شەڕی ھەولێر (١٥٣٤)
| شەڕی ھەولێر | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بەشێک لە شەڕی سۆران و داسنی | |||||||||
 قەڵای ھەولێر | |||||||||
| |||||||||
| شەڕکەرەکان | |||||||||
 میرنشینی سۆران |
 میرنشینی داسنی | ||||||||
| فەرماندە و سەرکردەکان | |||||||||
|
میر سەیفەددین |
حوسێن بەگ | ||||||||
| ھێز | |||||||||
| بە ھێزێکی زۆر دادەنرێت لە دەقەکان | نەزانراو | ||||||||
| زەرەر و زیانە گیانییەکان | |||||||||
| نەزانراو | ٥٠٠ | ||||||||
شەڕی ھەولێر شەڕێک بوو لە نێوان ئێزیدییەکانی میرنشینی داسنی بە سەرکردایەتیی حوسێن بەگ داسنی و ھێزە کوردییەکانی میرنشینی سۆران بە سەرکردایەتیی میر سەیفەددین. شەڕەکە دوای ساڵی ١٥٣٤ ڕوویدا، ساڵی وردی دیار نییە. تاکە سەرچاوەی نووسراو دەربارەی شەڕەکە شەڕەفنامەیە لە ساڵی ١٥٩٧.
پێشینە
[دەستکاری]لە ساڵی ١٥٣٤دا، سوڵتان سلێمانی قانوونی میر عیززەددین شێری سۆرانی لەسێدارەدا و میرنشینی سۆران و ھەولێری دا بە میر حوسێن بەگی داسنیی ئێزیدی. دامەزراندنی میرە ئێزیدییەکە وەک فەرمانڕەوای سۆران ڕووبەڕووی بەرگرییەکی گەورە بووەوە. ئەندامێکی بنەماڵەی سۆران بە ناوی میر سەیفەددین چەند جارێک ھێرشی کردە سەر حوسێن بەگی داسنی، بەڵام ھەموو جارێک تێکشکا. میر سەیفەددین پەنای بۆ بێگە بەگی میری ئەردەڵان برد، بەڵام یارمەتیی نەدا. پشتگیرییە چاوەڕوانکراوەکە بەدی نەھات، ھەربۆیە میر سەیفەددین گەڕایەوە بۆ سۆران. لەو کاتەدا حوسێن بەگ داسنی لەوێ ئامادە نەبوو.[١][٢]
میر سەیفەدین توانی زۆربەی ھۆزە کوردییەکانی ئەوێ یەکبخات و بە ژمارەیەکی زۆر شەڕکەرەوە سەرکردایەتیی ڕاپەڕینێک بکات و ھێرشی کردە سەر ھەولێر.[١][٢]
ڕەوتی شەڕەکە
[دەستکاری]کاتێک حوسێن بەگی داسنی لەم ھێرشە ئاگادار کرایەوە، لەگەڵ شەڕکەرەکانیدا بەرەو ھەولێر بەڕێ کەوت. میر سەیفەددین پێشتر ژمارەیەکی زۆر شەڕکەری کۆ کردبووەوە و شەڕێکی سەخت لە نێوان ھەردوو بەرەکەدا ڕووی دا. بەپێچەوانەی پێشتر، ئەمجارەیان میر سەیفەددین توانی باڵادەست بێت و حوسێن بەگی داسنی پاشەکشە پێ بکات. ٥٠٠ شەڕکەری ئێزیدی لە کاتی شەڕەکاندا کوژران.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- 1 2 «Hussein Beg Dasini und die Schlacht um Arbil». ÊzîdîPress (بە ئەڵمانی). ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠١٥. لە ٢٩ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- 1 2 Gulî، Nizar Eyub. Mîrnişîna Dasin û Şêxan li Serdema Osmanîyan (1515–1750): Vekolîneke Dokûmentarî (بە کوردی). لە ٨ی ئازاری ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- John S. Guest: Survival Among the Kurds. A History of the Yezidis. Routledge, London/New York 1993, ISBN 978-0-7103-0456-8.
- Mehmet Emin Zeki Bey: Kürd ve Kürdistan Ünlüleri. Apec, Spånga 1998, ISBN 978-91-89014-45-9.
- François Bernard Charmoy (Hrsg., Übers.): Chèref-nâmeh, ou Fastes de la nation kourde. St. Petersburg 1868–1875.
- Birgul Acikyildiz: The Yezidis. The History of a Community. I.B. Tauris, London 2014, ISBN 978-1-78453-216-1.
