شەڕی ڕووس-فارس (١٦٥١–١٦٥٣)

شەڕی ڕووس-فارس
بەشێکە لە	Russo-Persian Wars
جێ	داغستان
ڕێکەوتی دەستپێکردن	١ی کانوونی دووەمی ١٦٥١
ڕێکەوتی کۆتاییھاتن	١ی کانوونی دووەمی ١٦٥٣
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

شا عەباسی دووەم

ئەلێکسی یەکەم، قەیسەری ڕووسیا

شەڕی ڕووس و فارس (١٦٥١–١٦٥٣) شەڕێکی چەکداری بوو لە باکووری قەوقاز، پەیوەست بوو بە پلانی سەفەوییەکان بۆ بەھێزکردنی پێگەی خۆیان لە ناوچەکە و دوورخستنەوەی ڕووسیا. ھێزەکانی سەفەوی و ھاوپەیمانەکانیان (پارێزگاری داگستان و خانی دێربێنت) چەندین ھەڵمەتیان دژ بە خاکەکانی ژێر دەسەڵاتی ڕووسیا دەستپێکرد. لە ساڵی ١٦٥٣ تزار ئەلێکسی یەکەم و حکوومەتی ڕووسیا کە بیریان لە ناردنی ھێزی کۆزاکی زاپۆریژیای لایەنگری ڕووسیا کردبووەوە بەڵام نەیاندەویست ھێزەکانیان بڵاوە پێ بکەن، باڵیۆزخانەیەکیان نارد بۆ فارس بۆ ئەوەی بگەنە یەکلاییکردنەوەی ئاشتیانەی ململانێکان. شا عەباسی دووەم ڕازی بوو و ئاماژەی بەوەدا کە ململانێکان بەبێ ڕەزامەندی ئەو دەستی پێکردووە.

دەرئەنجامەکان

ڕووخانی قەڵای سۆسینسکی پێگەی فارسی بەھێزتر کرد. شا فشاری لەسەر بەرزاییەکان زیاد کرد بۆ چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆی و لە ساڵی ١٦٥٨دا دروستکردنی دوو قەڵای لەسەر خاکی کامیک ڕاگەیاند. ئەمەش ناڕەزایەتییەکی توندی لە نێوان خەڵکی بەرزاییەکان کە یاخیبوون لێکەوتەوە. دواتر قەوقاز شایەتی شەڕی زۆر لە نێوان فارس و ڕووس و عوسمانییەکان بۆ لکاندنی زەوی و زار و کۆنترۆڵکردنی دەریای خەزەر بوو.