شەپۆلی میکانیکی

لەرەی ئاو شەپۆلێکی ڕووکەشییە.

لە فیزیکدا، شەپۆلی میکانیکی شەپۆلێکە کە بریتییە لە لەرینەوەی ماددە، و بەم شێوەیە وزە بەناو ناوەندێکی ماددییدا دەگوازێتەوە. (ڤاکیۆم، لە ڕوانگەی کلاسیکییەوە، ناوەندێکی ناماددییە، کە شەپۆلە کارۆموگناتیسییەکان تێیدا بڵاودەبنەوە)

لەکاتێکدا شەپۆلەکان دەتوانن بۆ مەودای دوور بجوڵێن، جووڵەی ناوەندی گواستنەوەکە—واتە ماددەکە—سنووردارە؛ بۆیە، ماددە لەرینەوەکە لە شوێنی ھاوسەنگیی سەرەتاییی خۆی زۆر دوور ناکەوێتەوە. شەپۆلە میکانیکییەکان تەنھا لەو ناوەندانەدا دەتوانرێت بەرھەم بھێنرێن کە لاستیکی و ئینێرشیایان ھەبێت. سێ جۆری شەپۆلی میکانیکی ھەن: شەپۆلی پانەکی، شەپۆلی درێژەکی، و شەپۆلی ڕووکەشی. ھەندێک لە باوترین نموونەکانی شەپۆلە میکانیکییەکان بریتین لە شەپۆلی ئاو، شەپۆلی دەنگ، و شەپۆلی بوومەلەرزەیی.

وەک ھەموو شەپۆلەکان، شەپۆلە میکانیکییەکان وزە دەگوازنەوە. ئەم وزەیە بە ھەمان ئاراستەی شەپۆلەکەدا بڵاودەبێتەوە. شەپۆلێک پێویستی بە تێچوویەکی سەرەتاییی وزە ھەیە؛ کاتێک ئەم وزە سەرەتایییە زیاد کرا، شەپۆلەکە بەناو ناوەندەکەدا دەڕوات تا ھەموو وزەکەی دەگوازرێتەوە. بە پێچەوانەوە، شەپۆلە کارۆموگناتیسییەکان پێویستیان بە ھیچ ناوەندێک نییە، بەڵام ھێشتا دەتوانن بەناو یەکێکدا بڕۆن.