادیان دێت.

دابەشکردنی جیھان و چارەنووسی کوڕەکانی

فەریدوون لە سەردەمی پاشایەتیدا، جیھان بەسەر سێ کوڕەکەیدا (سەلم، توور و ئێرەج) دابەش دەکات. ئەو خاکی ئێران دەسپێرێتە دەست «ئێرەج»ی کوڕە بچووکی، بەڵام «سەلم» و «توور» حەسوودی بە ئێرەج دەبەن و دەیکوژن. فەریدوون دوای ئاگاداربوونەوە لەم کارەساتە، کچەزایەکی ئێرەج بە ناوی «مەنووچەھر» دەکاتە جێگرەوەی خۆی و حاکمی ئێران.

زێد و ئاوەدانکاری

ھەندێک لە سەرچاوەکان گوندی «وەرکە» (کە لە دەقە کۆنەکاندا بە وەرەنا یان وەر ناسراوە) لە ناوچەی لاریجانی سەر بە تەبەرستان وەک زێدی فەریدوون دادەنێن. ھەروەھا لە مێژوودا ھاتووە کە بەردی بناغەی دروستکردنی شارەکانی ئامۆل و ڕوویان لەلایەن فەریدوونەوە دانراوە.

ئەمانەش ببینە

• شانامە
• پێشدادیان
• زوحاک

سەرچاوەکان

• ویکیپیدیای فارسی، ڕێکەوتی ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.