سێرژو لانگ

سێرژو لانگ
سێرژو لانگ
لەدایکبوون	19ی ئایاری 1927; پاریس، فەڕەنسا
مردن	١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ (٧٨ ساڵ ژیاوە); بێرکڵی کالیفۆرنیا ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا
بوارەکان	ماتماتیک
دامەزراوەکان	زانکۆی شیکاگۆ; زانکۆی کۆڵۆمبیا; زانکۆی یەیڵ
پەروەردە	پەیمانگای تەکنۆلۆژیای کالیفۆرنیا (BA); زانکۆی پرینستۆن (PhD)
تێزەکان	(١٩٥١)
ڕاوێژکاری دکتۆرا	ئێمیل ئارتین
قوتابییەکانی دکتۆرا	مارڤین گرینبێرگ; مینھۆنگ کیم; ستێفان چانوێل
ناسراوە بەھۆی	تیۆریی ژمارە
خەڵاتە دیارەکان	Leroy P. Steele Prize (1999); خەڵاتی کۆل (١٩٦٠)

سێرژو لانگ (بە ئینگلیزی: Serge Lang) ماتماتیکزانێکی فەڕەنسی-ئەمریکی و چالاکێکی کۆمەڵایەتی بوو. لە ١٩ی ئایاری ١٩٢٧ لەدایک بوو و لە ١٢ی ئەیلوولی ٢٠٠٥ کۆچی دوایی کرد. زۆربەی ژیانی ئەکادیمیی خۆی وەک مامۆستا لە زانکۆی یەیڵ بەسەر برد. لانگ بە کار و بەرھەمەکانی لە تیۆریی ژمارەکان و بە تایبەتی بە کتێبە ماتماتیکییەکانی ناسراوە. کتێبی Algebra یەکێکە لە بەرھەمە ناسراو و کاریگەرەکانی، ئەم کتێبە بووەتە سەرچاوەیەکی گرنگ بۆ خوێندنی جەبر. لە ساڵی ١٩٦٠ خەڵاتی کۆلی پێ بەخشرا و ئەندامی گرووپی ناسراوی ماتماتیکیی بۆرباکی بوو. لەگەڵ چالاکییە زانستییەکانی، لانگ لە بوارە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکانیش چالاک بوو. لە دژی شەڕی ڤیێتنام کەمپینێکی سیاسی دامەزراند و دژ بە پاڵاوتنی زانای سیاسی ساموێل ھونتینگتۆن بۆ ئەندامبوونی لە ئەکادیمیای زانستە نەتەوەیییەکان وەستا. لە کۆتایی ژیانیدا، لانگ ڕوانگەیەکی جیاواز و دژ بە ڕوانگەی زانستی باوی ئەو سەردەمەی لەبارەی ئایدز ھەبوو. ئەو پێی وا بوو بەڵگە زانستییەکان بە تەواوی ئەوە پشتڕاست ناکەنەوە کە ڤایرۆسی ئێچ ئای ڤی ھۆکاری ئایدزە و دژی ھەندێک لە توێژینەوەکانی زانکۆی یەیڵ لەم بوارەدا بوو.^[١]

ژیانی سەرەتایی

سێرژ لانگ ساڵی ١٩٢٧ لە شاری سێنت-جێرمان-ئەن-لەی، لە نزیکی پاریس، لەدایک بوو. ئەو برایەکی دووانەی ھەبوو کە دواتر بووە ڕاھێنەری تۆپی سەبەتە، ھەروەھا خوشکێکی ھەبوو کە بووە ئەکتەر.^[٢] لانگ لە تەمەنی لاویدا لەگەڵ خێزانەکەی کۆچی کرد بۆ کالیفۆرنیا و ساڵی ١٩٤٣ بۆ قوتابخانەی دواناوەندیی بۆرلی ھیلز دەرچوو. ساڵی ١٩٤٦ خوێندنی بەکالۆریۆسی لە پەیمانگای تەکنەلۆژیای کالیفۆرنیا تەواو کرد و دواتر، لە ساڵی ١٩٥١، دکتۆرای ماتماتیکی لە زانکۆی پرینستۆن وەرگرت. پاش ئەوە، لانگ لە چەند زانکۆیەکی ئەمریکا وەک مامۆستای زانکۆ و توێژەر کاری کرد؛ لەوانە زانکۆی شیکاگۆ، زانکۆی کۆڵۆمبیا و زانکۆی یەیڵ. لە ساڵی ١٩٥٥ەوە لە زانکۆی کۆڵۆمبیا کاری کرد، بەڵام ساڵی ١٩٧١ بەھۆی ناکۆکییەک لەگەڵ زانکۆکە ئەوێی جێ ھێشت و دواتر بووە ئەندامی کادری زانستیی زانکۆی یەیڵ.

سەرچاوەکان

↑ Kalichman، Seth (٢٠٠٩). Denying AIDS: Conspiracy Theories, Pseudoscience, and Human Tragedy. Springer. لاپەڕە ١٨٢. ژپنک ٩٧٨-٠-٣٨٧-٧٩٤٧٦-١. Lang descended into HIV/AIDS denialism and protested what he saw as the unjust treatment of Duesberg. He conducted a flawed analysis of Duesberg's grant failings and called into question the entire NIH review process. He also caused a bit of commotion on the Yale campus when AIDS speakers visited. He protested the appointment of former Global AIDS Program Director at the World Health Organization Michael Merson as Yale's Dean of Public Health and launched a series of letter writing campaigns to Yale administrators about the role the university was playing in the global AIDS conspiracy.
↑ Jorgenson، Jay؛ Krantz، Steven G.، eds. (ئایاری ٢٠٠٦). «Serge Lang, 1927–2005» (PDF). Notices of the American Mathematical Society. ٥٣ (5): ٥٣٦–٥٥٣.