بۆ ناوەڕۆک بازبدە

خوێنی تەواو

لە ئینسایکڵۆپیدیای ئازادی ویکیپیدیاوە
خوێنی تەواو
یەکەیێکی خوێنی تەواو پاش کرداری کۆکردنەوەی لە بانکی خوێن

خوێنی تەواو بریتییە لە خوێنی مرۆڤ کاتێک لە خوێنبەخشینێکی ستانداردەوە وەردەگیرێت.[١] بەکاردێت لە چارەسەرکردنی خوێنبەربوونێکی زۆر، ئاڵوگۆڕی خوێن، و ھەروەھا کاتێک خەڵک خوێن دەبەخشنە خۆیان (بۆ مەبەستێکی دیاریکراو وەک نەشتەرگەرییەکی چاوەڕوانکراو)[٢].[١] یەکەیێک لە خوێنی تەواو (~٥١٧ مل) ئاستی ھیمۆگلۆبین بەرزدەکاتەوە بە نزیکەیی ١٠ گرام/لیتر.[٣][٤] بە گشتی پشکنینی گونجاوی بۆ خوێنەکە دەکرێت پێش ئەوەی بگوازرێتەوە.[٢][٥] جا بەدەرزیێک لەڕێگای خوێنھێنەرێکەوە دەدرێت بە کەسەکە.[٦]

کاریگەرییە لاوەکییەکانی بریتین لە کاردانەوەکانی ھەستۆکی وەکو ئانافیلاکسی، تێکشکانی خڕۆکەسوورەکانی خوێن، بەرزبوونەوەی پۆتاسیۆمی خوێن، تەشەنا، کەڵەکەبوونی شلە و زامداربوونی سییەکان.[٢][٣] خوێنی تەواو پێکھاتووە لە خڕۆکەسوورەکان، خڕۆکەسپییەکان، پەڕەکانی خوێن، و پلازمای خوێن.[٣] بۆ بەکارھێنان باشترین کات ھەمان ڕۆژی کۆکردنەوەیەتی؛ سەرەڕای ئەوە، دەتوانرێت بەکاربێت تاوەکو سێ ھەفتەش.[٥][٣][٧] بە شێوازی ئاسایی خوێنەکە تێکەڵدەکرێت لەگەڵ دژەمەیین و پارێزەرێک لەکاتی پڕۆسەی کۆکردنەوەیدا.[٨]

یەکەم گواستنەوەی خوێنی تەواو لە ساڵی ١٨١٨ بوو؛ سەرەڕای ئەوەش، بە شێوەیەکی باو بەکارنەھات تا ساڵانی جەنگی جیھانی یەکەم و دووەم.[٥][٩] لە لیستی دەرمانە پێویستییەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیھانیدایە.[١٠] لە ھەشتاکانی سەدەی ڕابردوو لە ئەمریکا تێچووی ھەر یەکەیێک لە خوێنی تەواو نزیکەی ٥٠ دۆلاری ئەمریکی بوو.[١١] لە ئێستادا خوێنی تەواو بە بەربڵاوی بەکارنایەت تەنیا لە وڵاتانی پەرەئەستێن و کەرتی سەربازی نەبێت، لەجیاتی ئەوە بەکاردێت بۆ دروستکردنی ژمارەیەک بەرھەمی خوێن لەوانە خڕۆکەسووری خەستکراو، پەڕەی خوێن، فاکتەرەکان، و پلازمای بەستوو.[١][٢]

سەرچاوەکان

[دەستکاری]
  1. ^ ئ ا ب Hillyer، Christopher D. (2007). Blood Banking and Transfusion Medicine: Basic Principles & Practice (بە ئینگلیزی). Elsevier Health Sciences. لاپەڕە ١٩٠. ژپنک ٩٧٨-٠-٤٤٣-٠٦٩٨١-٩. لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
  2. ^ ئ ا ب پ Connell، NT (December 2016). «Transfusion Medicine». Primary Care. ٤٣ (4): ٦٥١–٦٥٩. doi:١٠.١٠١٦/j.pop.٢٠١٦.٠٧.٠٠٤. PMID ٢٧٨٦٦٥٨٣. {{cite journal}}: نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە: |ڕێکەوت= (یارمەتی)
  3. ^ ئ ا ب پ Plumer، Ada Lawrence (2007). Plumer's Principles and Practice of Intravenous Therapy (بە ئینگلیزی). Lippincott Williams & Wilkins. لاپەڕە ٤٢٢. ژپنک ٩٧٨-٠-٧٨١٧-٥٩٤٤-١. لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
  4. ^ Herndon، David N. (2012). Total Burn Care: Expert Consult - Online and Print (بە ئینگلیزی). Elsevier Health Sciences. لاپەڕە ١٩٤. ژپنک ٩٧٨-١-٤٥٥٧-٣٧٩٧-٠. لە ٢٦ی نیسانی ٢٠٢١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە. لە ٢٣ی ئایاری ٢٠١٩ ھێنراوە.
  5. ^ ئ ا ب Bahr، MP؛ Yazer، MH؛ Triulzi، DJ؛ Collins، RA (December 2016). «Whole blood for the acutely haemorrhaging civilian trauma patient: a novel idea or rediscovery?». Transfusion Medicine (Oxford, England). ٢٦ (6): ٤٠٦–٤١٤. doi:١٠.١١١١/tme.١٢٣٢٩. PMID ٢٧٣٥٧٢٢٩. {{cite journal}}: نرخەکانی ڕێکەوت بپشکنە لە: |ڕێکەوت= (یارمەتی)
  6. ^ Linton، Adrianne Dill (2015). Introduction to Medical-Surgical Nursing (بە ئینگلیزی). Elsevier Health Sciences. لاپەڕە ٢٨٧. ژپنک ٩٧٨-١-٤٥٥٧-٧٦٤١-٢. لە ١٤ی ئەیلوولی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
  7. ^ Marini، John J.؛ Wheeler، Arthur P. (2012). Critical Care Medicine: The Essentials (بە ئینگلیزی) (چاپی 4). Lippincott Williams & Wilkins. لاپەڕە ٢٦٧. ژپنک ٩٧٨-١-٤٥١١-٥٢٨٤-٥. لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
  8. ^ Rudmann، Sally V. (2005). Textbook of Blood Banking and Transfusion Medicine (بە ئینگلیزی). Elsevier Health Sciences. لاپەڕە ٢٠٥. ژپنک ٠-٧٢١٦-٠٣٨٤-X. لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
  9. ^ Hemmings، Hugh C.؛ Egan، Talmage D. (2012). Pharmacology and Physiology for Anesthesia: Foundations and Clinical Application (بە ئینگلیزی). Elsevier Health Sciences. لاپەڕە ٦٢٨. ژپنک ٩٧٨-١-٤٥٥٧-٣٧٩٣-٢. لە ١١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.
  10. ^ World Health Organization (٢٠١٩). World Health Organization model list of essential medicines: 21st list 2019. Geneva: World Health Organization. hdl:١٠٦٦٥/٣٢٥٧٧١. WHO/MVP/EMP/IAU/2019.06. License: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
  11. ^ Blood policy & technology (بە ئینگلیزی). DIANE Publishing. 1985. لاپەڕە ٨. ژپنک ٩٧٨-١-٤٢٨٩-٢٣٣٣-١. لە ١٢ی کانوونی دووەمی ٢٠١٧ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە.