شەڕی لێزان (١٨٣٤)
| شەڕی لێزان (١٨٣٤) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| بەشێک لە شۆڕشی ڕەواندز، ھەڵمەتی میر محەممەد دژی ئاشوورییەکان | |||||
 زێ لە تیاری، ١٩٢٠ | |||||
| |||||
| شەڕکەرەکان | |||||
 ئاشوورییەکانی تیاری | |||||
| فەرماندە و سەرکردەکان | |||||
 میر محەممەد |
مارشەمعوون ئیبراھیم | ||||
| ھێز | |||||
| ~گەورەتر لە ئاشوورییەکان | ١،٥٠٠ | ||||
| زەرەر و زیانە گیانییەکان | |||||
| قوڕس | قوڕس | ||||
شەڕی لێزان لە ساڵی ١٨٣٤ ڕوویدا، کاتێک محەممەد پاشای ڕەواندز ھێرشی کردە سەر ئاشوورییەکانی تیاری لە نزیک گوندی لێزان. ھەرچەندە لە ژمارەدا کەمتر بوون، بەڵام[١] ئاشوورییەکان بە سەرکەوتوویی دەرچوون.[٢][١][٣] میرنشینی سۆران تووشی شکست بوو.[٢]
پێشینە
[دەستکاری]لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەھەمدا گرژییەکانی نێوان ئاشوورییەکانی تیاری و پێکھاتە کوردییەکانی دراوسێ بەشێوەیەکی بەرچاو پەرەی سەند. تیارییەکان بە پشتبەستن بە شوێنە شاخاوییە قەڵادارەکانیان، زۆرجار ھەڵیاندەکوتایە سەر قەزاکانی بەرواری و ئامێدی و بەبێ جیاوازی گوندە کوردییەکانیان تاڵان دەکرد. لە کاتێکدا کە ھاومەسیحییەکانی خۆیان بەقوربانی دا، بەڵام بە کوشتنی زۆرێک لە پیاوانی کوردیان کوشت، ھەرچەندە بە گشتی ژنانیان نەدەکوشت. ھێرشە دووبارەکانیان بووە ھۆی چۆڵکردنی گوندەکانی وەک ئۆری و دروستکردنی تاوەری چاودێری لە سەرووی بێدۆنەوە بۆ پاراستن.[١]
پەرەسەندنیان لە کاتی ھەڵمەتەکانی بەگی ڕەواندزدا گەیشتە لووتکە کە لە سنووری فارسەوە تا مووسڵ ناوچەکەیان گرتبووەوە. لە بەرامبەردا ئاشوورییەکانی تیاری ھێرشێکیان لە نزیک ئامێدی ئەنجامدا و سەری پانزدە کەسیان بڕی. بەردەوام بوون بە ڕێپێوان بە درێژاییی ٧٠ میل و گوندێکی کوردییان گەمارۆ دا و سووتاندیان.[١]
دوای شەش ڕۆژ لە ھەڵمەتی سەرەتایی، ئاشوورییەکان جارێکی دیکە ھێرشیان کردەوە، ئەمەش وایکرد بەگی ڕەواندز ھێز لەگەڵ کوردانی ئامێدی و بەروار کۆبکاتەوە. ئەم زنجیرە ڕووداوە بووە ھۆی ڕووبەڕووبوونەوە لە گوندی لێزان لە نزیک ڕووباری زێی گەورە.[١]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- 1 2 3 4 5 Ross، Henry James (١٩٠٢). Letters from the East, (بە ئینگلیزی). London, J.M. Dent & Co. لاپەڕە ٦٣. ھەڵەی ژێدەرەکان: تاگی
<ref>ی ھەڵە؛ ناوی «:Ross» زیاتر لە یەک جار پێناسە کراوە لەگەڵ ناوەڕۆکی جیاوازدا - 1 2 Aboona، Hirmis (٢٠٠٨). Assyrians, Kurds, and Ottomans: Intercommunal Relations on the Periphery of the Ottoman Empire (بە ئینگلیزی). Cambria Press. لاپەڕە ١٧٣. ژپنک ٩٧٨-١-٦١٣٣٦-٤٧١-٠.
- ↑ Laurie، Thomas (١٨٥٣). Dr. Grant and the Mountain Nestorians (بە ئینگلیزی). Gould and Lincoln. لاپەڕە ٢٦٢.
