سەمود

عەرەبستان فیلیس نۆڤا تاڤۆلا

گەلی سەمود گەلێکن کە لە قورئاندا باس کراون، پێشتر شاخیان دەتاشی و ماڵیان لێ دروست دەکرد، و لە دەشتەکانیان کۆشکیان دروست دەکرد. ناوی سەمود لە دەقە ئاشوورییەکان لە یەکێک لە شەڕەکانی سارگۆنی دووەمدا ھاتووە، کە بە سەرکەوتنی ئاشوور و ژێردەستەکردنی سەمودییەکان کۆتایی ھات.

خەڵکی سەمود لە عەرەبە لەناوچووەکان بوون. ئەوان گەلێک بوون کە خودا پێغەمبەر ساڵح، سەلامی خوای لەسەر بێت بۆ ناردن، بانگی دەکردن بۆ ئەوەی تەنھا خودا بپەرستن و واز لە بتپەرستن بھێنن. وەڵامی بانگەوازەکەی ساڵحی پێغەمبەری خودایان دایەوە، بەڵام دواتر زۆربەیان ھەڵگەڕانەوە و ئەو وشترە مێینەیان کوشت کە خودا وەک موعجیزە بۆی ناردبوون. تەحەدای پێغەمبەر ساڵحیان کرد کە سزایان بۆ بھێنێت و نۆ کەسیان پیلانیان بۆ کوشتنی ساڵح و بنەماڵەکەی دانا. جا خودا ئەوانەی ستەمیان کردبوو لەناو خەڵکی سەمود لەناوبرد و ساڵح و ئیماندارانی ڕزگار کرد.

لە قورئاندا

• ﴿وَأَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْنَاهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمَى عَلَى الْهُدَى فَأَخَذَتْهُمْ صَاعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُونِ بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ ۝١٧﴾ [فوسلەت:١٧] (کوردی: هۆزی - ثمود - یشمان ڕێنموویی کرد بۆ ئیمان و چاکە؛ کەچی حەزیان بەکوێری کرد، تا چاوساغی و هیدایەت و ئیمان، هەر بۆیه ئەوانیش سزای سەرشۆڕکەر و سەرگەردانکەر یەخەی پێگرتن بەهۆی ئەو کارو کردەوانەی که دەیانکرد.)
• ﴿وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ هُوَ أَنْشَأَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيهَا فَاسْتَغْفِرُوهُ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَّ رَبِّي قَرِيبٌ مُجِيبٌ ۝٦١﴾ [ھوود:٦١] (کوردی: بۆ هۆزی ثەمودیش، صالح ی برایانمان ڕەوانه کرد، وتی: ئەی خزمەکانم گوێڕایەڵی خوای گەوره بکەن جگه لەو زاته هیچ خوایەکی ترتان نیە، ئەو بەرپای کردوون له زەویداو داوای لێکردوون که ئاوەدانی بکەنەوە، جا کەوابوو داوای لێ خۆشبوونی لێ بکەن پاشان بگەرێنەوه بۆ لای و فەرمانەکانی بەجێ بهێنن، چونکه بەڕاستی پەروەردگاری من زۆر نزیکه و نزا وەرگره (لەو کەسانەی لێی دەپارێنەوه و داوای لێ خۆشبوونی لێدەکەن).)
• ﴿وَإِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ قَدْ جَاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ هَذِهِ نَاقَةُ اللَّهِ لَكُمْ آيَةً فَذَرُوهَا تَأْكُلْ فِي أَرْضِ اللَّهِ وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ۝٧٣﴾ [ئەعراف:٧٣] (کوردی: بۆ سەر قەومی (ثمود)یش (صاڵح)ی برایانمان نارد (ئەویش پێی وتن): ئەی گەلەکەم خوا بپەرستن چونکه جگه لەو خوایەکی ترتان نیە، ئەوەتا بەڕاستی موعجیزەی ئاشکراتان لەلایەن پەروەردگارتانەوه بۆ هاتووە، ئەمه وشترێکه لەلایەن خواوه بەتایبەت بۆ ئێوەی بەدیهێناوه (لەسەر داخوازیی خۆتان) که موعجیزەیەکی ئاشکرایە، وازی لێ بهێنن با بلەوەڕێت له زەوی خواداو دەست درێژی مەکەنه سەرو ئازاری مەدەن (چونکه هەر ئازارتاندا) سزاو بەڵایەکی بەئێش و ئازار داوێن گیرتان دەبێت.)
• ﴿كَذَّبَتْ ثَمُودُ الْمُرْسَلِينَ ۝١٤١﴾ [شەعەرا:١٤١] (کوردی: قەومی (ثمود) یش بڕوایان به پێغەمبەرانیان نەکرد.) ﴿وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ ۝١٤٨﴾ [شەعەرا:١٤٨] (کوردی: له ناو بێستان و دارخورمادا که خورمای نەرم و ناسک و بەتام دەگرێت؟!!) ﴿قَالَ هَذِهِ نَاقَةٌ لَهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ ۝١٥٥﴾ [شەعەرا:١٥٥] (کوردی: جا خوای به توانا حوشترێکی بۆ بەدیهێنان، تا دەمکوتیان بکات و بیانویان ببڕێت)، ئینجا _ صالح_ پێغەمبەر پێی وتن: ئەمه وشترێکەو موعجیزەیەکه دەبێت ڕۆژێک ئاو تەنها بۆ ئەم بێت، ڕۆژێکیش بۆ ئێوه دیاریکراو بێت.)
• ﴿وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا إِلَى ثَمُودَ أَخَاهُمْ صَالِحًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ فَإِذَا هُمْ فَرِيقَانِ يَخْتَصِمُونَ ۝٤٥﴾ [نەمل:٤٥] (کوردی: سوێند به خوا بۆ هۆزی (ثمود) یش صاڵحی برایانمان نارد، فەرمانمان پێدا که پێیان بڵێ: تەنها خوا بپەرستن، کەچی دەستبەجێ خەڵکەکه بوون به دوو دەستەوه و کێشه و ناخۆشی له نێوانیاندا بەرپا بوو.)
• ﴿أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِعَادٍ ۝٦﴾ [فەجر:٦] (کوردی: ئایا نەتزانیووه پەروەردگاری تۆ چی کرد به هۆزی عاد.)
• ﴿كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ ۝٢٣﴾ [قەمەر:٢٣] (کوردی: سمودیش هەموو بێدارکردنەوه و داچڵەکاندنێکیان بەدرۆزانی و بڕوایان پێی نەبوو)