شەبەنگناسی
شەبەنگناسی کایەیەکی خوێندنە کە شەبەنگە کارۆموگناتیسییەکان دەپێوێت و ڕوونیان دەکاتەوە کاتێک لەگەڵ ماددەدا کارلێک دەکەن.[١] لە چوارچێوەیەکی بەرتەسکتردا، شەبەنگناسی لێکۆڵینەوەیەکی وردی ڕەنگە کە لە تیشکدانی ڕووناکی بینراوەوە بۆ ھەموو باندەکانی شەبەنگی کارۆموگناتیسی گشتێنراوە.
شەبەنگناسی، بە پلەی یەکەم لە شەبەنگی کارۆموگناتیسیدا، ئامرازێکی بنەڕەتیی گەڕانە لە بوارەکانی ئەستێرەناسی، کیمیا، زانستی ماددە، و فیزیکدا، کە ڕێگە دەدات پێکھاتە و پێکھاتەی فیزیایی و ئەلیکترۆنیی ماددە لە ئاستی ئەتۆمی، گەردی و ماکرۆ، و لە دوورییە گەردوونییەکاندا لێکۆڵینەوەیان لێ بکرێت.
لە ڕووی مێژووییەوە، شەبەنگناسی وەک لێکۆڵینەوەی پەیوەندیی درێژیی شەپۆل بە ھەڵمژینی ڕووناکی بینراوی پەڕەوازەکراو لەلایەن نھۆمی گازیی ماددە لە ڕێگەی مەنسوورێکەوە سەری ھەڵداوە. بەکارھێنانەکانی ئێستای شەبەنگناسی، شەبەنگناسیی پزیشکی-زیندەیی لە بوارەکانی شیکردنەوەی شانە و وێنەگرتنی پزیشکی دەگرێتەوە. دەکرێت شەپۆلەکانی ماددە و شەپۆلە دەنگییەکان وەک جۆرەکانی وزەی تیشکدەر ھەژمار بکرێن، و لەم دواییانەدا شەپۆلە کێشکردنەکان بە ئاماژەیەکی شەبەنگییەوە لە چوارچێوەی ڕوانگەی شەپۆلی کێشکردنی کارلێککەری لێزەری (لایگۆ) بەستراونەتەوە.[٢]
پێشەکی
[دەستکاری]شەبەنگناسی لقێکی زانستە کە پەیوەندیدارە بە شەبەنگەکانی تیشکدانی کارۆموگناتیسی وەک نەخشەیەک بۆ درێژیی شەپۆل یان لەرەلەرەکەی، کە لە ڕێگەی ئامێرە شەبەنگنووسییەکان و تەکنیکەکانی ترەوە دەپێورێت، بە مەبەستی بەدەستھێنانی زانیاری دەربارەی پێکھاتە و خاسیەتەکانی ماددە.[٣] ئامێرەکانی پێوانەکردنی شەبەنگ پێیان دەوترێت شەبەنگپێو، سپێکترۆفۆتۆمەتەر، شەبەنگنووس یان شیکەرەوەکانی شەبەنگ. زۆربەی شیکردنەوە شەبەنگییەکان لە تاقیگەدا بە نموونەیەک بۆ شیکردنەوە دەست پێ دەکەن. سەرچاوەیەکی ڕووناکی بە ناو مۆنۆکڕۆماتۆرێکدا دەنێردرێت بۆ جیاکردنەوەی ڕەنگەکان لە شوێندا پێش ئەوەی باندێکی لەرەلەری ھەڵبژێردراو بە ناو نموونەکەدا تێپەڕێت، پاشان ئەنجامەکە لەلایەن فۆتۆدایۆدێکەوە وەردەگیرێت.[٤] بۆ مەبەستە گەردوونناسییەکان، دەبێت تەلەسکۆپەکە بە ئامێری پەڕەوازەکردنی ڕووناکی تەیار بکرێت.[٥] چەندین وەشانی جیاواز لەم ڕێکخستنە بنەڕەتییە ھەن کە دەکرێت بەکاربھێنرێن.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Joosten، Heinz-Gerd؛ Golloch، Alfred؛ Flock، Jörg؛ Killewald، Susan (٢٠٢٠). «Introduction». Atomic Emission Spectrometry: AES - Spark, Arc, Laser Excitation. Walter de Gruyter GmbH & Co KG. لاپەڕە ١. doi:١٠.١٥١٥/٩٧٨٣١١٠٥٢٩٦٩٢-٠٠١ (ناچالاک 15 January 2026). ژپنک ٩٧٨-٣-١١-٠٥٢٩٦٩-٢.
{{cite book}}: نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە:|doi-broken-date=(یارمەتی)ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: DOI inactive as of کانوونی دووەم 2026 (بەستەر) - ↑ Bartusiak، Marcia (٢٧ی حوزەیرانی ٢٠١٧)، «Einstein's Unfinished Symphony: The Story of a Gamble, Two Black Holes, and a New Age of Astronomy»، Einstein's Unfinished Symphony (بە ئینگلیزی)، Yale University Press، doi:١٠.١٢٩٨٧/٩٧٨٠٣٠٠٢٢٨١٢٠، ژپنک ٩٧٨-٠-٣٠٠-٢٢٨١٢-٠، OCLC ١٠٣٩١٤٠٠٤٣، S2CID ٢٤٦١٤٩٨٨٧، لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٣ ھێنراوە Google Books
- ↑ The Oxford American College Dictionary. G.P. Putnam's Sons. ٢٠٠٢. ژپنک ٩٧٨-٠-٣٩٩-١٤٤١٥-٨. OCLC ٤٨٩٦٥٠٠٥.
- ↑ Hammes، Gordon G. (٢٠٠٥). Spectroscopy for the Biological Sciences. John Wiley & Sons. لاپەڕە ٣٦–٣٧. ژپنک ٩٧٨-٠-٤٧١-٧٣٣٥٤-٦.
- ↑ Karttunen، Hannu؛ Kröger، Pekka؛ Oja، Heikki؛ Poutanen، Markku؛ Donner، Karl Johan، eds. (٢٠١٦). Fundamental Astronomy (چاپی 6th). Springer. لاپەڕە ٧٣. ژپنک ٩٧٨-٣-٦٦٢-٥٣٠٤٥-٠.
