شەڕی ئێران و عوسمانی (١٧٧٥-١٧٧٦)
| شەڕی ئێران و عوسمانی (١٧٧٥-١٧٧٦) | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بەشێک لە شەڕەکانی ئێران و عوسمانی | |||||||||
 کەریم خانی زەند لەگەڵ نێردەی عوسمانی وەھبی ئەفەندی. | |||||||||
| |||||||||
| شەڕکەرەکان | |||||||||
| فەرماندە و سەرکردەکان | |||||||||
 کەریم خان سادق خان خوسرەو خان |
 عەبدولحەمیدی یەکەم بنەماڵەی جەلیلی | ||||||||
شەڕی عوسمانی و ئێران لە ساڵانی ١٧٧٥-١٧٧٦ لە نێوان ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی و شانشینی زەند لە ئێراندا ڕوویدا. ئێرانییەکان کە لەلایەن کەریم خانەوە حوکمڕانییان دەکرا و بە سەرۆکایەتیی سادق خانی زەندی برای،[٦] ھێرشیان کردە سەر باشووری عێراق[٧] و دوای گەمارۆدانی بەسڕە بۆ ماوەی ساڵێک لە ساڵی ١٧٧٦دا شارەکەیان لە دەستی عوسمانییەکان گرت.[٨] عوسمانییەکان کە نەیانتوانی سەرباز بنێرن، پشتیان بە والیی مەمالیکەکان بەستبوو بۆ بەرگریکردن لەو ناوچەیە.
لە ھەوڵێکدا بۆ کۆکردنەوەی سەرباز و ڕزق و ڕۆزی بۆ ئەم شەڕە، سوڵتان عەبدولحەمیدی یەکەمی عوسمانی، سولەیمان جەلیلیی کردە موبایاچی (ئەفسەری ڕزقەکان)، فەرمانی پێکرد ڕزق بنێرێت بۆ بەغدا، کە پشتگوێی خست، لەبڕی ئەوە بازرگانەکانی سنووردار کرد لە فڕۆشتنی کاڵاکانیان.[٩] لە ئەنجامدا ئێرانییەکان تا ساڵی ١٧٧٩ بەسڕەیان بەدەستەوە بوو کاتێک عوسمانییەکان لە سەردەمی سلێمان ئاغا[١٠] شارەکەیان گرتەوە، دوای مردنی کەریم خان.[١١]
سەیری ئەمانەش بکە
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Fattah، Hala Mundhir (١٩٩٧). The Politics of Regional Trade in Iraq, Arabia, and the Gulf: 1745–1900. SUNY Press. لاپەڕە ٣٤. ژپنک ٩٧٨١٤٣٨٤٠٢٣٧٦.
- ↑ Encyclopedia Iranica : "In 1775 the Wakil sent his brother (Moḥammad) Ṣādeq Khan to besiege Basra in Ottoman Iraq, which after a yearlong siege was taken and occupied until Karim Khan’s death in 1779"
- ↑ Dictionary of Battles and Sieges: A-E : page 113 : "Jealous of the Turkish port of Basra, Persian Regent Karim Khan sent a siege force under his brother Sadiq Khan. an Omani fleet broke the blocade but a relief force from Baghdad was repulsed and Governor Sulayman Aqa was finally starved into surrender"
- ↑ Fattah، Hala Mundhir (١٩٩٧). The Politics of Regional Trade in Iraq, Arabia, and the Gulf: 1745-1900. SUNY Press. لاپەڕە ٣٤. ژپنک ٩٧٨١٤٣٨٤٠٢٣٧٦.
- ↑ Perry، John R. (٢٠١٥). Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747–1779. University of Chicago Press. لاپەڕە ٩٣. ژپنک ٩٧٨-٠-٢٢٦-٦٦١٠٢-٥. لە ١٣ی تەممووزی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ Mohibbul Hasan, Waqai-i manazil-i Rum: Tipu Sultan's mission to Constantinople, (Aakar Books, 2005), 19.
- ↑ Dina Rizk Khoury, State and Provincial Society in the Ottoman Empire: Mosul, 1540-1834, (Cambridge University Press, 2002), 47.
- ↑ Dina Rizk Khoury, State and Provincial Society in the Ottoman Empire: Mosul, 1540-1834, 44.
- ↑ Dina Rizk Khoury, State and Provincial Society in the Ottoman Empire: Mosul, 1540-1834, 69.
- ↑ 'Abd al-Hamid I, M. Cavid Baysun, The Encyclopaedia of Islam, Vol.
- ↑ Dionisius A. Agius, In the Wake of the Dhow: The Arabian Gulf and Oman, (Ithaca Press, 2010), 15.
پەراوێزەکان
[دەستکاری]- Fisher، William Bayne؛ Avery، P.؛ Hambly، G. R. G؛ Melville، C. (١٩٩١). The Cambridge History of Iran. بەرگی ٧. Cambridge: Cambridge University Press. ژپنک ٠٥٢١٢٠٠٩٥٤.
- Perry، John R. (2011). «Karim Khan Zand». Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 6. لاپەڕە 561–564.
- Perry، John R. (2010). «Zand dynasty». Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 6.
- Perry, John R., Karīm Khān Zand: a history of Iran, 1747–1779 University of Chicago Press, 1979, ISBN 978-0-226-66098-1 and One World Publications, 2006 ISBN 978-1-85168-435-9.
- Malcolm, John, Sir, The history of Persia, from the most early period to the present time containing an account of the religion, government, usages, and character of the inhabitants of that kingdom in 2 volumes; London : Murray, 1815.; re-published by Adamant Media Corporation 2004 vol 1. ISBN 978-1-4021-5134-7ISBN 978-1-4021-5134-7; vol. 2 ISBN 978-1-4021-5205-4.
- Perry، John (١٩٩١). «The Zand dynasty». The Cambridge History of Iran, Vol. 7: From Nadir Shah to the Islamic Republic. Cambridge: Cambridge University Press. لاپەڕە ٦٣–١٠٤. ژپنک ٩٧٨٠٥٢١٢٠٠٩٥٠.
- Garthwaite، Gene R. (٢٠٠٥). The Persians. Wiley. لاپەڕە ١–٣١١. ژپنک ٩٧٨١٥٥٧٨٦٨٦٠٢.
- Shaw، Stanford (١٩٩١). «Iranian relations with the Ottoman Empire in the eighteenth and nineteenth centuries». The Cambridge History of Iran, Vol. 7: From Nadir Shah to the Islamic Republic. Cambridge: Cambridge University Press. لاپەڕە ٢٩٧–٣١٤. ژپنک ٩٧٨٠٥٢١٢٠٠٩٥٠.
