داستانی کۆڕێ

داستانی کۆڕێ یان داستانی شکاندنی ھەیبەتی بەعس، یەکێکە لە گرنگترین شەڕەکانی کورد لە باشووری کوردستان. ئەم شەڕە لە ٧ی نیسانی ١٩٩١ لە ناوچەی کۆرێ (نێوان شەقڵاوە و مەسیف) ڕوویدا.

پێشینە

بارودۆخی ئەو کاتە دوای ڕاپەڕینە مەزنەکەی ساڵی ١٩٩١، ڕژێمی بەعس بە سەرکردایەتی سەددام حوسێن ھێرشێکی بەرفراوانی (کۆڕەو) بۆ سەر کوردستان دەستپێکردەوە. سوپای عێراق بە ھەموو ھێز و چەکێکی قورسەوە دەیەویست دەست بەسەر شارەکانی ھەولێر، دھۆک و سلێمانیدا بگرێتەوە و ڕوو بکاتە ناوچە شاخاوییەکان بۆ لەناوبردنی تەواوەتی بەرگریی کورد.

ڕووداوەکان

ھێزەکانی سوپای عێراق، بە تایبەت گاردی کۆماری، بە پاڵپشتی تانک و فڕۆکە گەیشتنە دەشتی کۆڕێ. ئامانجیان ئەوە بوو لەوێوە بەرەو شەقڵاوە و پاشان قەندیل و سنوورەکان بڕۆن.

• بەرگریی پێشمەرگە: ھێزی پێشمەرگە بە چەکی سادە بەڵام بە ئیرادەیەکی پۆڵایینەوە لە دەربەندی کۆڕێ سەنگەریان گرتبوو.
• شکستی بەعس: لەو نەبەردییەدا، پێشمەرگە توانی سوپایەکی پڕچەک تێکبشکێنێت. چەندین تانکی جۆری T-72 (کە ئەو کاتە بە شانازیی سوپای عێراق دادەنرا) تێکشکان و دەیان سەرباز و ئەفسەری ڕژێم کوژران و بەدیل گیران.
• بەکارھێنانی مووشەکی میلان: یەکێک لە دەنگۆ و ڕاستییە ناسراوەکان ئەوەیە کە بۆ یەکەمجار لەو شەڕەدا چەکی دژە تانک کاریگەرییەکی گەورەی ھەبوو لە ڕاگرتنی تانکەکانی گاردی کۆماری.

گرنگی و ئەنجامەکانی داستانی کۆرێ

ئەم شەڕە تەنھا سەرکەوتنێکی سەربازی نەبوو، بەڵکو وەرچەرخانێکی سیاسی گەورە بوو:

• ناچارکردنی بەعس بۆ دانوستان: دوای ئەم شکستە، ڕژێمی سەدام تێگەیشت کە بە ھێزی سەربازی ناتوانێت کۆتایی بە بەرگریی کورد بھێنێت، بۆیە ناچار بوو داوای گفتوگۆ و ئاگربەست بکات.
• پاراستنی دەستکەوتەکانی ڕاپەڕین: ئەگەر لە کۆرێ ڕژێم سەرکەوتوو ببوایە، ڕەنگە نەخشەی سیاسیی ئەمڕۆی ھەرێمی کوردستان بوونی نەبوایە.
• بەرزکردنەوەی ورەی گەل: لەکاتێکدا خەڵک لە کۆڕەو و ئاوارەییدا بوون، ئەم ھەواڵە وەک ئومێدێکی گەورە بڵاو بووەوە.