دەرمانساز
A patient consulting a pharmacist | |
| پیشە | |
|---|---|
| ناوەکان | Pharmacist, Chemist, Doctor of Pharmacy, Apothecary |
جۆری پیشە | Professional |
بەشە چالاکەکان | Health care, health sciences, chemical sciences |
| دەربارە | |
| Competencies | Medication |
خوێندنی داواکراو | Doctor of Pharmacy, Master of Pharmacy, Bachelor of Pharmacy |
شوێنی کارکردن | Pharmacy |
پیشە پەیوەندیدارەکان | Physician, pharmacy technician, toxicologist, chemist, other medical specialists |
دەرمانساز، ھەروەھا بە کیمیاگەریش (بە ئینگلیزی: Pharmacist و Chemist)، پیشەی چاودێریی تەندرووستییە کە زانیاریی ھەیە لەسەر ئامادەکاری، میکانیزمی کارکردن، بەکارھێنانی کلینیکی و یاسادانانی دەرمانەکان بە مەبەستی دابەشکردنیان بەسەلامەتی بۆ خەڵک و ھەروەھا پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی ڕاوێژکاری.[١][٢] ھەروەھا دەرمانساز زۆرجار وەک دابینکەری چاودێریی سەرەتایی لە کۆمەڵگادا خزمەت دەکات و خزمەتگوزارییەکان پێشکەش دەکات، وەک: پشکنینی تەندرووستی و کوتان.[٣]
دەرمانسازەکان خوێندن لە ئاستی زانکۆ یان دەرچووان ئەنجام دەدەن بۆ تێگەیشتن لە میکانیزم و کردارەکانی بایۆکیمیاییی دەرمانەکان، بەکارھێنانی دەرمان، ڕۆڵی چارەسەری، کاریگەرییە لاوەکییەکان، کارلێکە ئەگەرییەکانی دەرمان، و پارامیتەرەکانی چاودێریکردن. لە وڵاتانی پێگەیشتوودا، خولێکی دیپلۆما لە کۆلێژە پەسەندکراوەکانەوە، مرۆڤ شایستەی ڕۆڵی دەرمانساز دەکات. ئەمەش جووتە لەگەڵ توێکاری و فیزیۆلۆژی و فیزیۆلۆژیای نەخۆشی. دەرمانسازەکان ئەم زانیارییە تایبەتمەندە لێکدەدەنەوە و دەیگەیەنن بە نەخۆشەکان، پزیشکان و دابینکەرانی چاوەدێریی تەندرووستیی تر.
لەنێو مەرجەکانی تری مۆڵەت پێدان، وڵاتە جیاوازەکان داوا لە دەرمانسازەکان دەکەن کە یان بڕوانامەی بەکالۆریۆس لە دەرمانسازی، ماستەر لە دەرمانسازی، یان دکتۆرا لە دەرمانسازیان ھەبێت.
باوترین پۆستەکانی دەرمانساز بریتین لە پۆستەکانی دەرمانسازی کۆمەڵایەتی (ھەروەھا بە دەرمانسازێکی تاکەکەسی، دەرمانسازێکی ھێڵی یەکەم یان کیمیاگەری دابەشکردن ناودەبرێت)، یان دەرمانسازێکی نەخۆشخانە، کە تێیدا ڕێنمایی و ئامۆژگاری دەدەن لەسەر بەکارھێنانی درووست و کاریگەرییە نەرێنییەکانی دەرمان و دەرمانە پزیشکییەکان.[٤][٥] لە زۆربەی وڵاتان پیشەکە کەوتۆتە ژێر ڕێکخستنی پیشەیی. بەپێی بازنەی یاساییی کارکردن، دەرمانسازەکان لەوانەیە بەشداری بکەن لە نووسینی دەرمان (کە بە «ڕەچەتەی دەرمانساز» ناودەبرێت) و بەڕێوەبردنی ھەندێک چارەسەر (بۆ نموونە، کوتان) لە ھەندێک دەسەڵاتی دادوەریدا.[٦][٧] دەرمانسازەکان دەتوانن لە چەندین شوێنی دیکەشدا کار بکەن، لەوانە پیشەسازی، توێژینەوە، ئەکادیمیا، یاخود لە سوپا و لە حکوومەت.
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Peartree Solutions Inc. (تەممووزی ٢٠٠١). «blueprintforpharmacy.ca» (PDF). لە ڕەسەنەکە (PDF) لە ٣ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٨ ئەرشیڤ کراوە.
- ↑ Skrabal، MZ؛ Kahaleh، AA؛ Nemire، RE؛ Boxer، H؛ Broshes، Z؛ Harris، M؛ Cardello، E (ئەیلوول–تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦). «Preceptors' perspectives on benefits of precepting student pharmacists to students, preceptors, and the profession». Journal of the American Pharmacists Association. ٤٦: ٦٠٥–٦١٢. doi:١٠.١٣٣١/١٥٤٤-٣١٩١.٤٦.٥.٦٠٥.skrabal. PMID ١٧٠٣٦٦٤٧.
- ↑ «Types of Pharmacists & What They Do». Cleveland Clinic (بە ئینگلیزی). لە ٢ی ئایاری ٢٠٢٦ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ Classifying health workers: Mapping occupations to the international standard classification (PDF)، Geneva: World Health Organization، ٢٠١٠، لە ١٠ی شوباتی ٢٠٢٠ ھێنراوە
- ↑ «Pharmacists»، Occupational Outlook Handbook, 2010-11 Edition، US Bureau of Labor Statistics، لە ڕەسەنەکە لە ١١ی ئایاری ٢٠١١ ئەرشیڤ کراوە، لە ١٤ی تەممووزی ٢٠١١ ھێنراوە
- ↑ «Independent prescriber education and training | General Pharmaceutical Council». www.pharmacyregulation.org (بە ئینگلیزی). لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ ھێنراوە.
- ↑ England، N. H. S. «NHS England » Independent prescribing». www.england.nhs.uk (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٥ی حوزەیرانی ٢٠٢٦ ھێنراوە.