سەگی ھاسکیی ئەلاسکایی

ھاسکیی ئەلاسکایی (بە ئینگلیزی: Alaskan Husky) جۆرێکە لە سەگی کارکەر و ڕاکێشانی خلیسکە، نەک نەژادێکی فەرمی و دانپێدانراو. ئەم سەگە بە شێوەیەکی تایبەت بۆ یەک مەبەست پەروەردە کراوە: توانای کارکردن، بەتایبەتی لە پێشبڕکێکانی ڕاکێشانی خلیسکەی سەگ (dog sled racing).

ھاسکیی ئەلاسکایی تێکەڵەیەکە لە چەندین نەژادی جیاواز و بە پێچەوانەی ھاسکیی سیبیرییەوە، ھیچ ستانداردێکی دیاریکراوی بۆ شێوەی دەرەوەی نییە. گرنگیی یەکەم و کۆتایی لەم سەگەدا تەنھا بە توانای جەستەیی، خێرایی، خۆڕاگری، و ئارەزووی بۆ کارکردن دەدرێت.

تایبەتمەندییەکان
ناوی تر	سەگی ڕاکێشانی ئەلاسکایی
وڵاتی بنەڕەت	ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا (ئەلاسکا)
پۆلێنکردن (ستانداردی کینۆلۆژی)
FCI	گرووپی دانپێدانەنراوە (جۆری کارکەر)، بەشی ، ژمارە
کێش و باڵا
کێش	١٨-٣٤ کگم
باڵا	٥١-٦٦ سم
فەروو
جۆری فەروو	کورت بۆ مامناوەند، دوو چین
ڕەنگ	ھەموو ڕەنگ و شێوازێک
ماوەی ژیان
١٠-١٥ ساڵ

مێژوو و بنەچە

ھاسکیی ئەلاسکایی لە ئالاسکا و کەنەدا لە ماوەی سەدەی ڕابردوودا پەرەی پێدراوە. پێشبڕکێکارانی ڕاکێشانی خلیسکەی ناو بەفر ویستیان سەگێک دروست بکەن کە خێراتر بێت لە ھاسکیی سیبیری و خۆڕاگرتر بێت لە مالاموتی ئەلاسکایی. بۆ گەیشتن بەم ئامانجە، چەندین نەژادیان تێکەڵ کرد، لەوانە:

ھاسکیی سیبیری و مالاموتی ئەلاسکایی: بۆ خۆڕاگری، ھێزی کارکردن لەناو دەستەدا، و فەرووی گونجاو.

سەگی پۆینتەری ئەڵمانی (German Shorthaired Pointer): بۆ زیادکردنی ئارەزووی کارکردن و گوێڕایەڵی.

سەگە ڕاوکەرەکانی بینین (Sighthounds) وەک گرەیھاوند: بۆ زیادکردنی خێرایی.

سەگی شوانیی بۆردەر کۆلی: بۆ زیرەکی و توانای ڕاھێنان.

ئەم تێکەڵکردنە بەردەوامە و خاوەنەکان ھەمیشە ھەوڵ دەدەن باشترین تایبەتمەندییەکان بۆ بردنەوەی پێشبڕکێکان کۆبکەنەوە.

جیاوازی لەگەڵ ھاسکیی سیبیری

خلیسکەی سەگ ساڵی ١٩١٢

ھەرچەندە زۆرجار تێکەڵ دەکرێن، بەڵام چەندین جیاوازیی سەرەکی لە نێوانیاندا ھەیە:

مەبەست: ھاسکیی ئەلاسکایی تەنھا بۆ کارایی و پێشبڕکێ دروست کراوە. ھاسکیی سیبیری نەژادێکی فەرمییە و ستانداردی جوانیی ھەیە.

شێوەی دەرەوە: ھاسکیی ئەلاسکایی شێوەی زۆر جیاوازی ھەیە؛ زۆرجار لاوازتر، قاچ درێژتر، و فەرووی کورتتری ھەیە بۆ ئەوەی لە کاتی ڕاکردندا زۆر گەرم نەبێت. ھاسکیی سیبیری شێوەیەکی دیاریکراو و فەروویەکی ئەستوورتری ھەیە.

چاوەکان: ھەرچەندە ھاسکیی سیبیری بە چاوە شینەکانی ناسراوە، بەڵام لە ھاسکیی ئەلاسکاییدا چاوی قاوەیی زۆر باوترە، چونکە ھیچ پەیوەندییەکی بە کاراییەوە نییە.

دانپێدانان: ھاسکیی ئەلاسکایی نەژادێکی فەرمی نییە. ھاسکیی سیبیری لەلایەن ھەموو ڕێکخراوە گەورەکانی سەگەوە دانپێدانراوە.

ڕەفتار و کەسایەتی

وێنەی کۆمەڵێک سەگی ھاسکیی ئەلاسکایی لەکاتی ڕاکێشانی خلیسکەکەیان لە پێشبڕکێیەکدا لە ئەلاسکا.

پڕ وزە و چالاک: ئەمە یەکێکە لە پڕ وزەترین جۆرەکانی سەگ. ئەوان بۆ ڕاکردن و کارکردن دروست کراون و پێویستیان بە چالاکیی جەستەیی زۆر زۆر ھەیە.

دۆستانە و کۆمەڵایەتی: بە گشتی سەگێکی زۆر دۆستانەن لەگەڵ مرۆڤ و سەگەکانی تر، چونکە دەبێت بتوانن لەگەڵ تیمێکی گەورەی سەگدا کار بکەن.

زیرەک: زۆر زیرەکن و بە خێرایی فێری کارەکانیان دەبن، بەڵام وزە زۆرەکەیان لەوانەیە ڕاھێنانیان قورس بکات ئەگەر چالاکیی پێویستیان پێنەکرێت.

بەخێوکردن و پێویستییەکان

ھاسکیی ئەلاسکایی بە ھیچ شێوەیەک بۆ ژیانی شوقە یان بۆ خاوەنێکی تەمبەڵ گونجاو نییە. ئەوان پێویستیان بە ماڵێک ھەیە کە حەوشەیەکی گەورەی ھەبێت و خاوەنەکەی بتوانێت ڕۆژانە بۆ ماوەیەکی زۆر چالاکیی جەستەیی پێبکات، وەک ڕاکردن، پایسکل سواری، یان پیاسەی درێژ. ئەگەر وزەیان بەکارنەھێنرێت، دەتوانن ببنە سەگێکی تێکدەر.

سەرچاوەکان

لەسەر بنەمای وتارەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی و سەرچاوەی دەرەکیی ترەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.