داگیرکردنی شیروان لەلایەن سەفەوییەکان
| داگیرکردنی شیروان لەلایەن سەفەوییەکان | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||
| |||||||||
| ھێز | |||||||||
| ٢٨،٠٠٠ | ٧،٠٠٠ | ||||||||
| زەرەر و زیانە گیانییەکان | |||||||||
| تەواوی سووپا | نەزانراو | ||||||||
دگیرکردنی شیروان لەلایەن سەفەوییەکان هەڵمەتێکی شا ئیسماعیلی یەکەم بوو. لە کۆتاییەکانی ساڵی ١٥٠٠، شا ئیسماعیل بە سەرکەوتوی توانی ناوچەی شیروان داگیربکات،[١] کە سووپایەکانیان ژمارەیان زیاتر بوون لە سووپای شا ئیسماعیل، ناوچەکەی داگیرکرد. شیروانشا فەروخ یەسار لەم شەڕە فەروخ یەسار، و هەموو سوپاکەی خۆی کوژران. ئەو هەڵمەتە بووە هۆی ڕووخاندنی شیروانشانەکان، کە بۆ چەندین سەدە فەرمانڕەوایی بەشێکی زۆری قەفقازیان کردبوو.
پێشبینی
[دەستکاری]شێخ حەیدەر باوکی شا ئیسماعیل و شێخ جونەیدی باپیری شا ئیسماعیل لە شەڕدا لەلایەن فەرمانڕەواکانی شیروانەوە کوژرابوون، بە ڕێککەوت لە ساڵانی ١٤٨٨ و ١٤٦٠.[٢] ئیسماعیل هاوینی ساڵی ١٥٠٠ هێزێکی حەوت هەزار چەکداری قزڵباشی لە ئازەربایجان کۆکردەوە کە پێکهاتبوون لە ئێلەکانی ئوستاجو، شەملی، مەولەوی، تەکێلی، دولکەدر، ئەفشار، قاجار و ڤارساک.[٣] ماوەیەکی کەم پێش دەستپێکردنی هێرشەکەی، بە بینینی لاوازی شانشینییە پارچەپارچەبووەکانی جۆرجیا، سامتسخێی تاڵان کرد. لە هەمان کاتدا، پاشاکانی جۆرجیا کۆنستنتین دووەم و ئەسکەندەری یەکەم، بە ڕێککەوت کارتلی و کاخێتی، هان دا بۆ هێرشکردنە سەر موڵک و ماڵی عوسمانی لە نزیک تەبرێز، بەو بەڵێنەی کە ئەو باجە هەڵبوەشێنێتەوە کە کۆنستنتین ناچار بوو بیدات بە ئاق قۆیونلو کاتێک تەورێز گیرا.[٤] لە مانگی کانوونی دووەمی ساڵی ١٥٠٠ بە مەبەستی تۆڵەسەندنەوە لە باوباپیرانی کوژراو، شا ئیسماعیل بە هێزی ٧٠٠٠ کەسییەکەیەوە لە ڕووباری کورە پەڕیەوە بۆ ناو شاری شیروان و بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوە شکستی بە فەروخ یەسار، پاشای ئەو کاتی شیروان و تەواوی سوپای ٢٧ هەزار کەسییەکەی هێنا و لە شەڕێکی چەقبەستوودا لە جەبانی نزیک پایتەختی شیروانشا شەماخی،[٥] یان لە گوڵستان (گوڵستانی ئێستا، گۆرانبۆی، ناگۆرنۆ-قەرەباخ).[٢][٦] دواتر ڕێپێوانێکی کرد بۆ ئەوەی بگاتە کەنارەکانی قەزوین و باکوی گرت.[٢]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Worringer، Renée (٢٠٢١). A Short History of the Ottoman Empire. لەلایەن en وەرگێڕدراوە. University of Toronto Press. لاپەڕە ١١٦. ژپنک ٩٧٨١٤٤٢٦٠٠٤٣٠.
- 1 2 3 Sicker، Martin (٢٠٠٠). The Islamic world in ascendancy: from the Arab conquests to the siege of Vienna. Westport, Conn: Praeger. ژپنک ٩٧٨-٠-٢٧٥-٩٦٨٩٢-٢.
- ↑ Safevi Devletinin Kuruluşu ve Gelişmesinde Anadolu Türklerinin Rolü. ئەنقەرە. ١٩٩٢. لاپەڕە ١٥.
{{cite book}}: ڕاگرتنی شێوازی سەرچاوەی ١: location missing publisher (بەستەر) - ↑ Rayfield، Donald (٢٠١٣). Edge of Empires: A History of Georgia. London: Reaktion Books. ژپنک ٩٧٨-١-٧٨٠٢٣-٠٧٠-٢.
- ↑ Jackson، Peter، ed. (١٩٨٦)، The Cambridge history of Iran. 6: The Timurid and Safavid periods / ed. by Peter Jackson (چاپی 6. print)، Cambridge: Cambridge Univ. Pr، ژپنک ٩٧٨-٠-٥٢١-٢٠٠٩٤-٣
{{citation}}:|ڕێکەوتی سەردان=پێویستی بە|ناونیشان=ھەیە (یارمەتی) - ↑ Roy، Kaushik (٢٠١٤). Military transition in early modern Asia, 1400-1750: cavalry, guns, government and ships. Bloomsbury studies in military history. London: Bloomsbury. ژپنک ٩٧٨-١-٧٨٠٩٣-٨٠٠-٤.
