ع. ع. شەونم

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search
ع. ع. شەونم
لەدایکبوونعەلی عەبدوڵڵا سۆفی محەممەد
١٩٢٥
ھەڵەبجە، کوردستان
مردن١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠(٢٠٢٠-10-١٠) (٩٥ ساڵ ژیاوە)
سلێمانی، کوردستان
شوێنی ناشتنگۆڕستانی گوڵان، هەڵەبجە
ناوی قەڵەمع. ع. شەونم
پیشەشاعیر، نووسەر، ئاوازدانەر، و مامۆستا
زمانکوردیی ناوەندی
نەتەوەکورد

عەلی عەبدوڵڵا سۆفی محەممەد (١٩٢٥ – ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠)، ناسراو بە ناوی قەڵەمی ع. ع. شەونم، شاعیر و ھونەرمەندێکی کوردی باشووری کوردستان بوو.

ژیان[دەستکاری]

لە ١٩٢٥ لە ھەڵەبجە لەدایکبووە. پێش چوونە قوتابخانە، لە حوجرە دەرسی خوێندووە. لە ١٩٣٤ لە تەمەنی نۆ ساڵی چووەتە قوتابخانە. دوای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی چووەتە خانەی مامۆستایانی بەغدا، لە ١٩٤٥ خوێندنی تەواو بووە و بووەتە مامۆستا لە بیارە. دواتر لە چەند شاری دیکەی کوردستان و عێراق مامۆستایی کردووە، تا لە ٢٠٠٠ لە سلێمانی خانەنشین بووە.[١] یەکێک بووە لە دامەزرێنەرانی یەکێتیی نووسەرانی کورد و ئەندامی دەستەی بەڕێوەبەرایەتیی نووسەرانی کورد بووە. یەکەم شیعری لە ١٩٤٣ بە ناوی «ئەی دڵ بەھارە» لە گۆڤاری گەلاوێژ بڵاوکردووەتەوە.[٢] چەند کتێب و دیوانی بڵاوکراوەی ھەیە. وەرگری یەکەمین خەڵاتی فێستیڤاڵی گەلاوێژ بووە. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ لە تەمەنی ٩٥ ساڵی بەھۆی نەخۆشی کۆچی دوایی کرد.[٣]

نموونەی شیعر[دەستکاری]

ع. ع. شەونم شیعری «جەژنی نەورۆز»ی نووسیوە و ئاوازی بۆ داناوە. ئەم شیعرە دواتر کراوەتە گۆرانی لەلایەن ڕەفیق چالاک و ئیبراھیم خەیات.[٤]

جەژنە جەژنی کوردستانە، جەژنی نەورۆزە
بە تیشکی ئاگر ئەنووسم جەژنە پیرۆزە
چاوگی ئاگر ھێز و گیانمە
باوەڕی بەرزی کوردستانمە
سەیری کەن، سەیری کەن، سەیری کەن


شاخ و دەشت و شار و گوندم تاوی سەندووە
گۆڕی مەرگی دوژمنانم لێ ھەڵکەندووە
پڕ بە دەم بانگ ئەکەم سەربەستیم ئەوێ
کوردستانم جێی شێرانە ئەبێ سەرکەوێ


مایەی شانازیمە بسووتێم و نەمێنم
بە ڕووناکی لەشم پەردەی شەو ئەدڕێنم


ڕۆژی ئازادییە نەک زەبوونییە
ئەی منیش وەک گەلان مافم بۆ نییە
بۆچی تاوانە گەر دیلی کەس نەبم
یا پلیشاوەی ژێر ھەرەس نەبم
شەرتە ئەگەر وایە بسووتێم و نەمێنم
تاکوو بە خوێن مافی کوردستانم ئەسێنم


جەرگ ئەسووتێ، بۆنکڕووزی گەییە ئاسمان
تا لە ئێوە ئاشکرابێ، ئەی ھەموو جیھان
مێژوومان چەند زوحاک و ماری خستە چاڵ
چەن کەسی کرد بە گوڵ بۆ بەھاری ساڵ
کۆرپەکان دایکەکان بێدەرەتانان
مۆمی ھەڵگیرساون بۆ ئازادی کوردستان

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ "ع ع شەونم". nrttv.com. ئێن ئاڕ تی. لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە. 
  2. ^ "مامۆستا ع ع شەونم کۆچی دواییکرد". rojnews.news. ڕۆژنیوز. لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە. 
  3. ^ "ع. ع. شەونم کۆچی دوایی کرد". zamenpress.com. زەمەن. لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە. 
  4. ^ "جەژنی نەورۆز". textigorani.com. تێکستی گۆرانی. لە ڕێکەوتی ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٠ ھێنراوە. 

بەستەرە دەرەکییەکان[دەستکاری]