سنونێ
سنونێ | |
|---|---|
| بە عەرەبی: شمال بە ئینگلیزی: Sinune | |
 شارەدێی سنونێ | |
| پۆتانەکان: 36°28′05″N 41°42′38″E / 36.46796°N 41.7105°Eپۆتانەکان: 36°28′05″N 41°42′38″E / 36.46796°N 41.7105°E | |
| وڵات |  عێراق |
| ھەرێم |  کوردستان[١]باشووری کوردستان (ناوچە جێناکۆکەکان)[٢] |
| پارێزگا | پارێزگای نەینەوا |
| قەزا | قەزای شنگال |
| بوون بە شارەدێ | ١٩٦٢ |
| دەسەڵات | |
| • بەڕێوبەری ناحیە | خودێدا جوکی |
| ڕووبەر | |
| • سەرجەم | ٢٫٢٤ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٠٫٨٦ میلی چوارگۆشە) |
| بەرزایی | ٥٠٠ مەتر (١٬٦٠٠ پێ) |
| ژمارەی دانیشتووان (٢٠٢١) | |
| • سەرجەم | (١١٠،٠٠٠)[٣] |
| زمان و ئایین | |
| • زمان | کوردی(سۆرانی) |
| • ئایین | ئیسلام(سوننە) |
| • ب پ م(٢٠١٧) | ٠٬٧٥٨[٤] بەرز · ٢٦مین |
| ناوچەی کاتی | UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی) |
| • ھاوین (DST) | UTC+٤:٣٠ (ھاوین) |
| تەلەفۆن | ٠٠٩٦٤ |
سنونێ شارەدێیەکە لە ناحیەی سنونێ، قەزای شنگال، پارێزگای نەینەوا، باشووری کوردستان، لە عێراق(ناوچە جێناکۆکەکان).[٥][٦][٧]
دەکەوێتە ڕۆژاوای شاری مووسڵ بە دووری (١٤٢کم)، ژمارەی دانیشتووانی ١١٠ ھەزار و ٧٥٤ کەسە. ئەم شارەدێیە ناوەندی ناحیەی سنونێیە.[٨]
ناو
[دەستکاری]جوگرافیا
[دەستکاری]مێژوو
[دەستکاری]لە نێوان ساڵانی ١٩٦٥ بۆ حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو دامەزراوە. گوندەکانی تری ئێزدی وێران کران. لە ساڵی ١٩٦٥ حکومەتی ئەوکاتی عێراق بڕیاریدا گوندەکانی ئێزیدی لە چیای شنگال وێران بکات و دانیشتووانەکەی ناچار بە راگواستن بکات. بەشێک لە نزیکەی ٤٠٠ گوندی ئێزیدی چیای شنگال بە بولدۆزەر ڕووخیندران و دانیشتووانەکانیان ئاوارە بوون. ڕژێمی بەعس ئەم ڕێوشوێنە زۆرەملێیانەی نیشتەجێکردنیان بە پڕۆژەی گوندی ھاوجەرخ پەسن کرد.[٩]
سنونێش ھاوشێوەی تەواوی قەزای شنگال و تەواوی پارێزگای نەینەوا، لە دوای ڕووخانی سەدام حوسێن لە ساڵی ٢٠٠٣، یەکێک بووە لە ناوچە جێناکۆکەکانی باکووری عێراق. شارەکە تا مانگی ئابی ساڵی ٢٠١٤ لەلایەن پێشمەرگەی کوردەوە کۆنترۆڵکرابوو.[١٠]
لە مانگی ئابی ساڵی ٢٠١٤دا، شارەکە لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامییەوە داگیرکرا و کۆنترۆڵکرا. دواتر داعش لە شارەکە و تەواوی قەزای شنگال دەرکرا و شارۆچکەکە بە ئازادکراو و کۆنترۆڵکراوە دادەنرێت. سەرەڕای ئەوەش، ژمارەیەکی کەم لە دانیشتووانی شارەکە گەڕاونەتەوە بۆ شارەکە.[١١]
دانیشتوان
[دەستکاری]دانیشتوانی سنونێ تەنیا ئێزیدیین. لە ئەنجامی جینۆسایدی ساڵی ٢٠١٤ی ئێزیدییەکان لەلایەن داعشەوە ڕفێندراون، کوژراون، یان ئاوارەبوون. زۆرێک لە دانیشتووانی شارەکە لە ئێستادا لە کەمپەکانی ئاوارەکان لە ھەرێمی کوردستان دەژین.[١٢]
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ «ئاڵای ھەرێمی کوردستان». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ «دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ https://www.iasj.net/iasj/download/40c3959215ff1eab
- ↑ «Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab». hdi.globaldatalab.org (بە ئینگلیزی). لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ دکتۆر عبدوڵڵا غفور. «جوگرافیای کوردستان» (PDF) (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - ↑ دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور. «کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997» (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - ↑ «ماددەی ١٤٠» (PDF) (بە عەرەبی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر) - ↑ https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html
- ↑ https://books.google.de/books?id=It22IjmZfT4C&pg=PA55&hl=de&source=gbs_toc_r&cad=3#v=onepage&q&f=false
- ↑ https://www.hrw.org/report/2009/11/10/vulnerable-ground/violence-against-minority-communities-nineveh-provinces-disputed
- ↑ https://www.telepolis.de/Dieser-Text-wird-nicht-weiter-zur-Verfuegung-gestellt-10188780.html
- ↑ https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/hoffnung-in-trummern-4895488.html
