بۆ ناوەڕۆک بازبدە

فەرھوود

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
فەرھوود
بەشێکە لەپۆگرۆم، مێژووی دژە جوولەکەگەرایی، دژە جوولەکە، مێژووی ڕۆژھەڵاتی ناوین، history of the Jews in Iraq
جێبەغدا
کاتی ڕوودان٢ی حوزەیرانی ١٩٤١
ڕێکەوتی دەستپێکردن١ی حوزەیرانی ١٩٤١
ڕێکەوتی کۆتاییھاتن٢ی حوزەیرانی ١٩٤١
گۆڕی بەکۆمەڵی قوربانیانی فەرھوود، ساڵی ١٩٤٦

فەرھوود ئاژاوەیەکی توندوتیژی و تاڵانکردن بوو کە لە بەغدای عێراق سەریھەڵدا و لە یەکەمی حوزەیرانی ساڵی ١٩٤١ دا دانیشتووانی جوولەکەی شارەکەی کردە ئامانج، لە جەژنی شاڤوتی جوولەکەکاندا. ئەم کۆمەڵکوژییانە دوای ئەو ئاژاوەگێڕییە ڕوویدا کە دوای ڕووخانی حکوومەتی ڕەشید عەلی گەیلانی لەکاتی کودەتاکەی ساڵی ١٩٤١دا ڕوویدا، پێش ئەوەی ھێزەکانی بەریتانیا بتوانن کۆنترۆڵی شارەکە بکەن. ڕووداوەکە ڕۆژی دواتر کۆتایی ھات و ھێزەکانی بەریتانیا چوونە ناو بەغدا. نزیکەی ١٧٥ جوولەکە کوژران و دوو ھەزار کەسیش بریندار بوون و نزیکەی ٩٠٠ ماڵی جوولەکەش لە کاتی کۆمەڵکوژییەکان وێران بوون. ئەم کۆمەڵکوژییانە جوولەکەکانی عێراقیان تۆقاند و کاریگەری قووڵیان لەسەر ڕۆحیان بەجێھێشت و یارمەتیدەر بوو بۆ خێراکردنی کۆچکردنیان بۆ ئیسرائیل. تا ساڵی ١٩٥١ زیاتر لە ٨٠٪یان لە عێراقەوە کۆچیان کردبوو بۆ ئیسرائیل.

ڕووداوی فەرھوود ھەندێک جار لەلایەن جوولەکەکانەوە بە ھۆلۆکۆستی لەبیرکراو ناودەبرێت، چونکە بە سەرەتای کۆتایی ھاتنی بوونی جوولەکەکان لە عێراق دادەنرێت، کە زیاتر لە ٢٦٠٠ ساڵ لە دوای دیلبوونی بابلەوە بەردەوام بووە.[١][٢]

شوێنی گۆڕە بەکۆمەڵەکان

[دەستکاری]

شوێنی ئەم گۆڕستانە لە گەراجی ئەلنەھزە لە بەغدایە. لە سەردەمی کۆماری یەکەمدا بە مەبەستی دامەزراندنی تاوەر و سیستەمی پەیوەندییەکان لەو شوێنەدا لابرا، بەڵام بەھۆی بارودۆخی وڵاتەوە لەو کاتەدا جێبەجێ نەکرا و شوێنی گۆڕستانەکەش گواسترایەوە بۆ ناوچەی ڕۆژھەڵاتی بەغدا لە نێوان بیناکانی ئێستای ئەلحەبیبیە. دوورییەکەی نزیکە لە قەسابی حەبیب ئەلنەسرانی، کە پێشتر ئاژەڵی (بەراز)ی سەردەبڕی، بەو پێیەی لە بەغدا لە دووکانە نیمچە گشتییەکاندا لە بازاڕی ئەلبەتاوین (پێشتر شەقامی شەھادە ئەلجینسیە) دەفرۆشرا، نزیکەی ٥٥ ساڵ لەمەوبەر، و کە لە سەردەمی کۆماری دووەم لە عێراق لە دوای ساڵی ١٩٦٤ی زایینی، کار یان بازرگانیکردن تێیدا قەدەغەکرابوو.

سەرچاوەکان

[دەستکاری]