بۆ ناوەڕۆک بازبدە

شەڕی سحێلا

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
(لە شەڕی سحێلا (٢٠١٧)ەوە ڕەوانە کراوە)
شەڕی سحێلا
بەشێک لە ململانێی کورد و عێراق (٢٠١٧)
ڕێکەوت٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧
شوێن
ئەنجام سەرکەوتنی پێشمەرگە
شەڕکەرەکان

عێراق

ھەرێمی کوردستان
فەرماندە و سەرکردەکان
سەید موختار  (بریندار) مەسعوود بارزانی
مەسعوود محەممەد
مەنسوور بارزانی
بەدەل مەندی
ھێز
١٣٬٠٠٠ سەرباز[١] نەزانراو
زەرەر و زیانە گیانییەکان

١٥٠ کوژران
٤ دەبابە سووتێندرا
١٥ ھەمەر و ئۆتۆمبێلی سەربازی تێکشکێنرا (بەپێی ڕووداو)


٢٥٠ کوژران
٤٧٠ بریندار (بەپێی مەنسوور بارزانی)[١]
٢٢ شەھید

شەڕی سحێلا، ئەم شەڕە لە ناوچەی سحێلا ڕوویدا و یەکێک بوو لە گرینگترین شەڕ نیوان ھەرێمی کوردستان و عێراق[٢][٣][٤][٥] و بە یەکێک لە گرینگترین شەڕی کورد.[٦] ئەم شەڕە لە ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٧ ڕوویدا،[٦] لەم شەڕە ھێزی پێشمەرگە سەرکەوتن،[٢][٤][٧] و توانیان مەترسییەکی گەورە لەسەر کوردستان نەھێڵێت.[٢][٤] سوپای عێراق لەگەڵ حەشدی شەعبی ھێرشیان کردە سەر سحێلا و گوندی مەحموودییە.[٢][٣][٨] بێجگە لە پێشمەرگەی ھەرێمی کوردستان، پێشمەرگە ڕۆژ بەژدار بوو لە شەڕە.[٩]

دوای شەڕ

[دەستکاری]

مەسعوود بارزانی لە کتێبەکەی خۆی (بۆ مێژوو) لە لاپەڕە ١١٧ باس دەکات کە حزبوڵڵای لوبنان و ئەفسەرێکی پاسداری ئێران کە ناوی سەید موختار (کە لە شەڕەکە بریندارکرا) لەم شەڕەدا بەژدار بوو.[٣][١٠] و ھەروەھا مەسعوود بارزانی لەھەمان لاپەڕە دا دەڵێت؛

لە یەکەم گەڕی دانوستاندا، نوێنەرانی ھێزە عێراقییەکان و نوێنەری سوپای پاسداران و حزبوڵای لوبنان ئامادە ببوون. لە دانوستانەکاندا عێراقییەکان بەپێی قسە و فەرمانی نوێنەرانی ئێران و حزبوڵا دەجووڵانەوە. ئەمە لە ڕاستیدا ئەوپەڕی سووکایەتیکردنی عەبادی بوو بە سەروەریی عێراق کە خەڵکی بیانی بێت و بڕیار لەسەر دیاریکردنی ھێڵەکانی تەماس

مەسعوود بارزانی، بۆ مێژوو، لاپەڕە ١١٧

لە بەرەنگاربوونەوەی ھێزی پێشمەرگەی کوردستان لە سحێلا، چەندین تانک و ھەمەر تێک شکێندران و ژمارەیەکی زۆر لە چەکداری میلیشیای حەشدی شەعبی و چەکداری عێراقی کوژران. لە قۆڵی مەحموودییەش بە ھەمان شێوە ھێرشەکە تێک شکێنرا و پێشمەرگە شکستی بە پیلانی داگیرکەران و ھاوکارانیان ھێنا.[١١]

بابەکر زێباری سوپاسالاری پێشووی عێراق دەڵێت.

شەڕی پردێ و سحێلا لە ڕۆژێکی مێژووییدا بوو کە نەیھێشت کەرامەتی گەلەمان بشکێت و کوردستانمان بکەوێتە دەست ھێزەکانی حەشدی شەعبی.

ئەمە لە لێدوانێکی ماڵپەڕی فەرمیی پارتی دیموکراتی کوردستان وتوویەتی.[١٢]

پێشبینی

[دەستکاری]

لە دوای سەرکەوتنی پرۆسەی ڕێفڕاندۆم بۆ سەربەخۆیی کوردستان، سوپای عێراق و حەشدی شەعبی و بەشێک خیانەتکاران لە یەکێتی، توانیان ھەردوو شاری کەرکووک و تازەخورماتوو داگیر بکەن و کارەسات تووشی کوردی ئەو ناوچەیە بکەن. ئەوان لە ھێرشەکانیان بەردەوام بوون، تا لە پردێ ھێزی پێشمەرگە توانیان دوژمنان تێکبشکێنن.[١١][١٣] بەڵام میلیشیاکانی عێراق و سوپای عێراق بەردەوام بوون لە ھێرشکردن بۆ سەر خاکی کوردستان بە پشتگیری ئێران.[١١] لەم شەڕەدا پێشمەرگە چەندان فەرماندەیان ھەبوو، ناویان؛ مەسعوود محەممەد،[٢] مەنسوور بارزانی،[١٤][١٥][١] مەسعوود بارزانی[١٤][١٥] و بەدەل مەندی.[٢][١٤][١٥]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. 1 2 3 «مەنسوور بارزانی چەند زانیارییەک لەبارەی داستانی سحێلا و مەحموودییە ئاشکرا دەکات». BasNews.com.
  2. 1 2 3 4 5 6 «Sahela Battle: Kurdistan marks anniversary of successful resistance». Kurdistan24 (بە ئینگلیزی).
  3. 1 2 3 «ئەمڕۆ ساڵیادی داستانی مێژوویی سحێلا و مەحموودییەیە». دارکا مازی (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٢٦ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  4. 1 2 3 «شەڕی سحێلا، شەڕی مان و نەمانی کوردستان بوو». www.kdp.info. لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  5. nusar2 (٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤). «حەوت ساڵ بەسەر داستانی سحێلادا تێدەپەڕێت». رۆژنامەی ھەولێر. لە ١٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ناوە ژمارەیییەکان: authors list (بەستەر)
  6. 1 2 بارزانی، مەسعوود. بۆ مێژوو (PDF). لاپەڕە ١١٧.
  7. «له زومار كێ شه‌ڕی حه‌شدی شه‌عبی و هێزه عیراقییه‌كان ده‌كات؟». westganews.net. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  8. «بەدەل بەندی: بۆ ئەوەی جارێکی دیکە خۆ نەچەمێنن دەنگ بدەن بە لیستی ١٨٤». www.kdp.info. لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  9. News، Bwar. «پارتی خاوەنی دەستەواژەی». bwar.news (بە ئینگلیزی). لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە. {{cite web}}: |دوایین= has generic name (یارمەتی)
  10. Hogir. «شەڕی سحێلا یەكێكە لە گەورەترین نەبەردییەكانی مێـژووی نوێـی گەلی كوردستان». kurdistanpress.net (بە عەرەبی). لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  11. 1 2 3 «داستانی سحێلا و مەحموودیە خەونی داگیركەرانی دوور و نزیكی لەگۆڕ نا». Basnew.net.
  12. «بابەکر زێباری: شەڕی پڕدێ و سحێلا نەیانهێشت کوردستان بکەوێتە دەست نەیاران». کوردستان تیڤی (kurdistantv.net) (بە کوردی). ٢٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٨. لە ٢١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  13. «داستانی سحێلا و خۆنەچەمێنن مێژووی پرشكۆوشانازی هەمیشەیی». Gulan Media.
  14. 1 2 3 «بەدەل بەندی: لە داستانی سحێلا و مەحموودیە سەرۆک بارزانی خۆی سەرپەرشتیی دەکرد». www.kdp.info. لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  15. 1 2 3 «بەدەل بەندی: بۆ ئەوەی جارێکی دیکە خۆ نەچەمێنن دەنگ بدەن بە لیستی ١٨٤». www.kdp.info. لە ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ ھێنراوە.