بۆ ناوەڕۆک بازبدە

خەسرەو خانی دووەم

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە

خەسرەو خانی دووەم لە ساڵی ١٧٥٤ تا ١٧٨٩/١٧٨٨ والیی ئەردەڵان بووە و بەسەر بەشێکی زۆری کوردستاندا (ڕۆژھەڵاتی کوردستان) حکوومەتی کردووە.[١][٢]

ئەو پشتگیریی تەواوەتیی خۆی دا بە حاکمی زەندییەکان بە ناوی کەریم خانی زەند (ح. ١٧٥١–١٧٧٩) دا. لە مانگی نیسانی ساڵی ١٧٧٧ لە شەڕێکدا بە ھێزێکی عوسمانی دۆڕا، بەڵام دواتر لەو ساڵەدا بەشداریی لە ھەڵمەتە سەرکەوتووەکەی کەریم خانی زەند کرد دژی عوسمانییەکان. دوای مردنی کەریم خان لە ساڵی ١٧٧٩، قۆناغێکی نائارامی ڕوویدا کە لەو ماوەیەدا خەسرەو خان سەرکەوتنی بەسەر دوو ئیدیعای تەختی ئێراندا بەدەستھێنا: ئەڵڵا قوولی خانی زەنگنە لە عەشیرەتی زەنگەنە لە نزیک پایتەختی ئەردەڵانی سنە، و جەعفەر خانی زەند لە بەھار (ھەمەدان). خەسرەو خان دەسەڵاتی خۆی بەسەر زەوییەکی زۆردا دامەزراند، لەنێویاندا مەلایێر و گوڵپایەگان.[٣][٤] کاتێک بینی حاکمی قاجاڕی ئاغا محەممەد خانی قاجاڕ دیارترین کاندیدی تەختی پادشایەتییە، بەیعەتی خۆی بۆ ئەو گۆڕی. لە ماوەی ساڵانی ١٧٦٠دا، خەسرەو خان کۆشکێکی گەورەی بە ناوی خەسرەوییە لە سنە دروست کرد.[٢]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. تاریخ کردهای اردلان (بە فارسی). ژپنک ٩٧٨-٩٦٤-٩٨٠-١٧٤-٢. لە ڕەسەنەکە لە ٢٢ی ئایاری ٢٠٢٥ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٩ی ئابی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
  2. 1 2 Oberling 1988.
  3. ( تاریخ مشاهیر کرد ، جلد 3 ، بابا مردوخ روحانی ، انتشارات سروش ، 1371، تهران)
  4. «BANĪ ARDALĀN». Encyclopaedia Iranica (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٢ی تەممووزی ٢٠٢٦ ھێنراوە.

پەراوێزەکان

[دەستکاری]