خولگەی دەوری زەوی
| خولگەی دەوری زەوی | |
|---|---|
| لقی | planetocentric orbit |
| بەشێکە لە | بۆشاییی دەرەکی |
| Parent astronomical body | زەوی |
خولگەی دەوری زەوی، خولگەی چەق-زەوی، یان خولگەی زەوی ھەر تەنێک دەگرێتەوە کە لە خولگەی زەویدا بێت، وەک مانگ یان مانگە دەستکردەکان. لە ساڵی ١٩٩٧دا، ناسا خەمڵاندی کە نزیکەی ٢٬٤٦٥ باری مانگی دەستکردی دەستکرد لە خولگەی زەویدا ھەبوون و ٦٬٢١٦ پارچە پاشماوەی بۆشایی لەلایەن ناوەندی فڕینی بۆشاییی گۆدارد چاودێری کراون.[١] زیاتر لە ١٦٬٢٩١ تەن کە پێشتر ھەڵدراون تووشی پووکانەوەی خولگەیی بوون و چوونەتە ناو تەوشکی زەوی.[١]
کەشتییەکی ئاسمانی کاتێک دەچێتە خولگەوە کە تاودانە چەقەکێشەکەی بەھۆی کێشکردنەوە کەمتر بێت لە یان یەکسان بێت بە تاودانی دوورەناوەند بەھۆی پێکھاتەی ئاسۆییی خێرایییەکەیەوە. بۆ خولگەیەکی نزیکی زەوی، ئەم خێرایییە نزیکەی ٧٫٨ کیلۆمەتر/چرکەیە؛[٢] بە پێچەوانەوە، خێراترین خێراییی فڕۆکەی مرۆڤھەڵگر کە تا ئێستا بەدەست ھاتبێت (جگە لەو خێرایییانەی کە کەشتییە ئاسمانییەکان لە کاتی دەرچوون لە خولگە بەدەستیان ھێناوە) ٢٫٢ کیلۆمەتر/چرکە بووە لە ساڵی ١٩٦٧دا لەلایەن نۆرس ئەمریکان ئێکس-١٥.[٣] ئەو وزەیەی پێویستە بۆ گەیشتن بە خێراییی خولگەی زەوی لە بەرزیی ٦٠٠ کیلۆمەتر نزیکەی ٣٦ ئێم جەی/کگم، کە شەش ھێندەی ئەو وزەیە کە تەنھا بۆ سەرکەوتن بۆ بەرزیی ھاوتا پێویستە.[٤]
ئەو کەشتییە ئاسمانییانەی کە نزیکترین خاڵییان لە خوار نزیکەی ٢٬٠٠٠ کیلۆمەترە، بەرەوڕووی بەرگریی تەوشکی زەوی دەبنەوە،[٥] کە بەرزیی خولگەیی کەمدەکاتەوە. ڕێژەی پووکانەوەی خولگەیی بەندە بە ڕووبەری پانەبڕ و کێشی مانگە دەستکردەکە، ھەروەھا گۆڕانکاری لە چڕیی ھەوای تەوشکی سەرەوە. لە خوار نزیکەی ٣٠٠ کیلۆمەتر، پووکانەوە خێراتر دەبێت و تەمەنیان بە ڕۆژ دەپێورێت. کاتێک مانگێکی دەستکرد دادەبەزێت بۆ ١٨٠ کیلۆمەتر، تەنھا چەند کاتژمێرێکی دەبێت پێش ئەوەی لە تەوشکدا ببێتە ھەڵم.[٦] خێراییی ڕزگاربوون کە پێویستە بۆ ڕزگاربوون لە کایەی کێشکردنی زەوی بە تەواوی و چوونە ناو بۆشاییی نێوان ھەسارەکان نزیکەی ١١٫٢ کیلۆمەتر/چرکەیە.[٧]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- 1 2 «Satellite Situation Report». ١ی شوباتی ٢٠٠٠. لە ڕەسەنەکە لە ٢٣ی ئابی ٢٠٠٦ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٠٦ ھێنراوە.
- ↑ Hill، James V. H. (نیسانی ١٩٩٩)، «Getting to Low Earth Orbit»، Space Future، لە ڕەسەنەکە لە ١٩ی ئازاری ٢٠١٢ ئەرشیڤ کراوە، لە ١٨ی ئازاری ٢٠١٢ ھێنراوە.
- ↑ Shiner، Linda (١ی تشرینی دووەمی ٢٠٠٧)، X-15 Walkaround، Air & Space Magazine، لە ١٩ی حوزەیرانی ٢٠٠٩ ھێنراوە.
- ↑ Dimotakis، P.؛ Garwin، R.؛ Katz، J.؛ Vesecky، J. (تشرینی یەکەمی ١٩٩٩)، 100 lbs to Low Earth Orbit (LEO): Small-Payload Launch Options، The Mitre Corporation، لاپەڕە ١–٣٩، لە ڕەسەنەکە لە ٢٩ی ئابی ٢٠١٧ ئەرشیڤ کراوە، لە ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠١٢ ھێنراوە.
{{citation}}:|display-authors=١نادروستە (یارمەتی) - ↑ Ghosh، S. N. (٢٠٠٠)، Atmospheric Science and Environment، Allied Publishers، لاپەڕە ٤٧–٤٨، ژپنک ٩٧٨-٨١٧٧٦٤٠٤٣٤
- ↑ Kennewell، John؛ McDonald، Andrew (٢٠١١)، Satellite Lifetimes and Solar Activity، Commonwealth of Australia Bureau of Weather, Space Weather Branch، لە ٢٨ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە، لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠١١ ھێنراوە.
- ↑ Williams، David R. (١٧ی تشرینی دووەمی ٢٠١٠)، «Earth Fact Sheet»، Lunar & Planetary Science، NASA، لە ٣٠ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٠ لە ڕەسەنەکەوە ئەرشیڤ کراوە، لە ١٠ی ئایاری ٢٠١٢ ھێنراوە.
 | ئەم وتارە بۆ ھیچ پۆلێکی ناوەڕۆک زیاد نەکراوە. تکایە بە زیادکردنی پۆلێک یان زیاتر یارمەتیی بدە تا لەگەڵ وتارە لێکچووەکان پێڕست بکرێت. (نیسانی ٢٠٢٦) |