خاناتی قەرەباغ
| خاناتی قەرەباغ | |
|---|---|
 | |
| دامەزران | ١ی کانوونی دووەمی ١٧٤٨ |
| ناو بە زمانی فەرمی | خانات قرهباغ |
| زمانی فەرمی | زمانی فارسی |
| کیشوەر | ئاسیا |
| وڵات | ئیمپراتۆریەتیی ڕووسی، ئێرانی قاجاڕی |
| پایتەخت | شووشە، قەڵای بەیات، قەڵای شاھبوولاگ، Shusha Fortress |
| پۆتانی شوێن | ٣٩°٤٥′٣٠″N ٤٦°٤٤′٥٤″E |
| شێوەی بنەڕەتیی حکوومەت | پاشایەتی ڕەھا، دەسەڵاتی ڕەھاگەری |
| دراو | Q12844069، Abbasi، Q55700076، Q12849400 |
| زمانەکان | زمانی ئازەربایجانی، زمانی ئەرمەنی |
| کۆتاییھاتن | ١ی کانوونی دووەمی ١٨٢٢ |
| ڕووبەر | ١٧٬٠٠٠ کیلۆمەتر چوارگۆشە |
| ئایینی فەرمی | شیعە |
 | |
خاناتی قەرەباغ (بە فارسی: خانات قرهباغ) (بە ئازەربایجانی: Qarabağ Xanlığı) خاناتێک بوو کە لە ساڵی ١٧٤٧ تا ١٨٠٥ لەو ناوچەیەی ئێستا پێی دەوترێت ئازەربایجان بوونی ھەبووە. دەوڵەتێکی تورکی دەوڵەتێکی فیۆداڵی (دەرەبەگایەتی) سەربەخۆ بوو و لەژێر دەسەڵاتی دیفاکتۆی قاجارەکانی ئێراندا بوو. جگە لەوەش، بوونی لە ناوچەی نێوان ئازەربایجان و ئەرمینیا، نزیک ناوچەی قەرەباغ بەردەوام بووە. لەلایەن پەناھ عەلی خانەوە دامەزراوە. ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا لە ساڵی ١٨٠٥دا لە ئێرانەوە دەستی بەسەر خاناتی قەرەباغدا گرت. ڕووسەکان نەیانتوانی بە فەرمی بیخەنە ژێر ڕکێفیان تا پەیمانی گوڵستان لە ساڵی ١٨١٣. لە کۆتایی شەڕەکانی ڕووسیا و ئێران لە ساڵانی ١٨٠٤–١٨١٣، فەتح عەلی شا حاکمی قاجار بە فەرمی قەرەباخی بەخشی بە حاکمی ڕووسی ئەلێکساندەر یەکەم و خانات لە ساڵی ١٨٢٢ کۆتایی ھات. پێش ئەوەی ببێتە بەشێک لە ئیمپراتۆریەتی ڕووسیا، بەشێک بووە لە ئۆبلاستی خەزەر.[١][٢][٣][٤][٥][٦][٧][٨][٩][١٠][١١][١٢]
سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Gammer, Moshe (1992). Muslim resistance to the tsar. Routledge, 6. ISBN 0-7146-3431-X. [تورکی] “In 1805 the khans of Qarabagh, Shirvan and Sheki swore allegiance to Russia.”
- ↑ Bertsch, Gary Kenneth (2000). Crossroads and Conflict: Security and Foreign Policy in the Caucasus and Central Asia. Routledge, 297: "Shusha became the capital of an independent "Azeri" khanate in 1752 (Azeri in the sense of Muslims who spoke a version of the Turkic language we call Azeri today).". ISBN 0-415-92273-9. [تورکی]
- ↑ Cornell, Svante (2001). Small Nations and Great Powers: A Study of Ethnopolitical Conflict in the Caucasus. Routledge, 67. ISBN 0-7007-1162-7. [تورکی]
- ↑ Nafziger, E. Wayne, Stewart, Frances and Väyrynen, Raimo (2000). War, Hunger, and Displacement: The Origins of Humanitarian Emergencies. Oxford University press, 406. ISBN 0-19-829739-4. [تورکی]
- ↑ https://web.archive.org/web/20150529085328/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/46781/Azerbaijan
- ↑ Kashani-Sabet, Firoozeh (May 1997). "Fragile Frontiers: The Diminishing Domains of Qajar Iran". International Journal of Middle East Studies 29 (2): 210.
- ↑ Baddeley, John Frederick (1908). The Russian Conquest of the Caucasus. Harvard University: Longmans, Green and Co., 71.
- ↑ Avery, Peter; Hambly, Gavin (1991). The Cambridge History of Iran. Cambridge University Press, 126. ISBN 0-521-20095-4. [تورکی]
- ↑ https://web.archive.org/web/20170711184500/http://www.vostlit.info/Texts/rus2/Bakihanov/frametext4.htm
- ↑ Swietochowski, Tadeusz (1995). Russia and Azerbaijan: A Borderland in Transition. Columbia University Press, 5. ISBN 0-231-07068-3. [تورکی]
- ↑ Potier, Tim (2001). Conflict in Nagorno-Karabakh, Abkhazia and South Ossetia: A Legal Appraisal. Martinus Nijhoff Publishers, 1. ISBN 90-411-1477-7. [تورکی]
- ↑ Croissant, Michael (1998). The Armenia-Azerbaijan Conflict: Causes and Implications. Praeger/Greenwood, 12. ISBN 0-275-96241-5. [تورکی]
 | ئەم وتارە بۆ ھیچ پۆلێکی ناوەڕۆک زیاد نەکراوە. تکایە بە زیادکردنی پۆلێک یان زیاتر یارمەتیی بدە تا لەگەڵ وتارە لێکچووەکان پێڕست بکرێت. (تشرینی دووەمی ٢٠٢٥) |