سۆمان
| سۆمان | |
|---|---|
| لقی | ئاوێتەی کیمیایی |
| بەکارھێنان | ماددەی دەماری |
| Associated hazard | soman exposure |
| Regulated by | Wassenaar Arrangement |
| دەبێتە ھۆکاری | soman exposure |
| داڕشتنی کیمیایی | C₇H₁₆FO₂ |
| پەسەندکراو (یاسا) | CC(C(C)(C)C)OP(=O)(C)F |
| Safety classification and labelling | NFPA 704: Standard System for the Identification of the Hazards of Materials for Emergency Response |
| بەرەوپێك هەیە | chemical warfare agent، acetylcholinesterase inhibitor، convulsant |
سۆمان (یان GD، EA 1210، Zoman، PFMP، A-255، ناوی سیستماتیکی: O-pinacolyl methylphosphonofluoridate)[١] ماددەیەکی کیمیایی زۆر ژەھراوییە. یەکێکە لە ماددە دەمارییەکان، دەستێوەردان دەکات لە کارکردنی ئاسایی سیستمی دەماری شیردەرەکان بە ڕێگریکردن لە ئەنزیمەکانی کۆڵین ئیستێراز. ڕێگریکەری ھەردوو ئەسیتیل کۆڵین ئیستراز و بوتیری کۆڵین ئیستێرازە.[٢] وەک چەکێکی کیمیایی لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە بەپێی بڕیاری ٦٨٧ی نەتەوە یەکگرتووەکان وەک چەکی کۆمەڵکوژ پۆلێن کراوە. بەرھەمھێنانی بە توندی کۆنترۆڵ دەکرێت، و کۆکردنەوە و کۆگاکردنی بەپێی ڕێکەوتننامەی چەکی کیمیایی ساڵی ١٩٩٣ لە یاسادا دەرچووە کە وەک ماددەیەکی خشتەی یەکەم پۆلێن کراوە. سۆمان سێیەمین دەمارەژەھری ناو زنجیرەی ناسراو بە «زنجیرەی G» بوو کە دۆزرایەوە لەگەڵ GA (تابوون)، GB (سارین)، و GF (سایکلۆسارین).[٣]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Archived 2013-09-12 at the Wayback Machine United States Senate, 103d Congress, 2d Session. (May 25, 1994). Material Safety Data Sheet -- Lethal Nerve Agents Somain (GD and Thickened GD). Retrieved Nov. 6, 2004.
- ↑ Millard CB، Kryger G، Ordentlich A، et al. (حوزەیرانی ١٩٩٩). «Crystal structures of aged phosphonylated acetylcholinesterase: nerve agent reaction products at the atomic level». Biochemistry. ٣٨ (22): ٧٠٣٢–٩. doi:١٠.١٠٢١/bi٩٨٢٦٧٨l. PMID ١٠٣٥٣٨١٤. S2CID ١١٧٤٤٩٥٢.
- ↑ https://www.cdc.gov/chemical-emergencies/chemical-fact-sheets/soman.html
 | ئەم وتارە بۆ ھیچ پۆلێکی ناوەڕۆک زیاد نەکراوە. تکایە بە زیادکردنی پۆلێک یان زیاتر یارمەتیی بدە تا لەگەڵ وتارە لێکچووەکان پێڕست بکرێت. (نیسانی ٢٠٢٦) |