دێرەشیش

دێرەشیش
دێرەشیش
گوند
	گوندی دێرەشیش
	دێرەشیش جێگەی لە باشووری کوردستاندا دێرەشیش جێگە لە عێراقدا دێرەشیش جێگە لە ئاسیادا
	پۆتانەکان: 37°19′35″N 42°47′57″E / 37.32652°N 42.79917°Eپۆتانەکان: 37°19′35″N 42°47′57″E / 37.32652°N 42.79917°E
وڵات	عێراق
ھەرێم	کوردستان; باشووری کوردستان
پارێزگا	پارێزگای دھۆک
قەزا	قەزای زاخۆ
ناحیە	ناحیەی دەرکار
بەرزایی	١٤٤٠ مەتر (٤٬٧٢٠ پێ)
زمان و ئایین
• زمان	کوردی(کرمانجی) و سریانی
• ئایین	مەسیحی
• ب پ م(٢٠١٧)	٠٬٧٥٨; بەرز · ٢٦مین
ناوچەی کاتی	UTC+٣:٣٠ (ناوچەی کاتی)
• ھاوین (DST)	UTC+٤:٣٠ (ھاوین)
تەلەفۆن	٠٠٩٦٤

دێرەشیش (بە عەرەبی: دیرشیش)، (بە ئینگلیزی: Dera Shish، بە سوریانی: ܒܝܬ ܬܢܘܪܐ) یەکێکە لە گوندەکانی ناحیەی دەرکار، قەزای زاخۆ، پارێزگای دھۆک، باشووری کوردستان لە عێراق.^[٤]^[٥]^[٦] دەکەوێتە ڕۆژاوای شارۆچکەی دەرکار بە دووری (٢٥)کم.^[٧]

لە گوندەکەدا کڵێسایەکی مار ئەفرێم هەبوو. خانەقای مار ئاتقێن لە نزیک گوندەکە بوو.^[٨]

مێژوو

خانەقای مار ئاتقێن لە کتێبی پاکیزەیی سەدەی نۆیەمدا لە نووسینی ئیشۆدنادا باسکراوە. لە ساڵی ١٩١٣ ٢٠٠ ئاشووری کاسۆلیکی کلدانی دێرە شیش نیشتەجێ بوون، و لەلایەن یەک کڵێسای کارا وەک بەشێک لە ئەپستۆریای زاخۆ خزمەتیان پێدەکرا.^[٩] لە سەرژمێری ساڵی ١٩٥٧ی عێراقدا ژمارەی دانیشتووانی گوندەکە ٣٦١ کەس بووە.^[١٠] ژمارەیەکی بەرچاو لە دانیشتووانی لە ئەنجامی شەڕی یەکەمی عێراق – کورد لە سەرەتای شەستەکاندا ھەڵھاتن. دێرەشیش لە ساڵی ١٩٧٥ لە لایەن حکوومەتی عێراقەوە وێران کرا و ئەو ٥٠ خێزانەی ماوەتەوە ئاوارە بوون، و خانەقاکەش لەلایەن سەربازە عێراقییەکانەوە لە کاتی شاڵاوی ئەنفال لە ساڵی ١٩٨٧دا ڕووخێنرا.

تا ساڵی ٢٠١١، ٨ خێزان گەڕابوونەوە بۆ دێرەشیش، دامەزراوەی ھێزلیش ٢٠ خانوو و ھۆڵێکی کۆمەڵایەتی دروستکردبوو، و ژێرخانی گوندەکەی پەرەپێدا. تا ساڵی ٢٠١٦ گوندەکە ٣٢ ئاشووری تێیدا نیشتەجێیە.^[١١]

تۆپخانەکانی تورکیا بنکەکانی پەکەکەیان لە دەڤەری سندی لە قەزای زاخۆ تۆپبارانکرد، کە دەکەونە دەوروبەری گوندەکانی مێرگەشیش و دێرەشیش.^[١٢]

سەرچاوەکان

↑ «ئاڵای ھەرێمی کوردستان». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
↑ «دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.
↑ «Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab». hdi.globaldatalab.org (بە ئینگلیزی). لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە.
↑ دکتۆر عبدوڵڵا غفور. «جوگرافیای کوردستان» (PDF) (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
↑ دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور. «کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997» (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
↑ «ماددەی ١٤٠» (PDF) (بە عەرەبی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)
↑ https://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html
↑ Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers
↑ Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers.
↑ Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University
↑ https://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35242.html
↑ https://www.kurdistan24.net/ckb/story/35964

[1] «ئاڵای ھەرێمی کوردستان». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.

[2] «دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ھەرێم». KRG. لە ٩ی ئابی ٢٠٢٣ ھێنراوە.

[GlobalDataLab-3] «Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab». hdi.globaldatalab.org (بە ئینگلیزی). لە ١٣ی ئەیلوولی ٢٠١٨ ھێنراوە.

[4] دکتۆر عبدوڵڵا غفور. «جوگرافیای کوردستان» (PDF) (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)

[5] دکتۆر عبدوڵڵا غەفوور. «کوردستان دابەشی کارگێری و ترێتۆری 1927-1997» (بە کوردی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)

[6] «ماددەی ١٤٠» (PDF) (بە عەرەبی). لە ١ی ئایاری ٢٠٢٤ ھێنراوە.{{cite web}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: زمانی نەناسراو (بەستەر)

[7] ttps://www.geonames.org/99237/republic-of-iraq.html

[8] Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers

[9] Wilmshurst, David (2000). The Ecclesiastical Organisation of the Church of the East, 1318–1913. Peeters Publishers.

[10] Donabed, Sargon George (2015). Reforging a Forgotten History: Iraq and the Assyrians in the Twentieth Century. Edinburgh University

[11] ttps://www.ishtartv.com/en/viewarticle,35242.html

[12] ttps://www.kurdistan24.net/ckb/story/35964

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]

[٨]

[٩]

[١٠]

[١١]

[١٢]