گوڵاو
گوڵاو یان عەتر تێکەڵەیەکە لە ڕۆنی بنەڕەتیی بۆنخۆش یان ئاوێتەی بۆنخۆش، چەسپێنەر و تواوەکان، کە زۆربەی کات لە شێوەی شلەیە و بۆ بۆنخۆشکردنی لەشی مرۆڤ، گیانلەبەر، خواردن، شتومەک و شوێنی ژیان بەکاردێت.[١] گوڵاو دەکرێت وەک ماددەیەک کە بۆنێکی خۆش و دڵگیری هەیە و بڵاوی دەکاتەوە پێناسە بکرێت. گوڵاوەکان لە تێکەڵەی دەستکردی کیمیایی بۆنخۆش و ڕۆنی بنەڕەتی پێکهاتوون. براوەی خەڵاتی نۆبێلی کیمیا لە ساڵی ١٩٣٩، لیۆپۆڵد ڕۆژیچکا لە ساڵی ١٩٤٥ گوتی کە "لە ڕۆژەکانی سەرەتای کیمیای زانستییەوە تا ئێستا، گوڵاو بەشێوەیەکی بەرچاو بەشداری کردووە لە پەرەپێدانی کیمیای ئەندامی لە ڕووی میتۆد، پۆلێنکردنی سیستەماتیک و تیۆرییەوە."[٢]
دەقە کۆنەکان و هەڵکۆڵینە شوێنەوارییەکان بەکارهێنانی گوڵاوەکان لە هەندێک لە شارستانییەتە سەرەتاییەکانی مرۆڤدا نیشان دەدەن. گوڵاوسازیی مۆدێرن لە کۆتایی سەدەی نۆزدەهەمدا بە دروستکردنی بازرگانیی ئاوێتەکانی گوڵاو وەک ڤانیلین یان کومارین دەستی پێ کرد، کە ڕێگەی دا بە پێکهاتنی گوڵاوەکان بەو بۆنانەی کە پێشتر تەنیا لە بۆنخۆشە سروشتییەکانەوە بەدەست دەهێنران.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «Perfume – Definition and More from Dictionary». Merriam-Webster. لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٠ ھێنراوە.
- ↑ Shyndriayeva، Galina (2015). «Perfume at the Forefront of Macrocyclic Compound Research: From Switzerland to Du Pont» (PDF). International Workshop on the History of Chemistry. Tokyo. لە ٢٥ی ئایاری ٢٠٢٢ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە (PDF). لە ١٧ی ئازاری ٢٠٢١ ھێنراوە.
