فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دوبەی
| فڕۆکەخانەی نێونەتەوەییی دوبەی | |
|---|---|
 | |
| ناو بە زمانی فەرمی | مطار دبي الدولي |
| کورتەناو | Dubaï، Dubai |
| ناونراوە لەدوای | دوبەی |
| وڵات | میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان |
| دابەشکاریی کارگێڕی | Al Garhoud |
| ناوچەی کاتی | Asia/Dubai |
| پۆتانی شوێن | ٢٥°١٥′١٠″N ٥٥°٢١′٥٢″E |
| بەرزی لە ئاستی دەریا | ٦٢ پێ |
| خاوەن | میرنشینی دوبەی |
| کارپێکەر | Dubai Airports Company |
| ڕێکەوتی کردنەوە | ١ی کانوونی دووەمی ١٩٦٠ |
| Place served by transport hub | دوبەی |
| ڕووبەر | ١٬٤٠٠ ھەکتار |
| وێبگە | https://www.dubaiairports.ae/en، https://www.dubaiairports.ae/corporate/about-us/dubai-international-(dxb)، https://www.dubaiairports.ae/ar |
| دۆخی بەکارھێنان | لە خزمەتدایە |
| Aerodrome reference point | ٢٥°١٥′١٠″N ٥٥°٢١′٥٢″E |
| Runway | 12L/30R، 12R/30L |
| کۆدی فڕۆکەخانەیی ئیاتا | DXB |
| کۆدی فڕۆکەخانەیی ئیکائۆ | OMDB |
 | |
فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی دوبەی (بە عەرەبی: مطار دبی الدولی؛ ئای ئەی تی ئەی: دی ئێکس بی، ئای سی ئەی ئۆ: ئۆ ئێم دی بی) فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سەرەکییە کە خزمەت بە دوبەی دەکات، میرنشینە یەکگرتووە عەرەبییەکان، و قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەی جیھانە لە ڕووی ھاتوچۆی سەرنشینی نێودەوڵەتی تا ساڵی ٢٠٢٤. ھەروەھا قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەیە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست تا ساڵی ٢٠٢٤، دووەم قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەیە لە جیھاندا لە ڕووی ھاتوچۆی سەرنشینان تا ساڵی ٢٠٢٤،[١][٢] قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەیە بۆ جووڵەکانی ئێرباس ئەی٣٨٠ و بۆینگ ٧٧٧،[٣] و ئەو فڕۆکەخانەیەیە کە بەرزترین تێکڕای ژمارەی سەرنشینانی بۆ ھەر گەشتێک ھەیە.[٤] لە ساڵی ٢٠٢٤دا، فڕۆکەخانەکە مامەڵەی لەگەڵ زیاتر لە ٩٢ ملیۆن سەرنشین کردووە، زیاتر لە ٢٫٢ ملیۆن تۆن کاڵا و زیاتر لە ٤٤٠٬٠٠٠ جووڵەی فڕۆکەی تۆمارکردووە.
فڕۆکەخانەکە لە ناوچەی ئەلگەرھود ھەڵکەوتووە، ٤٫٧٠ kiloمەتر (٢٫٩٢ mi) لە ڕۆژھەڵاتی[٥] ناوەندی شاری دوبەی و لەسەر ڕووبەری ١٬٧٥٠ hectare (٤٬٣٠٠ acre) زەوی بڵاوبووەتەوە.[٦] تێرمی ناڵی ٣ چوارەم گەورەترین بینایە لە جیھاندا لە ڕووی ڕووبەری نھۆمەکانەوە و گەورەترین تێرمی ناڵی فڕۆکەخانەیە لە جیھاندا.[٧] لە تەممووزی ٢٠١٩دا، فڕۆکەخانەکە گەورەترین سیستەمی وزەی خۆری لە فڕۆکەخانەکانی ناوچەکەدا دانا وەک بەشێک لە ئامانجی دوبەی بۆ کەمکردنەوەی ٣٠ لەسەدی بەکاربردنی وزەی شارەکە تا ساڵی ٢٠٣٠.[٨]
چەقی سەرەکیی ئیمارات دی ئێکس بییە. کارپێکەری سەرەکییە لە تێرمی ناڵی ٣، کە لە سێ ھۆڵ پێکھاتووە. چەقی ئیمارات گەورەترین چەقی ھێڵی ئاسمانییە لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاست؛ ئیمارات مامەڵە لەگەڵ ٥١٪ی ھەموو ھاتوچۆی سەرنشینان دەکات و نزیکەی ٤٢٪ی ھەموو جووڵەی فڕۆکەکان لە فڕۆکەخانەکە لەخۆدەگرێت.[٩] فڕۆکەخانەکە ھەروەھا بنکەیەکە بۆ کۆمپانیای گواستنەوەی ھەرزان فلای دوبەی، کە مامەڵە لەگەڵ ١٣٪ی ھاتوچۆی سەرنشینان و ٢٥٪ی جووڵەی فڕۆکەکان لە دی ئێکس بی دەکات.[١٠] فڕۆکەخانەکە توانای گشتیی ٩٠ ملیۆن سەرنشینی ساڵانەی ھەیە. تا کانوونی دووەمی ٢٠٢٥، ھەفتانە زیاتر لە ٨٬٥٠٠ گەشت لەلایەن زیاتر لە ١٠٠ کۆمپانیای فڕۆکەوانییەوە بۆ زیاتر لە ٢٧٠ شوێن لە سەرجەم کیشوەرە ئاوەدانەکان ئەنجام دەدرێن.[١١] نزیکەی نیوەی ئەو گەشتیارانەی فڕۆکەخانەکە بەکاردەھێنن گەشتیاری ترانزێتن.
لە ساڵی ٢٠١٤دا، فڕۆکەخانەکە بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ پشتگیری لە زیاتر لە ٤٠٠٬٠٠٠ ھەلی کار کردووە و زیاتر لە ٢٦٫٧ ملیار دۆلاری ئەمریکی بۆ ئابووریی دوبەی دابین کردووە، کە نوێنەرایەتی نزیکەی ٢٧٪ی کۆی بەرھەمی ناوخۆییی دوبەی و ٢١٪ی دامەزراندن لە شارەکەدا دەکات.[١٢]
پلانی بۆ دانراوە دی ئێکس بی دابخرێت کاتێک فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ئەلمەکتوم (دی دەبلیو سی)ی فراوانکراو بە تەواوی دەکەوێتە کار، دی دەبلیو سی جێگەی دی ئێکس بی دەگرێتەوە وەک فڕۆکەخانەی سەرەکیی دوبەی.[١٣]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Port Authority of New York and New Jersey. نیسانی ٢٠٢٣. لاپەڕە ٣٢ https://www.panynj.gov/content/dam/airports/statistics/statistics-general-info/annual-atr/ATR_2022.pdf.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی) - ↑ Josephs، Leslie (١٥ی نیسانی ٢٠٢٤). «World's busiest airports show surge in international travel. Here are the rankings». CNBC (بە ئینگلیزی). لە ١٥ی نیسانی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- ↑ «Where to spot your favourite aircraft type». anna.aero. ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٦. لە ڕەسەنەکە لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ Cannon، Marisa (٢٥ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧). «Dubai airport up 7 per cent in passenger traffic». Business Traveller. لە ڕەسەنەکە لە ٤ی تشرینی دووەمی ٢٠٢١ ئەرشیڤ کراوە. لە ١١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ https://web.archive.org/web/20131230233911/http://www.gcaa.gov.ae/aip/AIPSUP2013/UAE_AIP.html. لە ڕەسەنەکە لە ٣٠ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی) - ↑ «Dubai Airports Fact File». Dubai Airports Fact File (بە ئینگلیزی). لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Fact sheets, Reports & Statistics». لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٤ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە.
- ↑ «Dubai Airport Terminal 2 installs 15,000 solar panels». gulfnews.com (بە ئینگلیزی). ١٥ی تەممووزی ٢٠١٩. لە ڕەسەنەکە لە ٢٧ی تەممووزی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ «Dubai, Doha and Abu Dhabi airports win record traffic. Unhelpful taxes could challenge growth». لە ڕەسەنەکە لە ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ «Flydubai annual profit drops 60% to Dh100.7 million in 2015». The National. ١٠ی شوباتی ٢٠١٦. لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی ئایاری ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢ی حوزەیرانی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ «Press releases». لە ڕەسەنەکە لە ١ی شوباتی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی حوزەیرانی ٢٠١٥ ھێنراوە.
- ↑ John، Issac. «One moment, please...». khaleejtimes.ae. لە ڕەسەنەکە لە ٢٦ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ ھێنراوە.
- ↑ Kamel، Deena (٢٩ی نیسانی ٢٠٢٤). «Dubai to scrap dual airport operations once move to mega-hub at Al Maktoum is complete». The National (بە ئینگلیزی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
