دایناسۆری کاماراسۆر

دۆخی پاراستن
FOSSIL
پۆلێنکردنی زانستی
شانشین	ئاژەڵ (Animalia)
پۆل	خشۆکەکان (Reptilia)
خێزان	کاماراسۆرید (Camarasauridae)
ڕەگەز	Camarasaurus
جۆر	C. supremus (باوترین)
ناوی زانستی
ناوی دوانی	Camarasaurus supremus
نووسەری دوانی	(Cope, 1877)
ناوی سێیانی	'
نەخشەی جوگرافی
ھاوناوەکان

دایناسۆری کاماراسۆر (بە ئینگلیزی: Camarasaurus، ناوی زانستی: Camarasaurus) ڕەگەزێکە لە دایناسۆرە سۆرۆپۆدەکان (sauropods)، واتە دایناسۆرە گیاخۆرە ملدرێژ و چوارپێیەکان، کە لە سەردەمی جوراسیی کۆتاییدا (نزیکەی ١٥٥ بۆ ١٤٥ ملیۆن ساڵ لەمەوبەر) لە ئەمریکای باکوور ژیاوە.

ناوکی "کاماراسۆر" لە زمانی یۆنانییەوە ھاتووە و بە واتای "مارمێلکەی ژووردار" یان "مارمێلکەی بۆشایی دار" دێت. ھۆکاری ئەم ناوەش بوونی بۆشایی یان "ژووری" گەورەیە لەناو بڕبڕەکانی پشتیدا، کە یارمەتیی کەمکردنەوەی کێشی ئەم زیندەوەرە زەبەلاحەی داوە. کاماراسۆر باوترین و زۆرترین پاشماوەی سۆرۆپۆدە کە لە ئەمریکای باکووردا دۆزراوەتەوە.

وێنەی ئێدوارد درینکەر کۆپ لە نوسینگەی ماڵەکەیدا لە ساڵانی ١٨٧٠، لە تەنیشت بڕبڕەیەکی ملی کاماراسۆر سوپریمەس (*Camarasaurus supremus*).

ھێڵکارییەکی پێوانەیی کە قەبارەی مرۆڤێک بە گەورەترین نموونەکانی کاماراسۆر بەراورد دەکات.

دۆزینەوە و ناو

ئێسکەپەیکەری کاماراسۆر لە مۆزەخانەی ڕۆیاڵ تیرێل.

یەکەم پاشماوەی کاماراسۆر لە ساڵی ١٨٧٧ لەلایەن زانای شوێنەوارە دێرینەکان، ئێدوارد درینکەر کۆپ (Edward Drinker Cope) دۆزرایەوە. کاتێک کۆپ سەیری بڕبڕە ئێسکییەکانی پشتی کرد، تێبینیی کرد کە بۆشایی گەورەیان تێدایە، بۆیە ناوی "کاماراسۆر"ی لێنا، کە لە دوو وشەی یۆنانی پێکدێت: kamara ("ژوور" یان "بۆشایی") و sauros ("مارمێلکە").

کاماراسۆر بە "دایناسۆری ملدرێژی کلاسیک" دادەنرێت چونکە پاشماوەکانی زۆر بە باشی پارێزراون و چەندین ئێسکەپەیکەری تەواوی لێ دۆزراوەتەوە، ئەمەش وای کردووە زانایان تێگەیشتنێکی زۆر باشیان لەسەر شێوە و ژیانی ھەبێت.

تایبەتمەندییە جەستەییەکان

ھەرچەندە کاماراسۆر زۆر گەورە بوو، بەڵام بە بەراورد لەگەڵ ھەندێک سۆرۆپۆدی تر وەک دیپلۆدۆکەس، جەستەیەکی کۆکراوەتر و کورتتری ھەبوو.

قەبارە: درێژییەکەی بە گشتی دەگەیشتە نزیکەی ١٥ بۆ ١٨ مەتر، و کێشی لە نێوان ١٨ بۆ ٢٠ تەن خەمڵێنراوە، کە نزیکەی کێشی سێ فیلی ئەفریقییە.

پەیکەرێکی دروستکراوی کاماراسۆر

کەللەسەر و ددانەکان: یەکێک لە دیارترین جیاوازییەکانی لەگەڵ دیپلۆدۆکەس، کەللەسەرەکەیەتی. کاماراسۆر کەللەسەرێکی کورتی چوارگۆشەیی و بەھێزی ھەبوو. ددانەکانی گەورە و شێوە کەوچکی بوون (spoon-shaped) و بە درێژایی شەویلگەکانی بڵاوببوونەوە. ئەم ددانە بەھێزانە بۆ بڕین و لەتکردنی ڕووەکی ڕەق و grubber گونجاو بوون.

مل و کلک: ملی بە بەراورد لەگەڵ دیپلۆدۆکەس کورتتر و ئەستوورتر بوو. کلکیشی بە ھەمان شێوە کورتتر بوو و وەک قامچی بەکارنەدەھات. جەستەی بە گشتی پتەو و بەھێز بوو.

ژینگەی کۆن و خۆراک

کاماراسۆر لە سەردەمی جوراسیی کۆتایی لەو ناوچەیەدا ژیاوە کە ئێستا دەکاتە ئەمریکای باکوور. وەک دایناسۆرێکی گیاخۆر (herbivore)، بەھۆی ددانە بەھێزەکانی و ملە بەرزەکەیەوە، دەیتوانی ئەو ڕووەکە ڕەقانە بخوات کە لە بەرزایی مامناوەنددا بوون، وەک گەڵا و لقی دارە ئەرخەوانەکان و سایکادەکان.

پێدەچێت کاماراسۆر خواردنەکەی زۆر نەجووبێت، بەڵکو تەنھا لقی ڕووەکەکانی بڕیبێت و بە تەواوی قوتبدابێت. زانایان پێیان وایە کە بەردی بچووکی (gastroliths) قوتداوە بۆ یارمەتیدانی پرۆسەی ھەرسکردنی خواردنە ڕەقەکان لەناو گەدەیدا.

سەرچاوەکان

لەسەر بنەمای وتارەکانی ویکیپیدیای ئینگلیزی، ئیسپانی و سەرچاوەی دەرەکیی ترەوە وەرگیراوە، بە داڕشتنێکی جیاواز و فراوانتر نەک وەرگێڕانی وشەبەوشە.