فریدریش ھۆڵدەرلین

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
فریدریش ھۆڵدرلین

یۆھان کریستیان فریدریش ھۆڵدرلین (٢٠ی ئازاری ١٧٧٠ - ٧ی ئایاری ١٨٤٣) بە یەکێک لەناودارترین شاعیرە بەناوبانگەکانی مێژووی ئەدەبی ئەڵمانی دەژمێردرێت، لە ٢٠ی ئازاری ١٧٧٠ لەدایکبووە، لەچەند قوتابخانەیەکی ئایینی وانەی خوێندووە، لەسەر خواستی دایکی کە ئافرەتێکی ئایین پەروەر بووە ساڵی ١٧٨٨ پەیوەندی کردووە بە پەیمانگای شاری تۆبنگنی ئایینی بۆ خوێندنی زانستی لاھوت، بەڵام زۆر پەیوەست نەبووە بە خوێندن و خووی داوەتە خویندنەوەی بابەتی وێژەیی.

ھۆڵدرلین وازی لە ووتاربێژی ئایینی ھێناوە و وەکو مامۆستای تایبەتی بژێوی ژیانی خۆی پەیدا کردووە، لەساڵی ١٧٩٦ وەکو مامۆستای تایبەتی لە ماڵی یاکوب گۆنتارد لە شاری فرانکفورت کاری کردووە و حەزی لە زۆزێت گۆنتاردی دایکی قوتابییەکەی خۆی کردووە و لەچیرۆکەکانیدا بەرجەستەی کردووە، بەڵام دوای ئەوەی پەیوەندیەکەیان ئاشکرابووە ناچار بووە ئەو ماڵی بەجێبھێڵێت.

ھۆڵدرلین لە شیعرەکانیدا ستایشی نمونەی مرۆڤایەتی ئەغریق و جوانی و خۆشەویستی و ئازادی و ھاوڕێتی دەکات و ناوەڕۆکی نووسینە شیعریەکانی لە سوروشت و جوانی پێکھاتووە و لەسەر ڕێبازی شیعری کلاسیکی بووە و تێکەڵکێشی لەنێوان خواوەند و مرۆڤ و سرووشتدا کردووە، بەڵام کارەکانی تاکو سەدەی بیستەمین ھیچ بایەخێکی پێنەدراوە.

دوای ئەوەی زۆزێت گۆنتاردی خۆشەویستەکەی مردووە فریدرش ھۆڵدرلین دووچاری نەخۆشی دەمارگیری بۆتەوە و بردوویانە بۆ یەکێک لە نەخۆشخانەکانی تۆبینگن و دەستنیشانی نەخۆشیەکەیان کردووە بەنەخۆشی مێشک و ھەتاکو دوا ساتەکانی ژیانیشی دارتاشێک گرتۆێتێ ئەستۆی خۆی و شوێن و ڕێی لەسەر دەریای نیکار بۆ دابین کردووە کە دواتر ناوی لێنراوە بورجی ھۆڵدرلین، لە ٧ی ئایاری ١٨٤٣ کۆچی دوایی کردووە.

سەرچاوە[دەستکاری]