خەج و سیامەند

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
Jump to navigation Jump to search

چیرۆکی دڵداری خەج و سیامەند سنوورەکانی رۆژهه‌ڵاتی کوردستانی تێپەراندووە و لە لایەن زۆرێک لە هۆنەر و حەیران بێژەکان( بە هەموو زاراوەکانی کوردیه‌وه‌) وەک بەیت وتراوەتەوە . مێژووی روودانی چیرۆکەکە تا ئێستاش هەر ناروونە بەلام بە له‌به‌رچاو گرتنی ناوی کاراکتەری داستانەکە ( ناوەکان کوردین) وا پێدەچێت سەردەمی پێش هاتنی ئیسلام یا سالەکانی سەرەتایی هاتنی ئیسلام بۆ ناوچەکە روویدابێ، وەک هەموومان دەزانیین لە گەل هاتنی ئیسلام بۆ کوردستان ناوە عەربیەکان لە کوردستان زیاد بوو تا وای لێ هات بە دەگمەن ناوی کوردی لە مێژووی دوای ئیسلامدا دەبینرێ بۆیەش دەتوانیین بلێن بۆ ئەو سەردەمە دەگەرێتەوە، بەلام تا ئێستا لە سەر ئەم چیرۆکە لێکۆلینەوەیەکی زانستیانە و بابەتیانە نەکراوە ئەوەش کە ماوەتەوە پشتاوپشت و زار بە زار بە نەوەی ئێستا گەیشتووە وەک دەوترێ سیامەند و خەج ئامۆزای یەکتر بوونە و خەوج حەوت برای هەبووە و بەلام بە هۆی کێشەی بنەمالەو قسە وقسەلۆکی خەلک باوکی خەج، خەج نادات بە سیامەند لە گەل ئەوەش دا سیامەند لە رێی پیاو ماقوولان زۆر هەول دەدات باوکی خەج رازی بکات بەلام باوکی خەج رازی نابێت،سیامەند و خەجیش ئەوەندەیان یەکتر خۆشویستوە کە گفتیان بە یەکد دابوو تا مردن لە گەل یەک بن،سیامەند ناچار دەبێ خەج هەلگرێ و بچنە دەر لە ئاوایی و روو دەکەنە چیای سیپان (بەردی گوێز) کە دەروانێتە ئاوایەکە بۆیەش دەچن بۆ ئەو چیایە چونکە لە سەر لووتکەکەی را دەیانتووانی جم و جۆلی خەلکەکەو و بنەمالەی خەج بخەنە ژێر چاو،هەر وەک لە جۆگرافیای ناوچەکەشدا بەدی دەکرێ لە چیای سیپان را دەتوانرێ چاوەدێری و جم وجۆلی خەلک بکرێ، باوک و براکانی خەج بە شوینیان دا دەگەرێن،خەج و سیامەند ماوەیەک لە چیایەکە دا خۆ حەشار دەدەن تا رۆژێکیان سیامەند کە لە سەر رانی خەج خەوی لێکەوت و کاتیک لە خەوە هەلدەستێ چەندین بزنە کێوی دەبینێ کە بە هەموویان هێرش دەکەنە سەر دانەیەک لە بزنەکان کە رەنگی سوورە بەلام دەرەقەتی نایەن،خەج بە سیامەند دەڵێی ئەو نێریە سوورە تۆی ئەوانی تریش براکانمن کە بە شوێنتەوە و شەرت لە گەل دەکەن،سیامەند بە بیستنی ئەو قسەیە تیرو کەوانەکەی دەر دێنێ و هێرش دەکاتە سەر نێریە سوورەکەو چەند تیری لێدەدات و دەیکەوێنێت،دوای کەوتنی بزنەکێوێکە سیامەند هەول دەدات  بیکووژێتەوە بەلام بزنەکێوێکە کە بە چەندین جێ بریندارە و خۆ لە خۆل دەگەوزێنێ تا سیامەند دێت سەری دەگرێ کە بیکوژێتەوە شەقۆنێک لە سیامەند دەدات، سیامەند لە رەوەزە سەخت و بەرزەکانی سیپان دەکەوێتە خوارەوە و بە سەر دارە بەنێک دا دەکەوێ،خەج کە هیچی بۆ یارمەتیدانی سیامەندی پێناکرێ هانا بۆ خەلکی ئاوای دەبات بۆ رەزگار کردنی خۆشەویستەکەی،بەلام بە هۆی بەرزی و جابەو رەوەزەکەی کە سیامەند لێ هەلدێراوە خەلک هیچان بۆ ناکرێ،خەجیش کە گفتی بە سیامەند دا بوو تا مردن لە گەلی دابێ بۆیەش بریار دەدا ئەویش خۆ هەلدێرێ و تا دوا ساتەکانی ژیانیش لە گەل سیامەند بێ،خەج خۆ هەلدەدێرێتە خوارەوە و دەکەوێتە تەنیشت سیامەند و پێش سیامەند گیانی لە دەس دەدات و هەر دووکیان دەمرن.خەج و سیامەند چیرۆکی دوو دلدارە کە بوونە قوربانی داب و نەریتی خێلەکی ئەو سەردەمی کوردستان.