فەتحوڵڵا خانی ئەکبەر

فەتحوڵڵا خانی ئەکبەر
١٣ھەمین سەرۆک وەزیرانی ئێران
پادشا	ئەحمەد شا
پێشینە	حەسەن پرنیا
پاشینە	سەیید زیائەددین تەباتەبائی
وردەکاریی تاکەکەسی
لەدایکبوون	١٨٥٥ ڕەشت، پارێزگای گێڵان، ئێرانی قاجاڕی
مردن	ئازاری ١٩٣٧ (تەمەنی ٨١-٨٢) تاران، ئێرانی پەھلەوی
شوێنی حەسانەوە	گۆڕستانی ئیبن بایویەھ
پارتی سیاسی	سیاسەتوانی سەربەخۆ

فەتحوڵڵا خانی ئەکبەر (بە فارسی: فتح اللە خان اکبر؛ ١٨٥٥ – ئازاری ١٩٣٧) سیاسەتمەدارێکی ئێرانی بووە کە لە ئۆکتۆبەری ١٩٢٠ تا شوباتی ١٩٢١ وەک ١٣ھەمین سەرۆک وەزیرانی ئێران کاری کردووە. وەزیری داد بووە لە چەندین کابینەی حکوومەتی ئێران و نوێنەری پەرلەمانی ئێران بووە لە گێڵانەوە. لە کودەتاکەی ساڵی ١٩٢١ دا لە پۆستەکەی دوورخرایەوە، کە بە نھێنی پشتگیری لێکرد، بە سەرۆکایەتیی ڕەزاخان. خان ئەکبەر لایەنگرێکی سەرسەختی شۆڕشی دەستووری فارس بوو. بەھۆی ھاوکاریی دارایی ئەو کەسانەی کە خەباتیان بۆ دەسەڵاتێکی پاشایەتیی دەستوری دەکرد، زیندانی کرا. خان ئەکبەر نیشتمانپەروەرێکی سەرسەخت بوو، لە ماوەی سەرۆک وەزیرانی بەریتانیادا ڕەتیکردەوە ڕێککەوتنی ئێران لەگەڵ حکوومەتی بەڕیتانیا لە ساڵی ١٩١٩ جێبەجێ بکات. ڕێککەوتنی ساڵی ١٩١٩ ڕێککەوتنێکی یەکلایەنە بوو کە تەنھا سوودی بۆ بەڕیتانیا دەبێت و لە وەڵامی ڕەتکردنەوەی ئەو و دڵسۆزی بۆ وڵاتەکەی، ئینگلیزەکان بە سەرۆک وەزیرانی "ناکارامە" ناویان دەبرد.

ئەمانەش ببینە

• بنەماڵەی قاجاڕەکان
• پێڕستی سەرۆک وەزیرانەکانی ئێران

سەرچاوەی بەکارھاتوو

The following reference was used for the above writing: 'Alí Rizā Awsatí (علیرضا اوسطى)، Iran in the Past Three Centuries (Irān dar Se Qarn-e Goz̲ashteh - ایران در سھ قرن گذشتھ)، Volumes 1 and 2 (Paktāb Publishing - انتشارات پاکتاب، Tehran, Iran, 2003). ISBN 964-93406-6-1 (Vol. 1), ISBN 964-93406-5-3 (Vol. 2).