سان خۆسێ، کۆستاریکا
سان خۆسێ | |
|---|---|
| Ciudad de San José de Costa Rica | |
 | |
.svg) ئاڵا .svg) دروشمی خانەدانی لۆگۆی فەرمیی سان خۆسێ Wordmark | |
| ناسناو(ەکان): Chepe ("Joe") | |
| دروشم(ەکان): | |
 سنوورەکانی شاری سان خۆسێ لە ناو قەزای سان خۆسێدا، بە مەرجێک کە بەشی ڕۆژهەڵاتی ناوچەی ئوروکا لەو سنوورانەدا حیساب نەکراوە. | |
| Country |  کۆستاریکا |
| Province |  San José |
| Founded | نز. 1739 |
| Capital as of | 16 May 1823 |
| Districts | 10 total, 1 partial. |
| دەسەڵات | |
| • Mayor | Diego Miranda Méndez (PJSJ) |
| ڕووبەر | |
| • پایتەخت | ٤٤٫٦٢ کیلۆمەتری چوارگۆشە (١٧٫٢٣ میلی چوارگۆشە) |
| • گەورەشار | ٢٬٠٤٤ کیلۆمەتری چوارگۆشە (٧٨٩ میلی چوارگۆشە) |
| بەرزایی | ١٬٠٣٠ مەتر (٣٬٣٨٠ پێ) |
| ژمارەی دانیشتووان (2022)[١] | |
| • پایتەخت | ٣٥٢٬٣٨١ |
| • پلە | 1st in Costa Rica |
| • چڕی | ٧٬٩٠٠ کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (٢٠٬٠٠٠ کەس لە میلی چوارگۆشە) |
| • شاری | ٢٬١٧١٬٢١٣ |
| • گەورەشار | ٣٬١٦٠٬٠٠٠ |
| • چڕیی گەورەشار | ١٬٠٥٦٫٢ کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (٢٬٧٣٦ کەس لە میلی چوارگۆشە) |
| • Demonym | Josefino/a |
| GDP (PPP, constant 2015 values) | |
| • Year | 2023 |
| ناوچەی کاتی | UTC-06:00 (CST) |
| کۆدی تەلەفۆن | + 506 |
| وێبگە | msj.go.cr |
سان خۆسێ (بە واتای "سانت جۆزێف") پایتەخت و گەورەترین شاری کۆستاریکایە، و پایتەختی پارێزگای سان خۆسێیە. لە ناوەندی وڵاتدایە، لە ناوەڕاستی ڕۆژئاوای دۆڵی ناوەڕاستدایە. سان خۆسێ کورسی حکومەتی نیشتمانی کۆستاریکایە، خاڵی سەرەکی چالاکییە سیاسی و ئابوورییەکان و ناوەندی گەورەی گواستنەوەیە. سان خۆسێ لە هەمان کاتدا یەکێکە لە کانتۆنەکانی کۆستاریکا، ڕووبەری زەوی شارەوانییەکەی 44.62 کیلۆمەتر چوارگۆشەیە (17.23 میل چوارگۆشە )[٣][٤] ژمارەی دانیشتووانی بە 352,381 کەس لە ساڵی 2022دا مەزەندە دەکرێت ناوچەی گەورەی گەورە، بە مەزەندەکردنی ژمارەی دانیشتووانی زیاتر لە ٢ ملیۆن کەس لە ساڵی[٥]
لە ساڵی ١٧٣٦ بە فەرمانی کابیلدۆ دی لیۆن دامەزراوە، ژمارەی دانیشتوانی سان خۆسێ لە ماوەی سەدەی ١٨دا لە ڕێگەی بەکارهێنانی پلانی کۆلۆنیالیزمەوە بەرزبووەتەوە. لە مێژوودا شارێکی گرنگی ستراتیژی بووە، سێ جار پایتەختی کۆستاریکا بووە. ڕۆژانە زیاتر لە ملیۆنێک کەس پێیدا تێدەپەڕن. شوێنی مۆزەخانەی نیشتمانی کۆستاریکا و شانۆی نیشتمانی کۆستاریکا و پارکە گەورەکانی لا سابانایە. فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی خوان سانتاماریا خزمەت بە شارەکە دەکات.
سان خۆسێ لە نێو شارەکانی ئەمریکای لاتین بەهۆی کوالیتی بەرزی ژیان[٦]و ئاسایش و ئاستی جیهانگیری و ئەدای ژینگەیی و خزمەتگوزاری گشتی[٧]و دامەزراوە دانپێدانراوەکانیەوە دیارە. لە ساڵی ٢٠١٢دا شاری سان خۆسێ یەکێک بوو لە شارە سەلامەت و کەمترین توندوتیژییەکانی ناوچەکە.[٨] لەلایەن GaWC بە شارێکی جیهانی "بێتا" دادەنرێت. سان خۆسێ لە ساڵی ٢٠١٦[٩] پەیوەندی بە تۆڕی جیهانی شارە فێرکارییەکانی یونسکۆوە کردووە و هەروەها لەلایەن یونسکۆوە وەک "شارێکی دیزاین" ناسراوە.
مێژوو
[دەستکاری]ژمارەی دانیشتوانی سان خۆسێ لە ماوەی پلاندانانی کۆلۆنیالیزمی سەدەی هەژدەهەمدا گەشەی کرد، کە جیاواز بوو لە پلانە تەقلیدییەکانی بناغەی شارەکانی ئیسپانیا لە ئەمریکای ناوەڕاست.
لە ساڵی ١٧٣٦ بە فەرمانی کابیلدۆ دی لیۆن دامەزراوە، ئامانجی چڕکردنەوەی دانیشتوانی پەرش و بڵاوی دۆڵی ئاسێری بوو. بەم شێوەیە دی لیۆن فەرمانی دروستکردنی کەنیسەیەکی دا لە نزیک ئەو ناوچەیەی کە بە La Boca del Monte ناسراوە کە دوای ساڵێک تەواو بوو. لەو ساڵەدا سانت جۆزێف وەک پارێزەری پەرستگاکە هەڵبژێردرا، هەربۆیە ناوی لێنرا. کەنیسە کە زۆر بێگەرد بوو، بە یارمەتی کڵێسای کارتاگۆ دروستکرا.[١٠]
بە پێچەوانەی کارتاگۆی دراوسێیەوە، سان خۆسێ بە فەرمانی فەرمی دامەزراوە و بەم پێیەش حکومەتی شارێکی نەبوو. تا دەرکردنی دەستووری کادیز لە ساڵی ١٨١٢ بوو کە سان خۆسێ یەکەم حکومەتی شارەکانی هەبوو. لە 18ی تشرینی یەکەمی ساڵی 1813، ناوچەکە بۆ یەکەمجار لەلایەن پرێسبیتێر فلۆرێنسیۆ دێل کاستیلۆوە وەک شار پێناسەکرا، بەناوی حکومەتی ئیسپانیاوە، نازناوێک کە دواتر لە ساڵی 1814دا لەدەستچوو کاتێک فێردیناند حەوتەمی ئیسپانیا ڕێوشوێنی دادگاکانی هەڵوەشاندەوە. حکومەتی شارەوانی لە ساڵی ١٨٢٠ لەگەڵ نازناوی شار نۆژەنکرایەوە و لە ساڵی ١٨٢٣ سان خۆسێ بوو بە پایتەختی کۆستاریکا. ئەمەش وایکردووە سان خۆسێ ببێتە یەکێک لە گەنجترین پایتەختەکانی ئەمریکای لاتین بەپێی ساڵی دووگیانی.
ژمارەی دانیشتووان و گەشەی ئابووری بەهۆی باشتربوونی دەستڕاگەیشتن بە ئاو و قیستی کارگەی تووتن لە ساڵی ١٧٨٢دا هاندرا. کەڵەکەبوونی سەرمایەی کێڵگەی تووتن ڕێگەی بە شارەکە دا لە ڕووی ئابوورییەوە پارێزگاکانی دراوسێی تێپەڕێنێت.
یەکەم گەڕەکی شارستانی مۆدێرن ناوی دامەزرێنەرەکەی هەڵگرتووە، خاوەنکارەکەی قاوە فەرەنسی Monsieur Amon, و لە کۆتایی سەدەی نۆزدەهەمدا دروستکراوە، هاوتەریب لەگەڵ تەلارسازی هاوچەرخی Belle Époque. باریۆ ئەمۆن، هەروەها شانۆی نیشتمانی، وەک هێماکانی سەردەمی زێڕینی قاوە بەناو کۆستاریکا دەمێننەوە.
ئەمڕۆ سان خۆسێ شارێکی مۆدێرن و بازرگانی قەرەباڵغ و دەربڕینی خێرای هونەر و تەلارسازی تێدایە. بەهۆی باشتربوونی پیشەسازی گەشتیاری وڵاتەوە پاڵنەرێکە، شوێنێکی بەرچاو و وەستانێکە بۆ سەردانکەرانی بیانی.[١١]
سان خۆسێ کاریگەرییەکی بەهێزی هەیە بەهۆی نزیکیی لە شارەکانی دیکە ( ئالاخوێلا ، هێرێدیا و کارتاگۆ ) و کۆبوونەوەی دیمۆگرافی وڵاتەکە لە دۆڵی ناوەڕاست.
قەزاکان
[دەستکاری]سنوورەکانی شاری سان خۆسێ، وەک لە بەشی خاکی کارگێڕیدا[١٢] پێناسە کراوە و لە فەرمانی جێبەجێکاری ١١٥٦٢ی ٢٧ی ئایاری ١٩٨٠دا دیاری کراوە،[١٣] سنوورەکانی کانتۆنی سان خۆسێ جگە لە کەرتێکی ڕۆژهەڵاتی قەزای ئوروکا دیاری کردووە. بۆیە شارەکە پێکهاتووە لە کۆی قەزاکانی کارمێن، مێرسید،نەخۆشخانە، کاتدراڵ، زاپۆتێ، سان فرانسیسکۆ دی دۆس ڕیۆس، ماتا ڕێدۆندا، پاڤاس، هاتیلۆ، سان سێباستیان و بەشێکی لە قەزای ئوروکا.
دیمۆگرافیای
[دەستکاری]بۆ خەمڵاندنی ژمارەی دانیشتوانی ساڵی ٢٠٢٢،[٣] ژمارەی دانیشتوانی سان خۆسێ 352,381 کەس بووە، کە زیاترە لە هەر کانتۆنێکی دیکەی وڵاتەکە و لە 288,054 کەسەوە بەرزبووەتەوە، بەپێی سەرژمێری ساڵی ٢٠١١.[١٤] کانتۆنەکە چڕی دانیشتووانی...٧٬٨٩٧٫٤/km2.
زۆربەی دانیشتووانەکەی لە ناوچە دەوروبەرییەکانی دەوروبەری ناوەندی شاردا دابەشبوون. قەزاکانی ئێل کارمێن, مێرسید, نەخۆشخانە، و کاتدراڵ بە casco central ناسراون، هاوشێوەی ناوەندی شار یان ناوەندێکی دارایی، و تەنها 18%ی دانیشتوانی کانتۆنەکان لەم قەزایانەدا نیشتەجێن.
لە ساڵی ٢٠٢٢دا، کانتۆنەکە ٠.٩٢ پیاوی بۆ هەر ژنێک هەبووە،[٣] گۆڕانکارییەکی بچووکە لە ٠.٩٠ پیاو بۆ هەر ژنێک لە ساڵی ٢٠١١. لە ساڵی ٢٠٠٠دا، پارێزگاکە ١٠٠%ی دانیشتوانی شارەکانی هەبووە. 17.33%ی دانیشتووانەکەی تەمەنیان لە خوار دە ساڵەوەیە و 7.67%یان تەمەنیان لە سەرووی 65 ساڵەوەیە.
حکومەت
[دەستکاری]سەرۆکی شارەوانی
[دەستکاری]بەپێی یاسای شارەوانی کۆستاریکا، سەرۆک شارەوانییەکان هەر چوار ساڵ جارێک بەپێی ژمارەی دانیشتوانی کانتۆنەکە هەڵدەبژێردرێن.[١٥] تا دوایین هەڵبژاردنی شارەوانییەکان لە ساڵی ٢٠٢٤ ، کاندیدی پێکەوە سان خۆسێ، لویس دیێگۆ میراندا مێندێز، بە ٢٣.٩٥%ی دەنگەکان بە سەرۆکی شارەوانی کانتۆنەکە هەڵبژێردرا، لەگەڵ یاریێلا فرانسینی کویرۆس ئەلڤارێز و فێرناندۆ ئەنتۆنیۆ ڤێگا گویلێن وەک جێگری یەکەم و دووەمی سەرۆکی شارەوانی، بە ڕێککەوت.[١٦]
| ماوە | ناو | ئاهەنگ |
|---|---|---|
| ٢٠٠٢-٢٠٠٦ | جۆنی فرانسیسکۆ ئارایا مۆنگێ |  PLN |
| ٢٠٠٦-٢٠١٠ | ||
| ٢٠١٠-٢٠١٦ | ||
| ٢٠١٦–٢٠٢٠ |  PASJ | |
| ٢٠٢٠–٢٠٢٤ | PLN | |
| ٢٠٢٤-٢٠٢٨ | لویس دیێگۆ میراندا مێندێز | .svg) PJSJ |
ئەنجومەنی شارەوانی
[دەستکاری]وەک سەرۆکی شارەوانی و جێگرەکانی شارەوانی، ئەندامانی ئەنجومەنی شارەوانی (پێیان دەوترێت regidores) هەر چوار ساڵ جارێک هەڵدەبژێردرێن. ئەنجومەنی شارەوانی سان خۆسێ ١١ کورسی بۆ ڕێجیدۆرەکان و جێگرەوەکانیان هەیە، کە دەتوانن بەشداری لە کۆبوونەوەکاندا بکەن بەڵام دەنگ نەدەن مەگەر ڕیجیدۆری خاوەندارێتی (regidor propietario) ئامادە نییە.[١٥] سەرۆکی ئێستای ئەنجومەنی شارەوانی ئەندامی پارتی پێکەوە سان خۆسێیە، ماریانا دی لۆس ئەنجێلێس زونیگا پێرێز، لەگەڵ ڕێجیدۆر بۆ پارتی زیاتر سان خۆسێ، خوان دیێگۆ گۆمێز گۆنزالێز، وەک جێگری سەرۆک.[١٨] پێکهاتەی ئەنجومەنی شارەوانی بۆ ماوەی ٢٠٢٤-٢٠٢٨ بەم شێوەیەیە:
 | |||||
| پارتە سیاسییەکان لە ئەنجومەنی شارەوانی سان خۆسێ | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| حزبی سیاسی | ڕێجیدۆرێس | ||||
| ژمارە 100 | خاوەن | جێگرەوە | |||
|
پێکەوە سان خۆسێ (PJSJ) | 3 | ماریانا دی لۆس ئەنجێلێس زونیگا پێرێز (P) | ماریا ئەندریا ڕودین مۆنتیس دی ئۆکا | |
| ڕافایل ئەنجێل گۆنزالێز ئۆڤارێس | گریگۆری مانوێل گارۆ خیمێنیز | ||||
| ماریا بێرناردیتا فالاس ڤارگاس | ئیزابێل ڕۆزماری مێسن سالازار | ||||
|
پارتی ڕزگاری نیشتمانی (PLN) | 3 | ئولیسێس ئەلێکساندەر کانۆ کاسترۆ | ڕافایل ئەنجێل ڕامیرێز بادیلا | |
| ئیزتارو ئەلفارۆ گێرێرۆ | ئۆلگا دینیا پێرێز بۆنیلا | ||||
| ڕۆلاندۆ لویس موریلۆ کروز | کارلۆس ئیستیفانۆ کاستیلۆ ئاریاس | ||||
 |
پارتی یەکێتی مەسیحی کۆمەڵایەتی (PUSC) | 1 | ئەلڤارۆ سالاس کارڤاخال | ئەلێکساندەر ڤیگا گارۆ | |
_2013.svg) |
بەرەی فراوان (FA) | 1 | یۆرلینی کارینا کۆردۆبا مۆیا | دەیڤید کۆنترێراس مۆرا | |
 |
پارتی پێشکەوتنی سۆسیال دیموکرات (PSD) | 1 | ڕیکاردۆ ئەنتۆنیۆ ئارس دیاز | جازمین دێل کارمێن پینێدا لیۆن | |
 |
زیاتر سان خۆسێ (PMAS) | 1 | خوان دیێگۆ گۆمێز گۆنزالێز | گرێڤین چاڤێس کوێسادا | |
 |
پارتی لیبراڵی پێشکەوتنخوازی (PLP) | 1 | خۆسێ مانوێل خیمێنیز گۆمێز | مارکۆ تولیۆ ڕامیرێز چان | |
ئاوهەوا
[دەستکاری]سان خۆسێ کەشوهەوای تەڕ و وشکی گەرمی هەیە (پۆلێنکردنی کەشوهەوای Köppen Aw).[٢٠] بارانبارین لە نێوان وشکترین مانگدا زۆر جیاوازە ( ٦٫٣ milliمەتر (٠٫٢٥ ئینچ) ) و تەڕترین مانگ ( ٣٥٥٫١ milliمەتر (١٣٫٩٨ ئینچ) )، لە کاتێکدا تێکڕای پلەکانی گەرما کەمێک جیاوازن.[٢١] گەرمترین مانگ مانگی نیسانە و تێکڕای پلەی گەرمی ٢٣٫٧ degrees Celsius (٧٤٫٧ پلەی فارەنھایت), لە کاتێکدا فێنکترین مانگ مانگی ئۆکتۆبەرە و تێکڕای پلەی گەرمی ٢١٫٨ degrees Celsius (٧١٫٢ پلەی فارەنھایت) یە.
| زانیاریی کەشوھەوا بۆ «{{{location}}}» | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| مانگی زایینی | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ | ١٠ | ١١ | ١٢ | ساڵ |
| [ژێدەر پێویستە] | |||||||||||||
خوێندن
[دەستکاری]کۆستاریکا ئاستی خوێندنی بەرزی پەرەپێداوە. تا ساڵی ٢٠١١ ٩٧.٦%ی دانیشتوانی سەرووی ١٠ ساڵ خوێندەوار بوون،[٢٢] ٩٦%ی منداڵانی تەمەن ٦-١١ ساڵ دەچنە قوتابخانەی سەرەتایی و ٧١%ی خوێندکارانی تەمەنی ئامادەیی دەچنە قۆناغی ئامادەیی.[٢٣] وڵاتەکە بە گشتی بەرزترین ئاستی خوێندنی لە ئەمریکای ناوەڕاست هەیە و یەکێکە لە باشترینەکانی ئەمریکای لاتین. ئەمە بە تایبەتی بۆ سان خۆسێ ڕاستە، کە ناوەندی پەروەردەیی وڵاتەکەیە و ژمارەیەکی زۆر لە زانکۆ حکومی و تایبەتەکانی تێدایە.[٢٤]
زانکۆی سانتۆ تۆماس، یەکەم زانکۆی کۆستاریکا، لە ساڵی ١٨٤٣ لە سان خۆسێ دامەزراوە.[٢٥] پەیوەندییەکی نزیکی لەگەڵ کەنیسەی ڕۆمانی کاسۆلیکی پاراست و لە ساڵی ١٨٨٨ لەلایەن حکومەتی پێشکەوتنخواز و دژە ڕۆحانییەکەی سەرۆک بێرناردۆ سۆتۆ ئەلفارۆوە داخرا وەک بەشێک لە هەڵمەتێک بۆ مۆدێرنکردنی پەروەردەی گشتی. قوتابخانەکانی یاسا، کشتوکاڵی، هونەرە جوانەکان و دەرمانسازی بەردەوام بوون لە کارکردن بە شێوەیەکی سەربەخۆ، بەڵام کۆستاریکا تا ساڵی ١٩٤٠ هیچ زانکۆیەکی دروستی نەبوو، کاتێک ئەو چوار قوتابخانەیە یەکگرتنەوە بۆ دامەزراندنی زانکۆی مۆدێرن لە کۆستاریکا (UCR)، لە سەردەمی ئیدارەی چاکسازیخوازی سەرۆک ڕافایل ئەنجێل کاڵدیرۆن گاردیا. زانکۆ بۆ ئاشتی، ڕێکخراوێکی نێوان حکومەتەکانە و پێگەی زانکۆیی هەیە، لەلایەن ئەنجومەنی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکانەوە لە ساڵی ١٩٨٠ دامەزراوە، دەکەوێتە شاری سان خۆسێ.
سیستەمی پەروەردەی گشتی شارەکە لە قوتابخانەکانی پێش قوتابخانە و سەرەتایی و ئامادەیی (لە پۆلی ٧ تا ١١) پێکهاتووە، کە دەکەوێتە سەرجەم قەزاکانی شار و لەژێر چاودێری وەزارەتی پەروەردەی گشتیدان. سەرەڕای ئەوەش، دامەزراوە تایبەتەکان لەناو شارەکەدا بوونیان هەیە. ئەم دامەزراوە پەروەردەیانە لە پێش قوتابخانەکانەوە دەست پێدەکات تا زانکۆکان. زۆربەیان زیاتر دوو زمانەن، بابەتەکان بە زمانی فەرەنسی یان ئینگلیزی و ئیسپانی دەڵێنەوە، لەنێو زمانەکانی دیکەدا، جگە لە فێرکردنی زمانێکی دیاریکراو.
ئاسایش
[دەستکاری]سان خۆسێ یەکێکە لە شارە سەلامەتەکانی ئەمریکای لاتین. تا ١٩ی حوزەیرانی ٢٠١٢، هەردوو شار و نەتەوە پێوەرەکانی تاوانەکانیان بە شێوەیەکی بەرچاو کەمکردەوە.[ <span title="Clarify the applicable timeframe so that it is unambiguous when read at a later date. (May 2017)">چوارچێوەی کاتیی؟</span>] لە سەرانسەری وڵاتدا، تاوان لە ١٢.٥ بۆ ٩.٥ ڕووداو لە هەر ١٠٠ هەزار دانیشتوویەک کەم بووەتەوە.
لە ساڵی ٢٠١٢ کەرەستەی نوێی پۆلیس لەلایەن حکومەتەوە دەرچوو، بودجەی ئەمنیش زیادکرا. حکومەتی سەرۆک لۆرا چینچیلا لانیکەم لە دوو بۆنەدا ئۆتۆمبێل و ئامێری دیکەی بەخشییە بەشی پۆلیس.
هەروەها ناوچەی گەورەی شارەکە (لە لۆس یۆسێس، سان پێدرۆ) وەک بارەگای دادگای نێوان ئەمریکا بۆ مافەکانی مرۆڤ کاردەکات.
هێما سەرەکییەکان
[دەستکاری]
شانۆ و هۆڵەکان
[دەستکاری]سان خۆسێ کۆمەڵێک شانۆی هەیە کە زۆربەیان تەلارسازیی ئیلهامبەخشی ئەوروپییان هەیە. ئەم بینایانە وەک شوێنی سەرەکی گەشتیاری شارەکە کاردەکەن، نەک تەنها بەهۆی تەلارسازییەکەیانەوە، بەڵکو بەهۆی پێشکەشکردن و چالاکییە کولتووری و مۆسیقی و هونەرییەکانەوە، کە کولتووری نەریتی و مۆدێرن لە کۆستاریکا و سان جۆزێفینان لەخۆدەگرێت.[٢٦]
ناسراوترینیان بریتین لە:
- شانۆی نیشتمانی کۆستاریکا (Teatro Nacional de Costa Rica)
- شانۆی مێلیکۆ سالازار (Teatro Popular Melico Salazar)
- هۆڵی نیشتمانی مۆزەخانەی منداڵانی کۆستاریکا (Museo de los Niños)
شانۆی نیشتمانی کۆستاریکا (بە باشترین بینای مێژوویی دادەنرێت لە پایتەخت و بە ناوەوەی نایاب ناسراوە کە کەلوپەلی ئیتاڵییە گرانبەهاکانی لەخۆدەگرێت[٢٧]) و شانۆی مێلیکۆ سالازار بە درێژایی ساڵ دراما و نمایشی سەما و کۆنسێرت پێشکەش دەکەن. شانۆ بچووکەکانی دیکە دەتوانرێت لە سەرانسەری شارەکەدا بدۆزرێتەوە و کۆمەڵێک کات بەسەربردنی بەرفراوان پێشکەش دەکەن.
شانۆی ئێل تیاترۆ ڤاریدادێس (١٨٩٢) کۆنترین شانۆی سان خۆسێیە.[٢٨]
مۆزەخانەکان
[دەستکاری]هەروەها سان خۆسێ میوانداری مۆزەخانەی جۆراوجۆرە. ئەم مۆزەخانانە ڕێگە بە سەردانکەران دەدەن سەیری مێژووی کۆستاریکا، دۆزینەوە زانستییەکان، کولتوور و هونەری پێش سەردەمی کۆلۆمبیا، هەروەها هونەری مۆدێرن لە کۆستاریکا بکەن. هەروەها شارەکە میوانداری مۆزەخانەی زێڕ و مۆزەخانەی یەشت لە میللەت دەکات.
بەشێک لە مۆزەخانە سەرەکییەکانی شارەکە بریتین لە:
- مۆزەخانەی منداڵان (مۆزەخانەی لۆس نینۆس)
- مۆزەخانەی نیشتمانی کۆستاریکا ( مۆزەخانەی نیشتمانی کۆستاریکا)
- مۆزەخانەی زێڕی پێش کۆلۆمبیا (Museo de Oro Precolombino)
- مۆزەخانەی هونەری کۆستاریکا (مۆزەخانەی ئارتە کۆستاریسێنس)
- مۆزەخانەی هونەر و دیزاینی هاوچەرخ (Museo de Arte y Diseño Contemporáneo)
- مۆزەخانەی یەشت (مۆزەخانەی یەشت مارکۆ فیدل تریستان کاسترۆ)
پارک و گۆڕەپان و باخچەی ئاژەڵان
[دەستکاری]سان خۆسێ شوێنی زۆرێک لە پارک و گۆڕەپانەکانە (پلازا بە زمانی ئیسپانی) کە مرۆڤ دەتوانێت ئاڵای چاو، شوێنی سەوزایی کراوە، شوێنی کات بەسەربردن، دەریاچە، نافورە، پەیکەر و پەیکەری هونەرمەندانی کۆستاریکا و چەندین جۆری جیاوازی باڵندە و دار و ڕووەکی تێدا بدۆزێتەوە.
پارک و باخچەی ئاژەڵان
[دەستکاری]پارکە سەرەکییەکانی شارەکە بریتین لە:
- پارکە نەتەوەییەکە (پارکی ناسیۆناڵ)
- پارکەکەی مۆرازان (Parque Morazán) - لەگەڵ کۆشکی پەرستگای مۆسیقای نیوکلاسیک (Templo de la Música).
- پارک میترۆپۆلیتانی لا سابانا (<i id="mwAhw">Parque Metropolitano La Sabana</i>) - گەورەترین پارک و "سییەکانی سان خۆسێ"، لە ناوچەی ماتا ڕێدۆندا (شاری ڕۆژئاوا)
- پارکی ئاشتی (پارکی دی لاباز)
- پارکەکەی ئۆکایاما (Parque Okayama)- باخچە و توخمە تەلارسازییەکانی شێوازی ژاپۆنی ، گۆمی ڕازاوە، و پەیکەری باخچە
- باخچەی ئاژەڵانی سیمۆن بۆلیڤار- تاکە باخچەی ئاژەڵانی شارەکە، لەگەڵ جۆرەها ئاژەڵ و جۆری ڕووەکی ڕەسەنی کۆستاریکا و نامۆ
پلازاس
[دەستکاری]پلازا, یان گۆڕەپانی شارۆچکە, زۆر دیارە لە سەرانسەری قەزاکانی سان خۆسێ.
- پلازا دی لا دیموکراسیا
- گۆڕەپانی ڕۆشنبیری - لا پلازا دی لا کولتورا
گواستنەوە
[دەستکاری]سان خۆسێ چەندین تۆڕی گواستنەوەی ناوخۆیی هەیە کە ناوچەکانی شار و ناوچەی شارە گەورەکان بەیەکەوە دەبەستێتەوە، هەروەها تۆڕی گواستنەوەی نیشتمانی کە شارەکە بە بەشەکانی دیکەی کۆستاریکا دەبەستێتەوە.
سان خۆسێ لە بواری گواستنەوەدا لە قۆناغی مۆدێرنکردندایە. لە شوباتی ٢٠١١، سەرۆکی پێشووی شارەوانی، جۆنی ئارایا ، لەگەڵ سەرۆکی ئەوکاتی کۆستاریکا، لۆرا چینچیلا، دامەزراندنی سیستەمێکی ڕێڕەوی ترامی شارستانی ڕاگەیاند کە لە قۆناغی یەکەمیدا، ناوەکی ناوەندی شارەکە دەگرێتەوە کە لە ڕۆژئاواوە بۆ ڕۆژهەڵات دەڕوات.
لە ٢٧ی ئەیلولی ٢٠١٢، سان خۆسێ پلانەکانی بۆ دانانی یەکەم تابلۆی شەقامەکانی ئاشکرا کرد کە نزیکەی ٢٢ هەزار تابلۆ و تابلۆیە. مەزەندە دەکرێت کە نەبوونی ناوی دروستی شەقامەکان بۆ ڕێنماییەکان دەبێتە هۆی لەدەستدانی ٧٢٠ ملیۆن دۆلار لە ساڵێکدا لەلایەن بانکی گەشەپێدانی نێوان ئەمریکاوە لە ساڵی ٢٠٠٨دا، بەهۆی نەگەیشتن، گەڕاوە یان دووبارە نێردراوی پۆست.[٢٩]
ڕێگاوبانەکان
[دەستکاری]ئەم ڕێگایە نیشتمانیانەی خوارەوە شارەکە دەگرێتەوە:
پاسەکان
[دەستکاری]کۆمپانیاکانی پاسی تایبەت ناوچە جیاوازەکانی شارەکە بە یەکتر و ناوچە دەوروبەرەکانی شار دەبەستنەوە. خزمەتگوزارییەکان بۆ ناوچەکانی دیکەی وڵات لەلایەن کۆمپانیا تایبەتەکانی دیکەوە پێشکەش دەکرێن کە وێستگە یان وەستانگەکانیان لە سەرانسەری شار بڵاوبوونەتەوە. هەروەها خزمەتگوزاری پاس لە نێوان فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی خوان سانتاماریا و ناوەندی شاری سان خۆسێ هەیە.
ڕاهێنان
[دەستکاری]پەیمانگای هێڵی ئاسنی سەر بە دەوڵەت(Instituto Costarricense de Ferrocarriles)، بەرپرسی هەموو هێڵی ئاسنی کۆستاریکایە. ئەم دامەزراوەیە لە ساڵی ٢٠٠٤ دەستی بە کارکردن کرد لەسەر دامەزراندنی تۆڕێکی شەمەندەفەری نێوان شارەکان. ئەم تۆڕە تیباس، هێرێدیا، سان ئەنتۆنیۆ دی بێلێن، پاڤاس، سان پێدرۆ دی مۆنتی دی ئۆکا، سابانیلا و کوریدابات و شوێنەکانی دیکە بەیەکەوە دەبەستێتەوە.
- هێڵی A: سان خۆسێ – هێرێدیا – ئالاخوێلا، لە وێستگەی ئاتلانتیکۆ دەست پێ دەکات و لە ئاڵاخوێلا کۆتایی دێ.
- هێڵی B: کورییدابات – پاڤاس – بێلێن، کە لە وێستگەی ئاتلانتیکۆ دەست پێ دەکات و لە سان ئانتۆنیۆ دە بێلێن کۆتایی دێت.
- هێڵی C: سان خۆسێ – کارتاخۆ، کە لە وێستگەی ئاتلانتیکۆ دەست پێ دەکات و لە کارتاخۆ کۆتایی دێت.[٣٠]
تاکسی
[دەستکاری]خزمەتگوزارییەکانی تاکسی گشتی سان خۆسێ تەواوکەری تۆڕی گواستنەوەی شارەکانە. تاکسیەکان بە ڕەنگی سووریان تایبەتمەندن و سەر بە سەر بە هاوکاریکراوە (کۆپراتیڤ) تۆمارکراوەکانن. خزمەتگوزاری تەکسی تریش هەن کە سەر بە سیستەمی تۆمارکراو نین، هەروەها تەکسی لە فڕۆکەخانەوە هەیە کە بەزۆری پرتەقاڵین.
کۆمپانیای ئۆبەر بۆ هاوبەشکردنی سواربوون لە کۆستاریکا چالاکە و سەرەڕای چەندین جار پێکدادان لەگەڵ شۆفێرانی تەکسی و مانگرتنەکانی کە ناڕەزایەتیان دەربڕی بەرامبەر کێبڕکێی نادادپەروەرانە، بەڵام بەردەوامە لە کارکردن لەو وڵاتەدا. لە مانگی ئەیلولی ساڵی ٢٠٢٥ دادگای کار لە سان خۆسێ بڕیاریدا کە کۆمپانیای ئۆبەر دەبێت وەک کارمەند مامەڵە لەگەڵ شۆفێرەکانیان بکات نەک وەک بەڵێندەری سەربەخۆ.[٣١]
فڕۆکەخانەکان
[دەستکاری]شارەکە لەلایەن فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی خوان سانتاماریا (خزمەتگوزاری پێشکەش دەکرێت کە دەکەوێتە ٢٣ kiloمەتر (١٤ میل) ڕۆژهەڵاتی ناوەندی شار لە شاری Alajuela, و یەکێکە لە قەرەباڵغترین فڕۆکەخانەکانی ئەمریکای ناوەڕاست. لە ساڵی ٢٠١١ فڕۆکەخانەکە وەک سێیەم باشترین فڕۆکەخانەی ئەمریکای لاتین/کاریبی لە خەڵاتی کوالیتی خزمەتگوزاری فڕۆکەخانە لەلایەن ئەنجومەنی نێودەوڵەتی فڕۆکەخانەکانەوە دەستنیشانکرا. لە ساڵی ٢٠٢٣ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی خوان سانتاماریا ٥.٦ ملیۆن سەرنشینی وەرگرتووە کە زۆربەیان لە گەشتە نێودەوڵەتییەکان بوون.
فڕۆکەخانەکە پلانی مۆدێرنیزاسیۆنی بەڕێوەدەچێت، کە پێشبینی دەکرێت کورت بێت. نۆژەنکردنەوەی پێشووی فڕۆکەخانەکە نزیکەی ٧ ملیۆن دۆلاری تێچووە.
فڕۆکەخانەیەکی گرنگی دیکەی سان خۆسێ فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی تۆبیا بۆلانۆسە دەکەوێتە ٨ kiloمەتر (٥ میل) باکووری ڕۆژئاوای شارەکە بە شێوەیەکی تایبەت و ١١ kiloمەتر (٧ میل) باشووری ڕۆژهەڵاتی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی خوان سانتاماریا.
چێشتخانە
[دەستکاری]چێشتخانەی کۆستاریکا، کە بە کۆمیدا تیپیکا ("خواردنی نەریتی") ناسراوە، بەگشتی بەهارات نییە. لە سەرانسەری سان خۆسێدا، بەناوبانگترین خواردن خواردنی نیشتمانی گایۆ پینتۆیە ("مریشکی ڕەنگاوڕەنگ")، کە بریتییە لە فاسۆلیای ڕەش کە لەگەڵ برنجی سپیدا پێشکەش دەکرێت. بەزۆری گالۆ پینتۆ بۆ نانی بەیانی لەگەڵ تۆرتیلا و ناتییا، کە جۆرێک لە قایماخی ترش و ناسکە، پێشکەش دەکرێت. ئەو چێشتخانانەی کۆستاریکا کە خواردنی نەریتی بە نرخێکی گونجاو پێشکەش دەکەن پێیان دەوترێت سۆدە و بەزۆری casados بەرچاو پێشکەش دەکەن بۆ نانی نیوەڕۆ و ئێوارە. کاسادۆ (بە زمانی ئیسپانی بە واتای "هاوسەرگیری" یان "پیاوی هاوسەرگیری") پێکدێت لە برنج و فاسۆلیا و گۆشت، لەگەڵ زەڵاتەی قەیسی و تەماتە و پلانتانی سورکراوە و تۆرتیلا.[٣٢] بازاڕی ناوەندی سان خۆسێ, لە ناوەندی شاری سان خۆسێ، چەندین بازاڕی خواردن و سۆدەی هەیە.
وەرزش
[دەستکاری]![[icon]](https://ckb.wikipedia.org/wiki/پەڕگە:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | ئەم بەشە پێویستی بە فراوانکردن ھەیە. دەتوانیت بە زیادکردنی یارمەتیی بدەیت. (July 2019) |
.jpg)
یانەی گەورەی تۆپی پێی شارەکە بریتییە لە دیپۆرتیڤۆ ساپریسا کە ژمارەیەکی پێوانەیی ٤٠ نازناوی خولی بەدەستهێناوە. تیپەکە یارییەکانی لە یاریگای خۆی لە یاریگای ڕیکاردۆ ساپریسا ئایما ئەنجام دەدات کە دەکەوێتە شاری تیباس . یانەیەکی دیکەی ئاست بەرز بە ناوی Universidad, لە یاریگای Estadio Ecológico یاری دەکات.
سان خۆسێ میوانداری پاڵەوانێتی فیبا کۆکابای ساڵی ٢٠١٥ی کرد لە یاریگای جیمناسیۆ ناسیۆناڵ، کە تیپی نیشتمانی باسکە کۆستاریکا پلەی دووەمی بەدەستهێنا.
شارۆچکە دووانەکان – شارە خوشکەکان
[دەستکاری]سان خۆسێ دووانە لەگەڵ:
|
|
|
کەسانی دیار
[دەستکاری]ئەمە لیستێکی ئەلفوبێیە بۆ ئەو کەسە دیارانەی کە لە سان خۆسێ لەدایک بوون یان ژیاون.
- مانوێل ئەگویلار چاکۆن، سەرۆکی پێشووی ویلایەتی کۆستاریکا
- ڕاندال ئاراوز، ژینگەپارێز
- ئەلیسیا ئەڤیلێس، سەرۆکی کۆمەڵگا
- ڕاندال ئازۆفێیفا، یاریزانی تۆپی پێی یانەی هێردیانۆ
- ڕافایل ئەنجێل کاڵدیرۆن گواردیا، سەرۆکی پێشووی کۆستاریکا
- نیدیا باربۆزا، شاعیر و چالاکوانی فێمینیست
- دانیێل کامبرۆنیرۆ، گۆڵپارێز
- جۆیل کامپبێل، یاریزانی تۆپی پێ کە پێشتر لە یانەی ئارسناڵ یاری دەکرد
- فرانکلین چانگ-دیاز, کەشتیوانی پێشوو
- لۆرا چینچیلا, سەرۆکی پێشووی کۆستاریکا
- دانی فۆرمال، شۆفێری پێشبڕکێ
- مانوێل دی لا کروز گۆنزالێز، هونەرمەند
- میرتا گۆنزالێز سوارێز، دەروونناس و نووسەر
- ماریبێل گاردیا، ئەکتەر و گۆرانیبێژ
- Jens Hoffmann، نووسەر و کۆڕاتۆری هونەر
- یونیس ئۆدیۆ، نووسەر
- ڤێرجینیا پێرێز-ڕاتۆن، هونەرمەند
- فلۆریای پینتۆ، هونەرمەند
- ڕاکیل ڕۆدریگێز، یاریزانی تۆپی پێی یانەی پۆرتلاند تۆرنز ئێف سی و هەڵبژاردەی تۆپی پێی ئافرەتانی کۆستاریکا
- فێرناندۆ سانچێز کامپۆس، سیاسەتمەدار
- Ariel Sexton، هونەرمەندی جەنگی تێکەڵاو بۆ پاڵەوانێتی ONE
- هاری شوم جونیۆر، سەماکار و ئەکتەر
- Daniel Zovatto، ئەکتەری ئەمریکی
سەرچاوەکان
[دەستکاری]
- ↑ «City Population: Check for Humans». City Population. لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ «Largest Cities by Population in Costa Rica». Worldometer. لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- 1 2 3 Instituto Nacional de Estadística y Censos (٢٠٢٣). [2022 Population and Housing Estimate Results] (بە ئیسپانی) https://web.archive.org/web/20240604233425/https://admin.inec.cr/sites/default/files/2023-11/reResultadosEstimacionPoblacionVivienda2022_3.xlsx. لە ڕەسەنەکە (XLSX) لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٤ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢١ی نیسانی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}:|trans-title=پێویستی بە|title=یان|script-title=ھەیە (یارمەتی); سەردێڕی ونی|ناونیشانی ئەرشیڤ=(یارمەتی) - ↑ Instituto Geográfico Nacional de Costa Rica (٢٠ی حوزەیرانی ٢٠٢٤). [Administrative Territorial Division, 2024 – Totals of Provinces, Cantons and Districts of Costa Rica] (بە ئیسپانی) https://files.snitcr.go.cr/boletines/DTA-TABLA%20POR%20PROVINCIA-CANT%C3%93N-DISTRITO%202024.pdf. لە ١٦ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}:|trans-title=پێویستی بە|title=یان|script-title=ھەیە (یارمەتی); سەردێڕی ونی|ناونیشان=(یارمەتی) - ↑ «Costa Rica - Country Profile - Nations Online Project». www.nationsonline.org. لە ڕەسەنەکە لە ١١ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تەممووزی ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ Rosales، Daniel (٢٣ی شوباتی ٢٠١٦). «Ciudad Panamá y San José tienen la mejor calidad de vida de la región - Revista Summa». Revista Summa (بە European Spanish). لە ڕەسەنەکە لە ١٨ی نیسانی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ «San José's air among cleanest of Latin American cities : The Tico Times | Costa Rica News | Travel | Real Estate». The Tico Times Costa Rica (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٩ی ئابی ٢٠١٥. لە ڕەسەنەکە لە ٦ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٤ی حوزەیرانی ٢٠١٩ ھێنراوە.
- ↑ «Costa Rica still one of the safest places in Latin America». ١٧ی حوزەیرانی ٢٠١٢. لە ڕەسەنەکە لە ٩ی تەممووزی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە.
- ↑ «San José». ٢٠١٦ [2016].
- ↑ «monteverde». archive.org - ES (بە European Spanish).
- ↑ «San José, city, Costa Rica — Infoplease.com». لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی ئابی ٢٠٠٧ ھێنراوە.
- ↑ https://web.archive.org/web/20181222202946/http://www.imprentanacional.go.cr/editorialdigital/libros/historiaygeografia/division_17.pdf. لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٢٢ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٩ی نیسانی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی) - ↑ «Sistema Costarricense de Información Jurídica». لە ڕەسەنەکە لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٣١ی ئایاری ٢٠٢٢ ھێنراوە.
- ↑ «Censos 2011 | INSTITUTO NACIONAL DE ESTADISTICA Y CENSOS». Instituto Nacional de Estadística y Censos (بە ئیسپانی). لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٠ ھێنراوە.
- 1 2 Asamblea Legislativa de la República de Costa Rica (١٣ی ئایاری ٢٠٢٤). «Sistema Costarricense de Información Jurídica» [Municipal Code]. Sistema Costarricense de Información Jurídica (بە ئیسپانی). لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- ↑ Tribunal Supremo de Elecciones (٢١ی شوباتی ٢٠٢٤). «TSE, 1658-E11-2024» (بە ئیسپانی). لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- ↑ Tribunal Supremo de Elecciones. Tribunal Supremo de Elecciones (بە ئیسپانی) https://www.tse.go.cr/declaratorias.htm. لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی) - ↑ Municipalidad de San José (١٩ی حوزەیرانی ٢٠٢٤). Municipalidad de San José (بە ئیسپانی) https://www.msj.go.cr/docu/ActasMunicipales/Corporaci%C3%B3n%202024%20-%202028/Sesiones%20Ordinarias/Sesi%C3%B3n%20Ordinaria%20010%20del%2009%20de%20julio%20de%202024.pdf. لە ٢٣ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی) - ↑ Tribunal Supremo de Elecciones (١٢ی شوباتی ٢٠٢٤). «TSE, 2218-E11-2024» (بە ئیسپانی). لە ٢٠ی تەممووزی ٢٠٢٤ ھێنراوە.
- ↑ «7(v) Climate Classification and Climatic Regions of the World». لە ڕەسەنەکە لە ١٥ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ «The Climate of Tropical Regions». لە ڕەسەنەکە لە ٧ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٧ی ئەیلوولی ٢٠١٦ ھێنراوە.
- ↑ Instituto Nacional de Estadística y Censos. «Censos 2011 | INSTITUTO NACIONAL DE ESTADISTICA Y CENSOS». www.inec.go.cr (بە ئیسپانی). لە ڕەسەنەکە لە ١٤ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٠ ئەرشیڤ کراوە. لە ١ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ Costa Rica Ministry of Education, Unicef, MICS (٢٠١١). Unicef.org https://www.unicef.org/costarica/docs/cr_pub_Folleto_MICS_Educacion.pdf.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی)ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: ناوە فرەکان: authors list (بەستەر) - ↑ «Universidades de San Jos� (Privadas y P�blicas)». لە ڕەسەنەکە لە ٣ی نیسانی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە.
{{cite web}}: replacement character لە|سەردێڕ=لە 25 (یارمەتی) - ↑ «Universidad de Santo Tomás». Universidad de Costa Rica archive. لە ڕەسەنەکە لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨ ھێنراوە.
- ↑ «San Jose, Costa Rica: Complete Capital City Travel Guide» (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٢٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢١. لە ١٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
- ↑ Baker, C.P. (٢٠٠٥). Costa Rica. Dorling Kindersley Eye Witness Travel Guides. لاپەڕە ٦٠.
- ↑ si.cultura.cr https://web.archive.org/web/20141022104843/http://si.cultura.cr/infraestructura/teatro-variedades.html. لە ڕەسەنەکە لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٤ ئەرشیڤ کراوە.
{{cite web}}: پارامەتری|title=ونە یانیش واڵایە (یارمەتی) - ↑ Cota، Isabella. «San Jose, Costa Rica to install its first street signs». لە ڕەسەنەکە لە ١١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠١٢ ھێنراوە.
- ↑ «Inicio». INCOFER (بە ئیسپانی). لە ٣٠ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ Times، Tico (٢٦ی ئەیلوولی ٢٠٢٥). «Costa Rican Court Orders Uber to Pay Millions in Driver Benefits : The Tico Times | Costa Rica News | Travel | Real Estate». The Tico Times | Costa Rica News | Travel | Real Estate (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
- ↑ «Costa Rica: Cuisine». لە ڕەسەنەکە لە ٢٨ی تەممووزی ٢٠١٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ٨ی تەممووزی ٢٠١٣ ھێنراوە.
- ↑ «Sister Cities, Public Relations». لە ڕەسەنەکە لە ٢ی ئازاری ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی ئازاری ٢٠١٣ ھێنراوە.
بەستەری دەرەکی
[دەستکاری]
San José, Costa Rica travel guide from Wikivoyage- Municipalidad de San José: office of the Mayor of San José
- "San José de Costa Rica" . Encyclopædia Britannica (11th ed.). 1911.
- "San José. The capital of Costa Rica" . New International Encyclopedia. 1905.
| نێونەتەوەیی | |
|---|---|
| نەتەوەیی | |
| جوگڕافی | |
| ھی تر | |
