دیتانەی دوو مەرج

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
(x^2)sin(x^(-1)).png

لە هەژماری جیاکاری و تەواوکاری دیتانەی دوو مەرج (بە ئینگلیزی: Squeeze theorem) ڕێسایەکی گرینگە سەبارەت بە ڕادە (ئامانجی) فانکشنەکان. دیتانەی دوو مەرج بۆ دۆزینەوەی ڕادەی فانکشنێک بە گوێرەی هەڵسەنگاندن لەگەڵ ڕادەی دوو فانکشنی تر کە بەهاکەیان زانراوە بەکار دێت. یەکەمین جار ئەرەشمیدوس و ئودۆکوس بۆ هەژمارکردنی ژمارەی پای () ئەو ڕێسایەیان بە شێوەی ئەندازەیی بەکار هێنا و گاوس بە زاراوەگەلی ئەمڕۆیی ڕێسابەندی کرد.

پێناسە[دەستکاری]

[١] ئەگەر و و سێ فانکشنیی پێناسە کراو لەسەر ماوەی I بن و a خاڵێک لە نێو ماوەی I بێت و وا دابنێین بۆ هەر x کە x≠a لاسەنگەی خوارەوە پاسادان بێت

و هەروەها وا دابنێن

ئەوا

سەلماندن[دەستکاری]

بە پێی پێناسەی ڕادەی ئینفیمۆم و سوپریمۆم لاسەنگەی خوارەوە پاسادانن

کەواتە

لاسەنگەکانی سەرەوە هەموو دەبنە هاوکێشە و سەلماندنەکە تەواوە.

نموونە[دەستکاری]

x2 sin(1/x) نموونەی بەکارهێنانی دیتانەی دوو مەرج

ڕادەی ناتوانین بە ڕێسای

شیکاری بکەین. لەبەر ئەوەی ڕادەی بوونی نییە. بە گوێرەی پێناسەی نەخشەی ساین لاسەنگەی خوارەوە پاسادانە:

کەواتە

چوون

,

بە بەکارهێنانی دیتانەی دوو مەرج هەروەها دەکاتە سیفر.

نموونەی تر[دەستکاری]

بەهای دوو ڕادەی گرینگی خوارەوە بە بەکار هێنانی دیتانەی دوو مەرج بەدەست دێت. ئەو دوو ڕادەیە لە زۆربەی پەیوەندێکانی سێگۆشەزانی و هەروەها ڕێسای لۆپیتاڵ رۆڵی گرینگیان هەیە.

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. ^ Sohrab, Houshang H. (2003). Basic Real Analysis (2nd ed.). New York: Birkhäuser. p. 104. ISBN 978-1-4939-1840-9.