بۆ ناوەڕۆک بازبدە

سالح مەھدی عەمماش

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
سالح مەھدی عەمماش
بە عەرەبی: صالح مهدي عماش
لەدایکبوون١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٤
بەغدا، عێراق
مردن٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩٨٥(١٩٨٥-٠١-٣٠) (٦١ ساڵ ژیاوە)
فینلاند
منداڵHuda Salih Mahdi Ammash
زمانەکانی ئاخاوتنزمانی عەرەبی، زمانی فینلاندی، زمانی ئینگلیزی
پیشەسیاسەتوان، مێژووناس، شاعیر، کارمەندانی سەربازی
پۆستەکانوەزیری بەرگری
دانیشتوویئەعزەمییە
ئەندامی حیزبیحیزبی بەعسی عێراق، حیزبی بەعس
ئایینسوننە
پلەی سەربازیسەرداری یەکەم

سالح مەھدی عەمماش ئەلنەداوی (١٩٢٤–١٩٨٥) مێژوونووس و شاعیر و سەرکردەی سەربازی و وەزیر و سیاسەتمەداری عێراقی بووە. لە ساڵی ١٩٢٤ لە بەغدا لە خێزانێکی خاکی لەدایکبووە و تەمەنی منداڵی و گەنجی لە گەڕەکی ئەلحارەی ئەلئەعزەمییە بەسەر بردووە. ئەو کاتە وەرزشوان بوو، یاری تۆپی پێی دەکرد. دوای تەواوکردنی خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە قوتابخانەکانی بەغدا، پەیوەندی بە کۆلێژی سەربازییەوە کردووە، لەوێ لە ساڵانی ١٩٤٥–١٩٤٨ خوێندوویەتی و وەک ئەفسەرێکی سەربازی دەرچووە. بەشداری شەڕی فەلەستین ساڵی ١٩٤٨ی کردووە و دواتر لە ساڵی ١٩٥٤ کۆلێژی ئەرکانی لە بەغدا تەواو کردووە، دواتر لە ساڵانی ١٩٥٠ پەیوەندی بە بزووتنەوەی ئەفسەرانی ئازادەوە کردووە، بەڵام دوای شۆڕشی ١٤ی تەممووزی ١٩٥٨، پۆستێکی گرنگی نەبووە.[١][٢][٣]

ژیانی پیشەیی

[دەستکاری]

عەمماش دوای کودەتاکەی ١٤ی ڕەمەزان (بزووتنەوەی ٨ی شوباتی ١٩٦٣) وەک وەزیری بەرگری ھەڵبژێردرا، و لە ساڵی ١٩٦٣ پۆستی وەزیری بەرگری وەرگرت، دواتر دوای چەند مانگێک لە پۆستەکەی دوورخرایەوە و دوورخرایەوە بۆ قاھیرە. پاشان لە دوای شۆڕشی ١٧ی تەممووزی ساڵی ١٩٦٨ وەک وەزیری ناوخۆ ھەڵبژێردرا، و لە ساڵی ١٩٦٨ پۆستی وەزیری ناوخۆی بەدەستھێنا. جگە لە پۆستەکەی وەک وەزیری ناوخۆ لە ساڵی ١٩٦٨ تا ساڵی ١٩٧٠ وەک جێگری سەرۆکوەزیران دەستنیشانکرا. پاشان لە ساڵی ١٩٧٠ تا ١٩٧٠ وەک جێگری سەرۆکی کۆمار دەستنیشانکرا عەمماش بە پیلانێک دوورخرایەوە و ھەموو پۆستەکانی پێشووی لێسەندرایەوە. لە ساڵی ١٩٧١ تا کۆتایی ساڵ وەک باڵیۆز لە بارەگای وەزارەتی دەرەوە دەستنیشانکرا، و لە کۆتایی مانگی ئابی ١٩٧٥ لە پاریسەوە گواسترایەوە بۆ فینلاند وەک باڵیۆز تا کۆچی دوایی لە ساڵی ١٩٨٥.[٤]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. Kamil Salman Al-Jabburi (٢٠٠٣). معجم الأدباء من العصر الجاهلي حتى سنة 2002م (بە عەرەبی). بەیرووت: Dar Al-Kotob Al-Ilmiyah. ژپنک ٩٧٨-٢-٧٤٥١-٣٦٩٤-٧. LCCN ٢٠٠٣٤٨٩٨٧٥. OCLC ٥٤٦١٤٨٠١. OL ٢١٠١٢٢٩٣M. Wikidata Q111309344. {{cite book}}: نرخی |ol= بپشکنە (یارمەتی)
  2. وليد الأعظمي، تاريخ الأعظمية، ص213
  3. موسوعة أعلام العراق في القرن العشرين - الجزء الثالث - حميد المطبعي - دار الشؤون الثقافية - بغداد 1995.
  4. معرفة مباشرة للباحث الشاعر هلال ناجي