دانپێدانانی نێونەتەوەییی بە دەوڵەتی فەلەستین

دانپێدانانی نێونەتەوەییی بە دەوڵەتی فەلەستین ئامانجێکی ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین بووە لە دوای جاڕنامەی سەربەخۆیی فەلەستینەوە کە لە ١٥ی تشرینی دووەمی ١٩٨٨ لە جەزائیر لە وڵاتی جەزائیر لە دانیشتنێکی نائاسایی دەربەدەری ئەنجومەنی نیشتمانیی فەلەستین ڕاگەیەندرا. ئەم ھەواڵە بە خێرایی لەلایەن ژمارەیەک وڵاتەوە ناسێندرا و تا کۆتایی ئەمساڵ دەوڵەتی فەلەستین لەلایەن زیاتر لە ٨٠ وڵاتەوە ناسرابوو. لە مانگی شوباتی ساڵی ١٩٨٩ لە ھەوڵێکدا بۆ چارەسەرکردنی ململانێی بەردەوامی ئیسرائیل و فەلەستین، ڕێککەوتننامەکانی ئۆسلۆ کە لە ئەیلوولی ١٩٩٣ لە نێوان ئیسرائیل و ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین واژوو کرا، دەسەڵاتی فەلەستینی وەک ئیدارەیەکی کاتیی خۆبەڕێوەبەری لە ناوچەکانی فەلەستین دامەزراند. فەلەستین وەک دەوڵەت لەلایەن ئیسرائیل و زۆربەی وڵاتانی ئەمریکای باکوور و یەکێتیی ئەورووپا و ئوسترالیا و ئەوانی ترەوە دانپێدانانیان پێدا نییە، ھەرچەندە ئەم وڵاتانە بەگشتی پشتیووانی لە چارەسەری دوو دەوڵەتی بۆ ململانێی ئیسرائیل و فەلەستین دەکەن و جەخت لەوە دەکەنەوە کە دامەزراندنی دەوڵەتێکی لەو شێوەیە تەنھا لە ڕێگەی دانوستانی ڕاستەوخۆی نێوان ئیسرائیل و دەسەڵاتی فەلەستین دەتوانرێت بەدیبھێنرێت.

لە ٢٩ی تشرینی دووەمی ٢٠١٢، کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان پێشنیازێکی پەسەند کرد بۆ گۆڕینی پێگەی فەلەستین وەک «قەوارەیەک» بۆ «دەوڵەتێکی چاودێری نا ئەندام» و ١٣٨ دەنگی بەڵێ، ٩ دەنگی نەخێر و ٤١ دەنگی بێ لایەنی بەدەست ھێنا. لە کۆی ١٩٣ وڵاتی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان ١٤٧ وڵاتیان دەوڵەتی فەلەستینیان وەک وڵاتێکی ئەندامی تەواوی نەتەوە یەکگرتووەکان ناساندووە، تا مانگی ئایاری ٢٠٢٤. بەڵام زۆرێک لەو وڵاتانەی کە دان بە دەوڵەتی فەلەستین نادەن، سەرەڕای ئەوەش ڕێکخراوی ڕزگاریخوازی فەلەستین وەک "نوێنەری گەلی فەلەستین" دەناسن.

لە ١٠ی ئایاری ٢٠٢٤، کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بڕیاری وەرگرتنی فەلەستین وەک دەوڵەت لە نەتەوە یەکگرتووەکاندا پەسەند کرد. لەبەرامبەردا ١٤٧ وڵاتی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان لە کۆی ١٩٣ وڵاتی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان، دەوڵەتی فەلەستینیان وەک وڵاتێکی ئەندامی تەواوی نەتەوە یەکگرتووەکان ناساندووە، تا مانگی ئایاری ٢٠٢٤.

لە نێوان گروپی بیستدا، نۆ وڵاتی ( ئەرژەنتین، بەڕازیل، چین، ھیندستان، ئەندەنوسیا، ڕووسیا، سعوودیە، باشووری ئەفریقا، تورکیا) فەلەستینیان وەک دەوڵەت ناساندووە، لەکاتێکدا دە وڵات ( ئوسترالیا، کەنەدا، فەڕەنسا، ئیتاڵیا، ئەڵمانیا، ژاپۆن، مەکسیک، کۆریای باشوور، بەریتانیا، ئەمریکا) وەک دەوڵەت دانیان پێدا نەناوە.