شەبەنگی کارۆموگناتیسی
| شەبەنگی کارۆموگناتیسی | |
|---|---|
 | |
| لقی | تیشکدانی کارۆموگناتیسی |
| تاگی "ستەک ئێکسچەینج" | https://astronomy.stackexchange.com/tags/electromagnetic-spectrum |
شەبەنگی کارۆموگناتیسی (بە ئینگلیزی: The Electromagnetic Spectrum) مەودای تەواوی شەپۆلە کارۆموگناتیسییەکانە بە ھەموو لەرە لەرە کانیانەوە یان درێژی شەپۆلەکانییەوە. ھەموو شەپۆلە کارۆموگناتیسییەکان لە بۆشاییدا بە ھەمان خێرایی دەگوێزرێنەوە واتا بە خێرایی (٣٠٠٬٠٠٠ کم/چرکە).
-پەیوەندی خێرایی شەپۆل بە درێژی شەپۆل و لەرەکەی دەکاتە:
- v= λ × f
- خێرایی شەپۆل = درێژی شەپۆل × لەرەلەر
جۆرەکانی تیشک
[دەستکاری]- تیشکی گاما - Gamma radiation
- تیشکی سینی - X-ray radiation
- تیشکی ژوور وەنەوشەیی - Ultraviolet radiation
- تیشکی بینراو - Visible radiation
- تیشکی ژێر سوور - Infrared radiation
- شەپۆلی مایکرۆیی - Microwave radiation
- شەپۆلی ڕادیۆیی - Radio waves
بەکارھێنانی تیشکەکان
[دەستکاری]شەپۆڵی ڕادیۆیی: شەپۆڵە ڕادیۆ کانی AM و FM و شەپۆڵی تەلەڤیزیۆنی.
شەپۆڵە مایکڕۆیییەکان: لە ڕاداردا، لێکۆڵینەوەی گەردیلەو گەردی ماددەکان، فڕۆکەوانی، کەشتیوانی، فڕنی شەپۆڵە مایکڕۆیییەکان.
شەپۆڵی خوار سوور (IR): لە شەبەنگە گەردییە لەرەوەکان و وێنەگرتنی فۆتۆگرافی، وچارەسەری سروشتی ماسوولکە.
ڕووناکی بینراو: وردبینی ڕووناکی و زانستی گەردوونی بینایی. تیشکی سەروبنەوشەیی (UV): پاکژکردنەوەی ئامێرە پزیشکییەکان، جیاکردنەوەی کانزا فلۆرییەکان.
تیشکی X: پشکنینی پزیشکی بۆ ئێسقان و ددان و شانە گرنگە و چارەسەرکردنی لووە شێرپەنجەیییەکان.
تیشکی گاما: لێکۆڵینەوەی کەلێنەکان لە پێکھاتەی ماددە ئەستوورەکان. چارەسەری نەخۆشی شێرپەنجە. بۆمبی ناوەکی (ئەتۆمی).
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- http://en.wikipedia.org
- Holt: Modern Physics
