شانشینی پۆڵەندا

شانشینی پۆڵەندا (بە پۆڵەندی: Królestwo Polskie; لاتینی: Regnum Poloniae) دەوڵەتێکی پاشایەتی بوو لە ئەورووپای ناوەڕاست کە لە سەدەکانی ناوەڕاستدا، لە ساڵی ١٠٢٥ تا ١٣٨٥، بوونی ھەبوو.

ھۆزی پۆڵانی سلاڤی ڕۆژاوا، کە لە ناوچەی مێژوویی پۆڵەندای گەورەی ئەمڕۆدا دەژیان، لە سەرەتای سەدەی دەیەمدا دەوڵەتێکیان دامەزراند کە دواتر بووە بناغەی شانشینی پۆڵەندا. دوای بە مەسیحیکردنی پۆڵەندا لە ساڵی ٩٦٦ و دامەزراندنی دوکایەتیی پۆڵەندا لە سەردەمی میری میشکۆی یەکەمدا، کوڕە گەورەکەی، بۆلێسلاڤی یەکەمی ئازا، دوکایەتییەکەی باوکی بە میرات وەرگرت و دواتر وەک یەکەم پاشا تاجی لەسەر نرا.

مێژوو

دامەزراندن

تاجی بۆلێسلاڤی یەکەمی ئازا، لەگەڵ پۆشاکی شاھانە

لە ساڵی ١٠٢٥، بۆلێسلاڤی یەکەمی ئازا لە خانەدانی پیاست، وەک یەکەم پاشای پۆڵەندا لە کاتدراییلی گنیزنۆ تاجی لەسەر نرا. دوای وەرگرتنی ڕەزامەندیی تاج لەسەرنان لە پاپا یۆحەنای نۆزدەھەم، پلەی پۆڵەندای لە دوکایەتییەوە بۆ شانشینی بەرز کردەوە. دوای مردنی بۆلێسلاڤ، کوڕەکەی، میشکۆی دووەم لامبێرت، تاج و خاکێکی فراوانی لە باوکییەوە بە میرات بۆ مایەوە، کە پێک ھاتبوون لە: پۆڵەندای گەورە (لەگەڵ مازۆڤیا)، پۆڵەندای بچووک، سیلێسیا، پۆمێرانیا، لوساتیا، مۆراڤیا، ڕوتینیای سوور و ھەنگاریای سەروو؛ بەڵام لە ساڵی ١٠٣١دا ناچار کرا دەستبەرداری نازناوەکەی بێت و لە وڵات ھەڵبێت، ئەمەش دوای ئەوەی زنجیرەیەک ڕاپەڕینی جووتیاران سەری ھەڵدا کە بە «کاردانەوەی بتپەرستانە» ناسراوە، و لە ھەمان کاتدا یارۆسلاڤی یەکەمی دانا، شازادەی گەورەی کیێڤ، لە ڕۆژھەڵاتەوە ھێرشی کردە سەر وڵات، لەکاتێکدا میشکۆی دووەم لە لوساتیا سەرقاڵی شەڕ بوو لەگەڵ ئیمپراتۆری ڕۆمیی پیرۆز، کۆنرادی دووەم. یارۆسلاڤی یەکەم، ھاوپەیمانەکەی خۆی و زڕبرای میشکۆ، دوک بێزپریمی، وەک فەرمانڕەوای پۆڵەندا دانا. لە ئەنجامی ئەم ئاڵۆزییانەدا، شانشینییەکە زیانی خاکیی بەرکەوت و لە کردەوەدا پلەکەی بۆ دوکایەتی دابەزییەوە.