زمانی گرینلاندی

زمانی گرینلاندی، زمانێکی ئینویتە کە سەر بە لقی ئیسکیمۆیە لە خێزانی زمانی ئیسکالیوت. بە پلەی یەکەم لەلایەن گەلی گرینلاندی ڕەسەنی گرینلاند قسەی پێ دەکرێت، کە تاوەکو ساڵی ٢٠٢٥ نزیکەی ٥٧٬٠٠٠ قسەکەرانی ڕەسەنی ھەیە، کە دەبێتە گەورەترین زمانی ئیسکالیوت بەپێی ژمارەی قسەکەران. بە ڕێنووسی لاتینی نووسراوە، تاکە زمانی فەرمیی گرینلاندە، و زمانێکی کەمینەی ناسراوە لە دانمارک.

لە حوزەیرانی ٢٠٠٩، حکوومەتی گرینلاند، نالاکێرسویسوت، زمانی گرینلاندی کردە تاکە زمانی فەرمیی ناوچە خۆبەڕێوەبەرەکە، بۆ بەھێزکردنی لە بەرامبەر ڕکابەریی زمانی داگیرکەر، دانمارکی. زمانی گرینلاندی پەیوەندییەکی نزیکی بە زمانە ئینویتە کەنەدییەکانەوە ھەیە وەک ئینوکتیتوت. جۆرە سەرەکییەکەی کالالیسوتە، یان گرینلاندی ڕۆژاوا. جۆری دووەم بریتییە لە تونومیت ئۆراسیات، یان گرینلاندی ڕۆژھەڵات. زمانی ئینوگویت (ئینویتەکانی تولێ)ی گرینلاند، ئینوکتون یان ئینویتە جەمسەرییەکان، گەیشتنێکی نوێیە و شێوەزارێکی ئینوکتیتوتە.

زمانی گرینلاندی زمانێکی پۆلیسێنتێتیکە کە ڕێگە بە دروستکردنی وشەی درێژ دەدات بە ھێنانە سەر یەکی ڕەگەکان و پاشگرەکان. ڕێکخستنی مۆرفۆسینتاکتیکی زمانەکە ئێرگاتیڤە، کە ھەردوو بکەری کارێکی تێنەپەڕ و بەرکاری کارێکی تێپەڕ بە یەک شێوە مامەڵە دەکات، بەڵام بکەری کارێکی تێپەڕ بە شێوەیەکی تر. بۆ نموونە، "ئەو گیتارەکە دەژەنێت" لە دۆخی ئێرگاتیڤدا دەبێت وەک بکەرێکی تێپەڕ، لەکاتێکدا "من گیتارێکم کڕی" و "لە کاتێکدا گیتارەکە دەژەنێت" (ئەمەی دووەمیان وەک واتای تێنەپەڕی ھەمان کاری "ژەنین") ھەردووک لە دۆخی ئەبسۆلۆتیڤدا دەبن.